 برمی‏گردد و اگر ابری را مشاهده نمایند می‏گویند: امیرالمؤمنین در درون آن قرار دارد.(17) 
کتب انساب هم بر این امر تأکید دارند که نسبت سبئیه را منسوب به عبدالله بن سبأ می‭کنند، یعنی کسی که سبئیه منسوب به او می‏باشند. سبئیه غلات رافضه هستند و اصل ابن سبأ از یمن می‏باشد و فردی یهودی بود که اظهار اسلام کرد.(18)  
سیف بن عمر تنها منبع در مورد اخبار ابن سبأ نیست، زیرا ابن عساکر در تاریخ خود روایاتی را آورده که نام سیف در آنها وجود ندارد و ابن سبأ و اخبار او را ثابت و تأکید می‭کنند.(19) 
شیخ الإسلام ابن تیمیه(م728 ﻫ) بر این باور است که اصل رافضه از منافقان زنادقه است، زیرا ابن سبأ زندیق را ابداع کرد و در مورد علی بن أبی طالب دست به غلو زد و مدعی امامت علی و منصوص بودن امامت علی و عصمت او شد.(20) 
شاطبی(21)  (م790 ﻫ) می‭گوید بدعت سبئیه از بدعتهای اعتقادی و متعلق بوجود خدایی دیگر در کنار خدای متعال است و با بدعتهای بحثهای دیگر متفاوت است.(22) 
در کتاب خطط مقریزی(م845 ﻫ) آمده است که عبدالله بن سبأ در زمان علی بن أبی طالب در مورد وصیت و رجعت و تناسخ با مردم سخن می‏گفت.(23) 
از مصادر و منابع شیعی که ابن سبأ را ذکر کرده‭اند می‭توان به آن موارد اشاره کرد:
کشی از محمد بن قولویه روایت کرده که گفت: سعد بن عبدالله به من روایت کرد: یعقوب بن زید و محمد بن عیسی از علی بن مهزیار از فضاله بن أیوب أزدی از أبان بن عثمان روایت کرده‭اند که گفت: شنیدم که ابوعبدالله می‭گوید: خداوند عبدالله بن سبأ را لعنت کند، زیرا او در مورد امیرالمؤمنین علی ادعای پروردگاری نمود، اما به خدا علی بن أبی طالب امیر مؤمنان و بنده‭ای مطیع خدا بود. وای بر کسی که بر ما دروغ می‏بندد. عده‭ای در مورد ما چیزهایی را می‏گویند که ما خود در مورد خود نمی‏گوییم. ما در نزد خدا از این چیزها تبری می‏جوییم.(24)  این روایت در نزد شیعه از حیث سند صحیح است.(25) 
قمی‏در کتاب «الخصال» همین خبر را با سند دیگری ذکر کرده است. اما نویسنده کتاب «روضات الجنات» از زبان رسول خدا نقل کرده که‭ایشان ابن سبأ را به خاطر متهم ساختن ایشان به کذب و تزویر و افشای اسرار و تأویل لعنت کرده است.(26)  دکتر سلیمان عوده در کتاب خود مجموعه‭ای از نصوص را ذکر کرده که کتب و روایات شیعه در مورد عبدالله بن سبأ را جمع آورده است و شبیه وثیقه‏هایی ثبت شده است که با وجود آن افرادی از متأخرین شیعه که با استدلال به کمی‏دلایل یا ضعف منابع در مورد اخبار ابن سبأ در صدد انکار عبدالله بن سبأ یا ایجاد شک در مورد اخبار او بر می‏آیند اقناع می‏سازد.(27) 
به درستی که شخصیت عبدالله بن سبأ یک حقیقت تاریخی است که در منابع متقدم و متأخر شیعی و سنی التباسی در مورد آن وجود ندارد. هم چنین بیشتر خاورشناسان چون یولیوس فلهاوزن، (28)  فان فولتن، (29)  ولیفی دیلافیدا، (30)  گلدزیهر، (31)  رینولد نیکلسون(32)  و داوید رونلدس(33)  او را به عنوان یک شخصیت تاریخی پذیرفته‏اند. با این وجود عده‭ای اندک از خاورشناسان چون کیتانی و برنارد لوئیس(34)  نسبت به آن شک دارند یا آن را خرافات می‏دانند و فرید لندر مابین نفی و اثبات آن حرکت کرده است.(35)  اما باید دانست که ما در مورد وقائع تاریخ خود اقوال آنان را معتبر نمی‏دانیم.
هرکس منابع قدیم و جدید شیعه و سنی را مطالعه نماید درمی‏یابد که وجود ابن سبا مورد تأکید روایات تاریخی است و در کتب عقیده نام او به وفور یافت می‏شود و کتب حدیث، رجال، انساب، ادب و لغت نام او را بیان کرده‭اند و بسیاری از محققان و پژوهشگران جدید بر این روش حرکت کرده‭اند. به نظر می‏رسد که اولین بار خاورشناسان در مورد وجود ابن سبا شک کردند و سپس اکثر معاصران شیعه از این طرح پشتیبانی کردند و حتی برخی از آنان وجود او را به صورت قطعی منکر شدند. برخی از پژوهشگران عرب معاصر هم دیدگاههای معاصران به مذاقشان خوش آمد و برخی تحت تأثیر نویسندگان معاصر شیعه قرار گرفتند، اما همه‭این افراد چیزی برای پشتیبانی از شک و شبهه خود و تقویت آن ندارند و صرفاً در وادی شک و گمان و فرضیه مانده‏اند.(36)  برای شناخت منابع و مراجع سنی، شیعی و خاورشناسی که در مورد ابن سبا سخن گفته‏اند به کتاب «تحقیق مواقف الصحابة فی الفتنة» تألیف دکتر محمد أمحزون و کتاب «عبدالله بن سبأ و أثره فی أحداث الفتنة فی صدر الإسلام» تألیف دکتر سلیمان بن حمد العوده مراجعه کنید.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) دعاوی الإنقاذ للتأریخ الإسلامی، عوده. در این کتاب نویسنده طرقی را که البانی ذکر کرده است بیان کرده است.
2) تحقیق مواقف الصحابة1/284؛ عبدالله بن سبأ و أثره فی أحداث الفتنة فی صدر الإسلام، عودة.
3) دعاوی الإنقاذ للتاریخ الإسلامی، عودة، تحقیق مواقف الصحابة1/70.
4) عبدالرحمن بن حارث همدانی، معروف به أعشی همدان.
5) دیوان أعشی همدان، ص148.
6) تاریخ دمشق، ابن عساکر9/331.
7) تاریخ بغداد2/277.
8) عبدالله بن سبأ، عودة، ص53؛ المحبر، ابن حبیب، ص308.
9) تذکرة الحفاظ2/551؛ شذرات الذهب2/129.
10) وفیات الأعیان30/470.
11) البیان و التبیین3/81.
12) تحقیق مواقف الصحابة8/290.
13) عبدالله بن سبأ، عودة، ص53.
14) مجموع الفتاوی28/483.
15) میزان الإعتدال، ذهبی2/426.
16) لسان المیزان، ابن حجر3/360.
17) المجروحون من المحدثین، ابوحاتم2/253.
18) الأنساب7/24.
19) تحقیق مواقف الصحابة1/298؛ عبدالله بن سبأ، عودة، ص54.
20) مجموع الفتاوی، ابن تیمیه4/435.
21) ابراهیم بن موسی، محمد غرناطی.
22) الإعتصام2/197.
23) المواعظ و الإعتبار بذکر الخطط و الآثار، مقریزی2/256-257.
24) رجال الکشی1/324.
25) عبدالله بن سبأ الحقیقة المجهولة للشیعة، محمد علی علم، ص30.
26) عبدالله بن سبأ، سلیمان عودة، ص62.
27) همان.
28) الخوارج و الشیعة، یولیوس فلهاوزن، ص170.
29) السیادة العربیة و الشیعة و الإسرائیلیات، ص80.
30) تحقیق مواقف الصحابة1/321.
31) العقیدة و الشریعة الإسلامیة، گلدزیهر، ص229.
32) تاریخ العرب الأدبی فی الجاهلیة، ص235.
33) عقائد الشیعة، ص58.
34) أصول الإسماعیلیة، ص86.
35) تحقیق مواقف الصحابة1/312.
36) همان.در سالهای پایانی خلافت عثمان بن عفان(رض) در نتیجه عوامل تغییر که قبلاً ذکر شد نشانه‏های اضطراب و آشوب در افق جامعه اسلامی‏پدیدار شد. بر ی از یهودیان با بهره گیری از عوامل فتنه و با تظاهر به اسلام و بکارگیری تقیه فرصت را برای ظهور غنیمت شمردند. یکی از این افراد، عبدالله بن سبأ ملقب به ابن سوداء بود. همانطور که بزگ نمایی در مورد ابن سبأ جایز نیست، آنچنان که برخی برای بزرگ نمودن نقش او در فتنه دست به غلو و افراط زده‏اند(1)  به همان شکل هم ایجاد شک در مورد او کوچک نشان دادن نقش او در ایجاد فتنه به عنوان یکی از عاملان آن جایز نیست- چه او از بارزترین و مهم ترین عوامل آن بود- زیرا در آنجا فضاهایی برای برپایی فتنه وجودداشت که مقدمات آن را فراهم آورد و عوامل دیگری دخیل بود که آن را یاری رساند و نهایت چیزی که ابن سبأ انجام داد بیان دیدگاهها و اعتقاداتی بود که وی ادعای آنه