سب خود می تواند تصرف کند، وبر آقا واجب است که مقداری از مال الکتابه را بوی ببخشد تا برده بتواند اقساط کتابت را بطور آسان بپردازد، مکاتب آزاد نمی شود مگر بپرداخت کلیه مال الکتابه.

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:42.txt">عربي</a><a class="text" href="w:text:43.txt">ترجمه</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:411.txt">عربي</a><a class="text" href="w:text:412.txt">ترجمه</a></body></html>فصل : وإذَا أَصَابَ السَّيِّدُ أَمَتَهُ فَوَضَعَتْ مَاتَبَيَّنَ فِيهِ شَیْءٌ مِن خَلْقِ آدَمِیٍّ حَرُمَ عَلَيهِ بَيْعُهَا و رَهْنُهَا و هِبَتُهَا و جَازَلَهَ التَّصَرُّفُ فِيهَا بِالإِسْتِخْدَامِ و الْوَطْءِ وإذَا مَاتَ السَّيِّدُ عَتَقَتْ مِنْ رَأْسِ مَالِهِ قَبْلَ الدُّيُونِ و الْوَصَايَا و وَلَدُهَا مِنْ غَيْرِهِ بِمَنْزِلَتِهَا ومَنْ أَصَابَ أَمَةَ غَيرِهِ بِنِکَاحٍ فَالْوَلَدُ مِنْهَا مَمْلُوکٌ لِسَيِّدِهَا وإِنْ أَصَابَهَا بِشُبْهَةٍ فَوَلَدُهُ مِنْهَا حُرٌّ و عَلَيهِ قِيْمَتُهُ لِلسَّيِّدِ وإِنْ مَلَکَ الأَمَةَ الْمُطَلَّقَةَ بَعْدَ ذلِکَ لَمْ تَصِرْأُمَّ وَلَدٍ لَهُ بِالْوَطْءِ فی النِّکَاحِ و صَارَتْ أُمَّ وَلَدٍ لَهُ بِالْوَطْءِ بِالشُّبْهَةِ عَلَی أَحَدِ الْقَوْلَيْنِ. 
در احکام امهات الأولاد: (مادران فرزندان) هرگاه آقا با کنیز خود جماع کند «خواه آقا مسلمان باشد یا کافر، وخواه جاریه در حیض باشد یا احرام ویا دارای شوهر باشد» پس جاریه بزاید وچیزی که در آن نشانه آدمیّت ظاهر باشد وضع کند در این حالت حرام است بر آقا فروختن وگرو گذاشتن وبخشیدن آن جاریه، وآقا می تواند به جماع و اجاره واعاره در آن تصرف کند، وهرگاه آقا فوت کند جاریه نامبرده و فرزندانش قبل از پرداخت وامهای آقا از ما ترک وی آزاد می گردند و فرزندان آنجاریه اگر از غیر آقای او باشند خواه از شوهر دیگر یا از زنا به منزله خود جاریه هستند ولی فرزندی که تعلق به آقا داشته باشد به مجرد متولد شدن آزاد می شود، وکسی که با جاریه دیگری جماع کند به عنوان زنا شوئی یا زنا و جاریه از وی حامله شود حمل وی به آقا تعلق دارد واگر به شبهه با آن جاریه مجامهت نماید فرزندی که از وی متولد می شود، آزاد است ولی بر شوهر واجب است قیمت آن را به آقا بپردازد «یعنی در موقع پیدا شدن به فرض اینکه برده باشد چه ارزشی دارد همان قیمت را باید به آقا بپردازد» واگر بعد از آن مالک جاریه مطلّقه اش گشت جاریه نامبرده بوسیله وطی قبل از تملیک اُمُّ وَلد نخواهد شد وبعد از مرگ آقا آزاد نمی شود در صورتیکه اگر امِّ الولد باشد بعد از مرگ آقا بلافاصله فرزند وی آزاد شده ومادر فرزند با فرزند آزاد می شود، ولی بنا بیکی از دوگفتار شافعی بَوَطئ شبهه اِمّ ولد خواهد شد.
والصلاة و السلام علی سیدنا وشفیعنا محمدٍ خیر الخلائق و أکمله و علی آله وأصحابه الذین فازو بجمال حضرته وتربیته وادبه.

سُبحَانَکَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلاَمٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

فصل : و شَرَائِطُ التَّيَمُّمِ خَمْسَةُ أَشْيَاءَ وُجُودُ الْعُذْرِ بِسَفَرٍ أَوْ مَرَضٍ و دُخُولُ وَقْتِ الصَّلاَةِ و طَلَبُ الْمَاءِ و تَعَذُّرِ اسْتِعْمَالِهِ و إِعْوَازُّهُ بَعْدَ الطَّلَبِ و تُّرَابُ الطَّاهِرُ الَّذِی لَهُ غُبَارٌ فَإنْ خَالَطَهُ جِصٌّ أَوْ رَمْلٌ لَمْ يُجْزِ و فَرَائِضُهُ أَرْبَعَةُ أَشْيَاءَ النِّيَّةُ و مَسْحُ الْوَجْهِ و مَسْحُ الْيَدَيْنِ مَعَ الْمِرْفَقَيْنِ و التَّرتِيْبُ و سُنَنُهُ ثَلاَثَةُ أَشْيَاءَ التَّسْمِيَةُ و تَقْدِيمُ اليُمْنَی عَلَی اليُسْرَی و الْمُوَالاَةُ والَّذِی يُبْطِلُ التَّيَمُّمَ ثَلاَثَةُ أَشْيَاءَ مَا أَبْطَلَ الْوُضُوءَ و رُؤْيَةُ الْمَاءِ فی غَيْرِ وَقْتِ الصَّلاَةِ و الرِّدَّةُ و صَاحِبُ الْجَبَائِرِ يَمْسَحُ عَلَيهَا و يَتَيَمَّمُ و يُصَلِّی ولاَ إِعَادَةَ عَلَيهِ إِنْ کَانَ وَضَعَهَا عَلَی طُهْرٍ و يَتَيَمَّمُ لِکُلِّ فَرِيْضَةٍ و يُصَلِّی بِتَيَمُّمٍ وَاحِدٍ مَاشَاءَ مِنَ النَّوَافِلِ.
شرط های تیمم : (1) بودن عذر سفر یا مرض (2) داخل شدن وقت نماز     (3) جستن آب ونیافتن آن (4) دشوار باشد بکار بردن آب از قبیل خطر جانی- فلج شدن عضو بدن- ترس ازدرنده- کوچ کردن قافله و نرسیدن به آن- ترسیدن از دزد وغیره (5) احتیاج به آب(برای آشامیدن خود وحیوان) (6) خاک پاک دارای گرد.(اگر گچ یا شن به او مخلوط شده باشد روا نیست).
فرض های تیمم چهار چیز است: (1) نیت (2) مسح صورت (3) مسح دو دست با آرنج (4) ترتیب (اول صورت بعد دست ها) خلاصه تیمم عبارت از مسح صورت وهر دو دست با آرنج با خاک پاک که در چیزی بکار نبرده باشند- تیمم بدل از وضو وتیمم بدل از غسل در کیفیت انجام عمل فرق ندارد فارق فقط نیت است اگر بدل از وضو باشد نیت تیمم بدل از وضو بیاورد- واگر بدل از غسل است نیت بدل از غسل را بیاورد- وباید خاک تیمم بدو نقله باشد یعنی دو مرتبه کف هر دو دست را بر خاک بزند برای پشت هردودست با سینه انگشتان وروی هر دودست با کف.
سنت های  تیمم سه است: (1) گفتن بسم الله (2) جلو انداختن طرف راست بر چپ (3) پشت سر هم(موالات).
 سه چیز تیمم را باطل می کند: (1) هرچه وضو را باطل می کند (2) دیدن آب در غیر وقت نماز (هنوز داخل نماز نشده است اگر آب راببیند تیمم اوباطل می شود) (3) کفر کردن- کسی که یکی از اعضای وضو را پانسمان کرده باشد به سبب شکستگی باید اول آن را مسح کند(دست تر بر آن بمالد) پس از آن تیمم کرده ونماز را بخواند واعاده آن لازم نیست در صورتیکه در هنگام پانسمان کردن وضو داشته باشد وگر نه باید نماز را اعاده کند وبرای هر فرضی تیمم علیحده لازم است اما با یک تیمم می تواند هر چه آرزو دارد سنت بخواند.

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:45.txt">عربي</a><a class="text" href="w:text:46.txt">ترجمه</a></body></html>فصل : و کُلُّ مَائِعٍ خَرَجَ مِنَ السَّبِيْلَيْنِ نَجِسٌ إِلاَّ الْمَنِیَّ و غَسْلُ جَمِيْعِ الأَبْوَالِ و الأَرْوَاثِ وَاجِبٌ إِلاَّ بَوْلَ الصَّبِیِّ الَّذِی لَمْ يَأْکُلِ الطَّعَامَ فَإِنَّهُ يَطْهُرُ بِرَشِّ الْمَاءِ عَلَيْهِ و لاَ يُعْفَی عَنْ شَیْءٍ مِنَ النَّجَاسَاتِ إِلاَّ الْيَسِيْرَ مِنَ الدَّمِ و الْقَيْحِ ومَا لاَنَفْسَ لَهُ سَائِلَةٌ إِذَا وَقْعَ فی الإنَاءِ و مَاتَ فِيهِ فَإنَّهُ لاَيُنَجِّسُهُ و الْحَيْوَانُ کُلَّهُ طَاهِرٌ إِلاَّ الْکَلْبَ و الْخِنْزِيْرَ ومَا تَوَلَّدَ مِنْهُمَا أَوْ مِنْ أَحَدِهِمَا و الْمَيْتَةُ کُلُّهَا نَجِسَةٌ إِلاَّ السَّمَکَ و الْجَرَادَ الآدَمِیَّ و يُغْسَلُ الإنَاءُ مِنْ وُلُوغِ الْکَلْبِ وَالْخِنْزِيْرِ سَبْعَ مَرَّاتٍ إِحدَاهُنَّ بِاتُّرَابِ و يُغْسَلُ مِنْ سَائِرِ النَّجَاسَاتِ مَرَّةً وَاحدةً تَأْتِی عَلَيْهِ و الثَّلاَثَةُ أَفْضَلُ و إِذَا تَخَللَّتْ الْخَمْرَةُ بِن