تاريخ الاسلامي 11/12/438.
4) الفتاوی 1/49.
5) التاريخ الاسلامي، حميدي (12، 11/438).
6) حلية الاولياء 1/75، صفة الصفوة 1/329.
7) التاريخ الاسلامي، حميدي 12/442.
8) منبع سابق.
9) همان منبع.
10) التاريخ الاسلامي 12/443.
11) حلية الاولياء 1/77، صفة الصفوة 1/325.
12) التاريخ الاسلامي 12/431 تا 433.
13) جامع بيان العلم و فضله 2/66.
14) فرائد الكلام /361.
15) حلية الاولياء /75.
16) فرائد الکلام، ص 366.
17) ادب الدين و الدنیا 82/85.
18) جامع بيان العلم و فضله 1/519.
19) همان منبع /1/497.
20) المتجر الرابح في ثواب العمل الصالح، دمیاطی/13.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:229.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:230.txt">1- دينار و درهم‌ها! كسي غير از من را فريب دهيد</a><a class="text" href="w:text:231.txt">2- به خدا از مال شما استفاده نخواهم كرد</a><a class="text" href="w:text:232.txt">3- من به ميل خودم خريدم و او نيز با رضايت خودش فروخت</a><a class="text" href="w:text:233.txt">4- آنگاه كه قلب فروتن شود، مؤمن به او اقتدا مي‌كند</a><a class="text" href="w:text:234.txt">5- برای خليفه جز به اندازه‌ی دو كاسه‌ از بيت المال حلال نخواهد بود</a><a class="text" href="w:text:235.txt">6- دوست ندارم غذايي میل کنم كه به حلال بودن آن‌ يقين ندارم</a><a class="text" href="w:text:236.txt">7- تو خوشبو، خوشرنگ و بامزه هستی</a><a class="text" href="w:text:237.txt">8- پارساترین مردم دنیا علی است</a></body></html>علي (رض) در طول زندگي با قرآن و ملازمت با پيامبر(ص) امين و همراهي با صحابه ي كرام و از تفكّر در اين حقيقت که دنيا سراي ابدي نيست، فهميده بود كه دنيا ميدان آزمايش و امتحان است، بدون ترديد علي بر قرآن تربيت یافته بود و اين سخن كه برگرفته ‌از آيات مربوط به مباحث دنيا و آخرت است حكايت از آن دارد كه دنيا حقیر و فرومایه و از بين رفتني و فناپذير است و به آياتي نيز اشاره دارد كه زندگي آخرت و ارزش و دوام آن بر دنیا ترجيح داده شده‌است، خداوند متعال می‌فرمايد: 
(وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا کَمَاءٍ أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًا تَذْرُوهُ الرِّيَاحُ وَکَانَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا(45) الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا(46)) (کهف/45-46).
 (اي پيغمبر! ) براي آنان (كه به دارائي دنيا مي‌نازند و به اولاد و اموال مي‌بالند) مثال زندگي دنيا را بيان كن كه همچون آبي است كه ‌از (ابر) آسمان فرو مي‌فرستيم. سپس گياهان زمين از آن (سيراب مي‌گردند و به سبب آن رشد و نمو مي‌كنند و) تنگاتنگ و تودرتو مي‌شوند. (عطر گل و ريحان با آواز پرندگان درهم مي‌آميزد و رقص گلزار و چمنزار در مي‌گيرد.لي اين صحنه دل‌انگيز ديري نمي‌پايد و باد خزان وزان مي‌گردد و گياهان سرسبز و خندان، زرد رنگ و) سپس خشك و پرپر مي‌شوند و بادها آنها را (در اينجا و آنجا) پخش و پراكنده مي‌سازند! (آري! داشتن را نداشتن و بهار زندگي را خزان در پي است، پس چه جاي نازيدن به وي است. اين خدا است كه نعمت و حيات مي‌دهد و هر وقت كه بخواهد نعمت و حيات را بازپس مي‌گيرد) و خدا بر هر چيزي توانا بوده (و هست). دارائي و فرزندان، زينت زندگي دنيايند (و زوال‌پذير و گذرايند). امّا اعمال شايسته‌اي كه نتايج آنها جاودآنهاست، بهترين پاداش را در پيشگاه پروردگارت دارد و بهترين اميد و آرزو است.
 علي (رض) تحت تربيت آگاهترين مخلوقات، پيامبر(ص) که خوب دنیا و ارزش آن را شناخته بود، دنيا را شناخته بود، پيامبري كه می‌فرمايد: «لو كانت الدّنيا تعدل عندالله جناح بعوضة ما سقي كافراً منها شربة ماء»(1) : (اگر دنيا در نزد الله به اندازه‌ي بال پشه‌اي ارزش می‌داشت، هيچ كافري را از دنيا جرعه ‌آبي نمی‌داد) و می‌فرمايد: «ما الدنيا في الآخرة إلا مثل ما‌يجعل أحدكم أصبعه في اليّم فلينظر بما ترجع»(2) : (ارزش دنيا در برابر آخرت چيزي نيست مگر به اندازه‌ي اين كه‌ يكي از شما انگشتش را داخل دريا مي‌كند و بيرون می‌آورد، چه قدر از دريا برداشته ‌است) و می‌فرمايد: «الدّنيا سجن المؤمن و جنة الكافر(3) »: (دنيا زندان مسلمان و بهشت كافر است).
اميرمؤمنان تحت تأثیر تربیّت قرآني و نبوي، از صادق‌ترين نمونه‌هايی بود که با تربيت پيامبر(ص) پاک و آراسته بود همانگونه که خداوند می‌فرمايد:
(کَمَا أَرْسَلْنَا فِيکُمْ رَسُولاً مِّنکُمْ يَتْلُو عَلَيْکُمْ آيَاتِنَا وَيُزَکِّيکُمْ وَيُعَلِّمُکُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَيُعَلِّمُکُم مَّا لَمْ تَکُونُواْ تَعْلَمُونَ) (بقره/151).
و همچنين (براي تكميل نعمت خود بر شما) پيغمبري را از خودتان در ميانتان برانگيختم كه آيات (قرآن) ما را بر شما فرو مي‌خواند (و نشانه‌هاي وحدانيّت و عظمت خدا را در گستره جهان به شما مي‌نماياند) و شما را پاكيزه مي‌دارد (از رذائلي همچون زنده‌ بگور كردن دختران و خونريزيها و كشتن فرزندان از ترس فقر و فاقه و غيره. با كاشتن نهال فضائل در اندرونتان، شما را سرور و سرمشق ديگران مي‌سازد) و به شما كتاب (قرآن) و حكمت (اسرار و منافع احكام) را مي‌آموزد (تا با حفظ نظم و لفظ قرآن و بهره‌مندي از نور آن، به زندگي خويش حيات و تحرّك بخشيد و با استفاده‌ از سنّت عملي و سيرت نبوي، به احكام شريعت آشنا گرديد). به شما (به همراه كتاب و حكمت) چيزي‌ ياد مي‌دهد كه نمي‌توانستيد آن را بياموزيد (چون وسيله‌ آموزش آن، انديشه و نگاه نيست، بلكه بايد از راه وحي آموخته شود. همانند اخبار عالم غيب و اشارات علمی‌و بيان سرگذشت پيغمبران و احوال پيشينيان، كه نه تنها براي اعراب بلكه براي اهل كتاب نيز مجهول بود).
به همين دليل ملاحظه می‌شود كه علي (رض) بهترين مثال زُهد و پارسایی را ‌يادآور می‌شود، اینک به ذکر برخی از موضعگيري‌ها و سخنان شگفت انگيز علي می‌پردازیم:
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) سنن ترمذي، ش/4110 صحيح و غريب است.
2) مسلم، ش/2858.
3) مسلم، ش/2856.از لطف و احسان خداوند نسبت به علی این بود که در یکی از قحط سالی‌ها قریش با بحرانی سخت روبرو شد و ابوطالب دارای اهل و عیال نسبتاً زیادی بود، بنابراین رسول خدا (ص) به عمویش عباس که‌از همه بنی‌هاشم در وضعیّت مالی بهتری قرار داشتند – گفت: ای عباس، برادرت ابوطالب عیالمند و بی‌نواست و می‌بینی که مردم با این بحران مالی– فقر و خشکسالی – روبرو هستند، بیا مقداری از بار سنگین مخارج ایشان را سبک کنیم، یکی از فرزندانش را من بر می‌دارم و یکی را تو بردار و مخارج شان را به عهده گیریم. عباس پذیرفت، به این ترتیب پیش ابوطالب رفتند و به او گفتند: می‌خواهیم مخارج برخی از فرزندانت را به عهده بگیریم، تا این مشکلات برطرف شود. گفت: عقیل را برای من بگذارید و دیگر هر کاری می‌خواهید بکنید. بعد از این رسول خدا (ص) علی را به خآنهاش برد و عباس جعفر را و همچنان علی تا وقت بعثت رسول خدا (ص) در خانه‎ی او زندگی می‌کرد و علی از پیامبر (