اهم في رحمتنا إنهم من الصالحين} [انبياء: 85-86] يعني‌: " و اسماعيل و ادريس و ذوالكفل را [ياد كن] كه همه از شكيبايان بودند. و آنان را در رحمت‏خود داخل نموديم چرا كه ايشان از شايستگان بودند." باز مي فرمايد: {فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل} [احقاف: 35] معني آيه: " پس همان گونه كه پيامبران نستوه (الولعزم) صبر كردند صبر كن ... "
پيامبران اولولعزم (نستوه): نوح و ابراهيم و موسي و عيسي و محمد، هستند. سلام و درود خدا بر آنان باد.
خداوند متعال مي فرمايد: {و لقد كذبت رسل من قبلك فصبروا على ما كذبوا و آذوا في سبيلي حتى أتاهم نصرنا} [انعام: 34] يعني: " و پيش از تو نيز پيامبرانى تكذيب شدند ولى بر آنچه تكذيب شدند و آزار ديدند شكيبايى كردند تا يارى ما به آنان رسيد ... "
خداوند متعال در باره ي پيامبرش ايوب عليه السلام مي فرمايد: {إنا وجدناه صابرًا نعم العبد إنه أواب}[ص: 44] يعني: " ... ما او را شكيبا يافتيم چه نيكوبنده‏اى به راستى او توبه‏كار بود."، ايوب -عليه السلام- مردي بود داراي مال و اهل و عيال بسيار، و خداوند او را با همه ي آنها آزمود و سنجيد. مريض گشته و بيماريش طي سالهاي طولاني دامنگير وي شد. نه از ثروت و نه از فرزندان چيزي نماند. بجز همسرش که با صبر و بردباري در کنارش ماند. 

ايوب عليه السلام مثال بسيار بزرگي براي صبر بود او به قضا و قدر از جانب خداوند ايمان داشت. زبان او پيوسته در حال ذکر بود و در قلب خويش شکر گزار مي ماند. خداوند به او امر کرد که با پاهايش بر زمين بکوبد و برايش چشمه اي از آب سرد خارج ساخت آنگاه به او فرمود تا با آن خود را بشويد و از آن بنوشد. آنحضرت اين کار را کرد و خداوند درد و مريضي و نا خوشي را از او دور ساخت و دوباره به او سلامتي و زيبايي و مال بسياري را باز گردانده و فرزندان نيكوكاري  را در برابر صبرش به وي عطا فرمود. خداوند متعال در اين باره مي فرمايد: {و وهبنا له أهله و مثلهم معهم رحمة منا و ذكرى لأولي الألباب} [ص: 43] يعني: " و [مجددا] كسانش را و نظاير آنها را همراه آنها به او بخشيديم تا رحمتى از جانب ما و عبرتى براى خردمندان باشد. "

مزيت صبر:
پروردگار به کساني که صبر پيشه مي کنند ثواب بزرگ و پاداش بسيار ميدهد. خداوند متعال مي فرمايد: {و بشر الصابرين. الذين إذا أصابتهم مصيبة قالوا إنا لله و إنا إليه راجعون. أولئك عليهم صلوات من ربهم و رحمة و أولئك هم المهتدون} [بقرة: 155-157] يعني: " ... و مژده ده شكيبايان را. [همان] كسانى كه چون مصيبتى به آنان برسد مى‏گويند ما از آن خدا هستيم و به سوى او باز مى‏گرديم. بر ايشان درودها و رحمتى از پروردگارشان [باد] و راه‏يافتگان [هم] خود ايشانند." 
باز در جايي ديگر مي فرمايد: {إنما يوفي الصابرون أجرهم بغير حساب} [زمر: 10] يعني: " ... بي ترديد شكيبايان پاداش خود را بى‏حساب [و] به تمام خواهند يافت."
پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (ما أُعْطِي أحد عطاءً خيرًا و أوسع من الصبر) [متفق عليه] يعني: " براي هيچکس بخشش و عطائي بهتر و وسيع تر از صبر داده نشده است." نيز مي فرمايد: (ما يصيب المسلم من نَصَبٍ (تعب) و لا وَصَبٍ (مرض) و لا هَمّ و لا حَزَنٍ و لا أذى و لا غَمّ حتى الشوكة يُشَاكُها إلا كفَّر الله بها من خطاياه) [متفق عليه] يعني: " هيچ خستگي و مرضي، غم و اندوه و اذيت و شکنجه به مسلمان نمي رسد حتي خاري که بپايش مي خلد، مگر اينکه خداوند جل جلاله در برابر آن گناهانش را مي آمرزد."

انواع صبر:
صبر انواع بسياري دارد از جمله: 
صبر بر عبادات، در برابر گناهان، صبر در هنگام بيماري، صبر در گرفتاري، بر فقر و تنگدستي و صبر بر اذيت و آزار مردم. 

صبر بر عبادات:
فرد مسلمان بايد بر عبادات خويش صبر داشته باشد، چرا كه به انجام رساندن آن ها به بهترين نحو ممكن، در اوقات مخصوص خود و همچنين پايبندي بر آن ها، نيازمند سعي و تلاش بسيار است. خداوند متعال به پيامبرش صلى الله عليه وسلم مي فرمايد: {و اصبر نفسك مع الذين يدعون ربهم بالغداة و العشي يريدون وجهه} [كهف: 28] يعني: " و با كسانى كه پروردگارشان را صبح و شام مى‏خوانند [و] خشنودى او را مى‏خواهند شكيبايى پيشه كن". و مي فرمايد: {و أمر أهلك بالصلاة و اصطبر عليها} [طه: 132] يعني: " و كسان خود را به نماز فرمان ده و خود بر آن شكيبا باش ما از تو جوياى روزى نيستيم ما به تو روزى مى‏دهيم و فرجام [نيك] براى پرهيزگارى "

صبر در برابر گناهان: 
فرد مسلمان فريب هايي كه انجام گناه را برايش مي آرايند دوري جويد، و البته اينكار نيازمند صبر بسيار و اراده اي قوي است. پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (أفضل المهاجرين من هجر ما نهي الله عنه، و أفضل الجهاد من جاهد نفسه في ذات الله -عز وجل-) [طبراني] يعني: " بهترين هجرت كنندگان كسي است كه از آنچه خداوند نهي فرموده است هجرت و دوري گزيند. و بهترين مبارزه و جهاد آنكسي است كه با نفس خويش بخاطر خداوند عزوجل مبارزه نمايد."

صبر در هنگام مريضي:
هنگامي که فرد مسلمان بر مريضي خويش که خداوند او را به آن مبتلا ساخته است، صبر مي کند خداوند به او بهترين پاداش را مي دهد. آنحضرت صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (من أصيب بمصيبة في ماله أو جسده، و كتمها و لم يشْكُهَا إلى الناس، كان حقًّا على الله أن يغفر له) [طبراني] يعني: " كسي كه مصيبتي جاني يا مالي ببيند و آن را مخفي نگاه داشته و پيش كسي شكوه و ناله نكند، بر خداست كه او را بيامرزد."
صبر مسلمان باعث ورود او به بهشت مي شود بانو ام زفر رضي الله عنها، صرع داشت و از پيامبر صلى الله عليه و سلم تقاضا ميکند که از خداوند برايش شفا بخواهد، پيامبر صلى الله عليه وسلم به او مي فرمايد: (إن شئتِ صبرتِ ولكِ الجنة، وإن شئتِ دعوتُ الله أن يعافيكِ) يعني: " خواستي شكيبايي پيشه كن و بهشت از آن تو باشد. و خواستي از خداوند بخواه تا تو را از بيماري برهاند. " و به او گوشزد مي کند که در برابر مريضي اش صبر کند تا در آخر به بهشت وارد شود. خداوند عزوجل در يك حديث قدسي مي فرمايد: (إذا ابتليتُ عبدي بحبيبتيه (عينيه) فصبر، عوضتُه منهما الجنة) [بخاري] يعني: " هرگاه بنده اي را به فقدان دو حبيبش (يعني: نور دو چشمش) مبتلا کنم  و صبر کند در عوض آن به وي بهشت مي دهم."

صبر در هنگام گرفتاري:
مسلمان در برابر مصيبتي كه بر جان و مال و خانواده اش وارد مي شود صبر نمايد. پيامبر صلى الله عليه و سلم مي فرمايد: (يقول الله تعالى: ما لعبدي المؤمن عندي جزاءٌ إذا قبضتُ صَفِيهُ من أهل الدنيا ثم احتسبه إلا الجنة) [بخاري] يعني: " خداوند متعال مي فرمايد: هرگاه از بنده ي مؤمنم محبوب اهل دنيايش را بگيرم و او تنها بخاطر من صبر نمايد، نزد من جزايي جز بهشت ندارد." يكي از باديه نشينان از کنار افرادي گذشت که با صداي بلند گريه مي کردند. پرسيد: چه شده است؟ گفتند: کسي از ايشان مرده است. گفت (جز اين نمي بينم كه از دست پروردگار خويش فرياد رسي مي خواهند و قضا و حكم او را دشوار مي دانند و روي از پاداش او گردانيده اند. )
امام علي رضي الله عنه فرموده اند: " چنانچه صبر كني تقدير بر تو