ه خروج از آن فرا می‌رسد.(1)  
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایة و النّهایة (8/10)ألا فاصبر على الحدث الجليل
		وداو جواك بالصبر الجميل

ولا تجزع فإن أعسرت‌يومًا
		فقد أيسرت في الدهر الطويل

ولا تظنن بربك ظن سوء
		فإن الله ‌اولى بالجميل

فإن العسر‌يتبعه‌يسار
		وقول الله‌ اصدق كل قيل

فلو أن العقول تجر رزقًا
		لكان الرزق عند ذوى العقول

فكم من مؤمن قد جاع‌يومًا
		سيروى من رحيق السلسبيل

 در مقابل حادثه‌ی تلخ و مهم بردبار و صبور باش و اشتیاق و تمایل خویش را با صبر زیبا مداواکن و بی قراری ممکن.
اگر در یک روز به سختی گرفتار آمده‌ای، سالها را با آسایش گذرانده‌ای، 
به پروردگارت گمان بد مبر زیرا خداوند به زیبایی سزاوارتر است.
بعد از سختی آسانی و گشایش می‌آید و سخن خداوند که چنین گفته ‌است، راست ترین سخن است 
اگر عقل رزق و روزی می‌آورد، روزی فقط با عاقلان بود .
چه بسیار افراد مؤمنی که روزی گرسنه مانده و به زودی از چشمه سیراب خواهد شد(1)  
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایة و النّهایة 8/11للناس حرص على الدنيا وتدبير
		وفي مراد الهوى عقل وتشمير

وإن أتوا طاعة الله ربهم
		فالعقل منهم على الطاعات مأسور

لأجل هذا وذاك الحرص قد مزجت
		صفاء عيشاتها همّ وتكدير

لم‌يرزقوها بعقل عندما قسمت
		لكنهم رزقوها بالمقادير

كم من أديب لبيب لا تساعده
		ومائق نال دنياه بتقصير

لو كان عن قوة أو عن مغالبة
		طار البزاة بأرزاق العصافير

مردم به دنیا حریص و آزمندند و برای جمع آوری آن چاره‌اندیشی می‌کنند، 
 و به برای رسیدن به خواسته‌هایشان عقل خود را به کار بسته و خود را آماده می‌کنند. 
اما در مورد انجام طاعت و بندگی پروردگارشان عقلشان کار نمی‌کند.
به خاطر این سستی در عبادت و به علت آن آزمندی، 
 صفای زندگی با غم و اندوه مکدّر می‌شود. 
روزیها وقتی تقسیم شده، بر اساس عقل به آنها داده نشده‌ است، 
 بلکه بر اساس تقدیر الهی به آنان داده شده ‌است.
چه بسیار افراد هوشیار و زیرکی هستند که به او کمکی نمی‌کند، 
 و چه زیادند افراد احمق و نادانی که با وجود کوتاهی‌هایی که دارند دنیا را به دست آورده‌اند.
اگر رزق و و روزی با قدرت به دست می‌آمد، 
 بازهای قدرتمند روزی گنجشک‌ها را می‌خوردند و با خود می‌بردند .(1)
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایة و النّهایة 8/11علی می‌گوید: نزد پیامبر رفتم و گفتم: پدرم ابوطالب وفات کرد. پیامبر(ص) فرمود: «اذهب فواره»، یعنی: برو او را دفن کن. گفتم: او مشرک مرده، فرمود: برو او را دفن کن. گوید: رفتم و بعد از دفن برگشتم، پیامبر(ص) فرمود: «برو غسل کن»(1)  در روایتی دیگر آمده، فرمود: برو غسل کن و چیزی نگو تا پیش منبر می‌گردی. گوید: غسل کردم و پیش پیامبر آمدم برایم دعاهایی کرد که‌از شتران سرخ مو و سیاه مو محبوب تر بود. عبدالرحیم سلمی‌(راوی) می‌گوید: هرگاه علی میتی را غسل می‌داد، خود غسل می‌کرد .(2)
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) (مسند احمد الموسوعة الحدیثیة ش/759اسناد آن ضعیف است در الموسوعه بحث مفصلی در خصوص حکم رجال این روایت وجود دارد).
2) الصحیح المسند فضایل الصحابه /188ف مصطفی عدوی می‌گوید: با مجموع طرق، حسن است شواهدی هم دارد.فلا تصحب أخا الجهل
		وإياك وإياه

فكم من جاهل أردى
		حليمًا حين آخاه

يقاس المرء بالمرء
		إذا ما هو ماشاه

وللشيء من الشيء
		مقاييس وأشباه

قياس النعل بالنعل
		إذا ما هو حاذاه

وللقلب على القلب
		دليل حين‌يلقاه

هرگز با فرد جاهل همراهی مکن و از او به شدت بپرهیز 
چه بسیار افراد جاهلی که فرد بردبار را وقتی با او برادری نموده، خوار کرده‌اند. 
انسان با هر کسی همراهی کند با او مقایسه می‌شود. 
و هر چیزی با چیزی دیگر مشابهتی دارد و با آن مقایسه می‌شود.
یک لنگه کفش را با کفشی مقایسه و اندازه می‌کنند که با آن همراه و همتاست. 
وقتی دو دل به همدیگر می‌رسند یکی دیگری را راهنمایی می‌کند .(1) 
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایة و النّهایة 8/12حقيق بالتواضع من‌يموت
		ويكفى المرء من دنياه قوت

فما للمرء‌يصبح ذا هموم
		وحرص ليس تدركه‌النعوت

صنيع مليكنا حسن جميل
		وما أرزاقه عنا تفوت

فيا هذا سترحل عن قليل
		إلى قوم كلامهم السكوت

کسی که روزی می‌میرد باید تواضع و فروتنی داشته باشد، 
 و برای هرکس از دنیا خوراک روزانه کافی است، 
شایسته نیست انسان با غم و اندوه روز را آغاز کند، 
و نیز با حرص و طمع غیر قابل توصیف هرروزش را شروغ کند.
عملکرد پروردگار و مالک ما خوب و زیباست، 
 و ما از روزی‌های او محروم نخواهیم ماند.
ای انسان شما به زودی به سوی قومی‌کوچ خواهی کرد که ساکت هستند.(1)  
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) البدایة و النّهایة 8/12ولا تفش سرك إلا إليك
		فإن لكل نصيح نصيحًا

فإني رأيت غواة الرجال
		لا‌يتركون أديمًا صحيحًا

راز خودت را جز از خود با کسی در میان مگذار، 
 و هر خیر خواه و دوست صمیمی، دوست صمیمی ‌دیگری دارد.(1) 
--------------------------------------------------------------------------------------------
1) عیون الاخبار 1/97بداهت گویی، شیوایی زبان، خرد و درک والا، پاکدلی، صفای وجود، ایمان عمیق، دیانت و پرهیزگاری و نزدیک بودن به رسول خدا صلی الله علیه و سلم و فرا گرفتن وحی از آن حضرت، همه عواملی بودند که به علی (رض) شیوایی و زیبایی گفتار بخشیده بودند، بنابراین سخنان او همچون دانه‌های مروارید، بود. جمله‌های سرشار از حکمت ایراد می‌کرد که عاقلان را به شگفت آورده‌اند و سخنان او مُراد اهل بلاغت بوده و هدایت یافتگان از آن بهرمند می‌شوند، او در سخنانش به کارهای خوب و ارزشهای والا تشویق می‌کند و سخنان حکمت آمیز او ماده‌ی ارزشمندی در زمینه‌ی دعوت و آموزش مردم به شمار می‌آیند و جمله‌های زیبای او وسیله خوبی برای پاکسازی وجود مردم و روشن کردن فکر و خِرد آنهاست و زیبایی تعبیر و واضح بودن معانی کلماتش دلهای مردم را زنده می‌نماید و آنان را به فکر فرو می‌برد و بالاتر از همه ‌اینکه سخنان او از دلی سرشار از پرهیزگاری و سینه‌ای پاک برمی‌آیند.(1) ، برخی از این سخنان حکمت آمیز عبارتند از: 
1- نماز شب باعث صفا و درخشندگی در روزاست.(2) 
خداوند متعال می‌فرمایند:
(وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَامًا) (فرقان/64)
 (آنان که شب را با سجده و قیام برای پروردگارشان سپری می‌کنند. 
 همچنین علی رضی الله عنه در مورد نماز شب می‌گوید: نور مؤمن از عبادت و شب زنده داری است(3) .
2- صلاح دین انسان با پرهیزگاری است و فساد آن با طمع ورزی است.(4) 
3- خوشا به حال کسی که به علم خود عمل کرد.(5) 
4- فرصت چون ابرها می‌گذرد(6) .
5- سنگدلی بر اثر سیری است(7) .
6- شرافت با فضیلت و ادب است نه با نژاد و نسب (8) .
7- زیبایی اخلاق بهتر از زیبایی صورت و قیافه‌ ا