ده ‌است تا‌ ياورش را به قتل برساند.(2) 
گناه عثمان درباره‌ي مردي كه ‌او را به خاطر گناهش شلاق زده و از كار بر كنارش كرده چيست؟
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) شرح نووي بر صحيح مسلم، كتاب الحدود 11/216.
2) تحقیق مواقف الصّحابة فی الفتنة (1/421).در «رياض النفوس»آمده ‌است: از طرف استاندار مصر «عبدالله بن سعد» شخصی نزد عثمان بن عفّان(رض) آمد و گفت: مسلمانان بر بخش‌هايي از آفريقا كه با ما هم مرز هستند‌ يورش مي‌برند و از دشمن اموال غنيمت مي‌گيرند، چه كار كنيم؟ در پي اين عثمان مسور بن مخرمه را خواست و درباره‌ي اعزام لشكر به جنگ آفريقا صحبت كرد، در اين باره روايت است كه عثمان (رض)گفت: ابن مخرمه! نظرت درباره‌ي جنگ با آفريقا چيست؟ گفت: با آنها مي‌جنگيم، گفت: پس همين امروز بزرگان صحابه را جمع و با آنها مشورت كن، همه ‌یا اکثریّت آراء بر هر چه توافق كردند عمل خواهيم نمود و گفت: علي، طلحه، زبير و عباس (رض) را بیاور و تعدادی از مردان را نام برد و با تک تک آنها در مسجد به تنهایی سخن گفت، سپس ابو الأعور (سعید بن زید) و روايت است كه عثمان پرسيدند: اي ابوأعور چرا اعزام سپاه به جنگ آفريقا را نمی‌پسندی؟ گفت: چون شنيدم عمر مي‌گفت: تا آب در چشمان من است مسلمانان با آنها نخواهند جنگيد، معتقدم نبايد بر خلاف عمر(رض) رفتار كني، عثمان گفت: سوگند به خدا، از جنگ با آنها نمي‌ترسم و اين در حالي است كه‌ آنها (آفريقاييها) راضي هستند كه در جاي و مواضع خودشان بمانند و نجنگند، عثمان با تمام كساني كه مشورت كرد كسي جز ابن مخرمه با او اختلاف نظر نداشت، سپس مردم را جمع و سخنراني نمود و آنها را به جهاد در آفريقا تشويق كرد. در نتيجه برخي از صحابه مانند عبدالله بن زبير و ابوذر غفاري (رض) براي جهاد بيرون رفتند.(1)
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) رياض النفوس 1/8-9 و الجهاد و القتال، هيكل 1/556.عثمان (رض) درباره‌ي جمع كردن مردم بر یک قرائت با بزرگان و افراد سرشناسي از مهاجرين و انصار و در رأس آنها با علي بن ابي طالب مشورت(رض) و در توضيح آن فرمود: اين مشكلي است كه‌ افراد برگزيده‌ي امّت، فرماندهان جهادي و هدايت‌يافتگان هدايتگر با آن روبرو هستند و اين موضوع را با سران صحابه در ميان گذاشت، پس از بررسي و تبادل نظر تمام سران و بزرگان صحابه بر اين امر مهم اجماع نمودند و مقام و اهميت قرآن چيزي نبود كه ‌آحاد مردم از آن بي‌خبر باشند، چه رسد به علماء و پيشوايان برجسته‌ي امت.(1) 
در واقع عثمان (رض)كار نوپدید (بدعت) انجام نداد، بلكه قبل از او ابوبكر(رض) با مشورت اصحاب پيامبر (ص) كاري شبيه‌ آن انجام داده بود. عثمان نيز با اصحاب مشورت كرد و همه كارش را پسنديدند و گفتند: جمع‌آوري قرآن كاري شايسته و نيكوست! (2) 
مصعب بن سعد می‌گويد: صحابه ي پيامبر(ص) را دريافتم در حالي كه عثمان قرآنهاي متعدد غير مصحف اصلي را جمع آوري كرد و سوزاند و ديدم كه ‌از اين كار شگفت زده شده بودند(3) .
 علي (رض) مردم را از اين كه ‌از عثمان انتقاد و ايراد بگيرند نهي مي‌كرد و مي‌گفت: اي مردم! در مورد عثمان غلو و زياده روي نكنيد و چيزي جز خير نگوئيد، به خدا كارش (جمع آوري قرآن) با مشورت همه ما (صحابه) بوده ‌است(4) ، در روايت ديگر علي (رض) مي‌گويد: بعد از آنكه مردم در مورد شیوه‌های قرائت قرآن اختلاف كردند و اين خبر به سيدنا عثمان(رض) رسيد، اصحاب رسول الله (ص) را جمع كرد و درباره‌ي جمع كردن مردم بر‌يك قرائت با ما مشورت كرد، همه‌ي ما با او اتفاق نظر داشتيم و علي (ص) می‌گويد: اگر من هم عهده‌دار مسئوليّت خلافت مي‌بودم، همان كار عثمان را انجام مي‌دادم.(5) 
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) عثمان بن عفان صادق عرجون /175.
2) فتنة مقتل عثمان 1/78.
3) التاريخ الصغير، بخاري 1/94 اسناد آن حسن لغيره‌است.
4) فتح الباري 9/18 اسناد آن صحيح است.
5) ابوداود، كتاب المصاحف /29-30 اسناد آن صحيح است و خلافه علي، عبدالحميد علي /80.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:195.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:196.txt">1- موضع علي (رض) در آغاز فتنه‌ی شهادت عثمان(رض)</a><a class="text" href="w:text:197.txt">2- موضع علي در اثنای محاصره‌ي منزل عثمان</a><a class="text" href="w:text:198.txt">3- پيوندهاي ازدواج میان خانواده‌ي علي و عثمان(رض)</a></body></html>اسباب و علل مختلف دست به دست هم داد و شرايط فتنه‌ي قتل خليفه سوم سيدنا عثمان (رض) را فراهم نمود. از جمله دست‌يابي مردم به آسايش و رفاه و تأثير آن در آن جامعه و طبيعت تغيير و تحولات اجتماعي در چنين شرايطي، آمدن عثمان (رض) بعد از عمر بن خطاب و بيرون شدن بزرگان صحابه ‌از مدينه و تعصبات جاهلي، توطئه‌ي كينه توزان و دسیسه‌های محکم برای بهانه تراشی و ايراد‌های هر چند جزئي بر عليه خليفه عثمان و به كارگيري وسايل و شيوه‌هاي تحريك كننده‌ي مردم عليه خليفه و تأثير فرقه‌ي سبئیه (پیروان ابن سبأ) در به وجود آوردن فتنه‌ها. اين اسباب را با شرح و تفصيل در كتابم: «تيسير الكريم المنان في سيرة عثمان بن عفّان» ذكر كرده‌ام.
دشمنان اسلام در فتنه‌ي ترور سيدنا عثمان(رض) شيوه‌هاي تحريك كننده‌اي براي مردم به كار گرفتند و دروغها و اراجيف و شایعاتی پخش كردند، همه جا سخن از تحريك و مناظره و مجادله و جر و بحث با خليفه در حضور مردم بود و به ‌استانداران طعنه مي‌زدند و انتقاد مي‌گرفتند و نامه‌هاي جعلي و دروغ‌هاي ساختگي به نام صحابه اي مانند: عائشه، علي، طلحه و زبير (رض) عليه خليفه پخش مي‌كردند و شايعه مي‌كردند كه علي بن ابي طالب به خلافت شايسته‌تر است و او وصي بعد از رسول الله (ص) بوده ‌است، همچنین گروه‌ها و دسته‌جات مختلفي در شهرهاي كوفه، بصره و مصر تشكيل دادند كه دلالت بر آن داشت همه برنامه‌ها از پيش ساخته و حساب شده بود و از شهرهاي مذكور به مدينه‌ آمدند و برای اهالي مدينه ‌این توهّم را به وجود آوردند که شورشیان با دعوت اهل مدینه آنقدر به ایجاد حوادث ادامه دادند كه منجر به قتل و شهادت خليفه گرديد.(1) 
در كنار اين عوامل مجموعه شعارهايي را به کار بردند مانند: استفاده‌از شعار الله‌اكبر، جهاد ضد ستم و ظلم‌ها، امر به معروف و نهي از منكر و تعويض و عزل استانداران از ديگر برنامه‌هاي فتنه‌گران آشوبگر بود، تا آن كه ‌اين شعارها به شعار خلع و كناره‌گيري خليفه تغيير یافت و اين خواسته‌هاي نادرست و جسورانه تا جايي ادامه ‌يافت كه خواستار قتل خليفه شدند و با شتاب هر چه تمامتر اقدام به قتل خليفه كردند، زماني آتش خشم آنها بر افراخت و شعله‌ور گرديد كه شنيدند مسلمانان از شهر‌هاي مختلف براي‌ ياري و دفاع از خليفه حركت كرده‌اند و راهی مدينه شده‌اند، به همين دليل حلقه‌ی محاصره‌ي خانه خليفه را تنگ و تنگ‌تر كردند و ‌يكديگر را به هر وسيله‌ي ممكن به قتل خليفه تشويق نمودند.(2) 
از وجود و تأثير سازمان سبئيه به رهبري عبدالله