ر اکرم (ص) بودند به صاحبانشان برگرداند و بعد از اینکه از رسیدن پیامبر اکرم (ص) دو یا سه شب گذشته بود، در قبا به او پیوست. علی در قبا دو شب اقامت کرد. سپس روز جمعه به همراه پیامبر اکرم (ص) به مدینه رفت و علی در مدت اقامت خود در قبا، زن مسلمانی را که شوهر نداشت، مشاهده کرد و دید که فردی نیمه شب نزد این زن می‌آید و دروازة خانه او را می‌زند و زن به سوی او بیرون می‌رود و آن مرد چیزی که به همراه دارد، به این زن می‌دهد و این زن، آن را می‌گیرد. علی می‌گوید: در مورد این مرد مشکوک شدم بنابراین، به آن زن گفتم: ای کنیز خدا! این کیست که هر شب در خانه‌ات را می‌زند و تو بیرون می‌‌آیی و او به تو چیزی می‌دهد که من نمی‌دانم آن چه هست؟ در حالی که تو زن مسلمانی هستی که شوهر نداری؟ آن زن گفت: این سهل بن حنیف است. می‌داند که من زنی هستم و کسی را ندارم بنابراین، هنگام غروب نزد بتهای قوم خود می‌رود و آنها را می‌شکند و برای من می‌آورد و می‌گوید که از آن به جای هیزم استفاده کن. بنابراین، بعدها وقتی سهل بن حنیف نزد علی در عراق درگذشت، علی این شاهکار او را می‌ستود.(49) 
24- هجرت پیامبر اکرم (ص) نقطة تحول در تاریخ زندگی
هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکة مکرمه به مدینه منوره بزرگ‌ترین رخدادی است که مجرای تاریخ را تغییر داد و مسیر زندگی و برنامه‌های آن را که با آن می‌زیست و شیوه‌هایی که به صورت قوانین و نظمها و عرفها و عادتها و اخلاق و رفتار برای افراد و گروهها و عقاید و عبادتها و علم و شناخت و جهالت و بی‌خردی و گمراهی و هدایت و عدالت و ستم برنامه‌ای برای زندگی بودند، را عوض کرد.(50) 
25- هجرت از سنتهای پیامبران الهی است 
هجرت در راه خدا سنتی دیرینه است و هجرت پیامبرمان محمد (ص) چیز تازه و نو پیدایی در زندگی پیامبران برای یاری کردن عقیده‌هایشان نبود. اگر پیامبر اکرم (ص) از وطن و زادگاهش به خاطر دعوت و حفظ آن و ایجاد محیطی آباد که دعوت را می‌پذیرد و از آن دفاع می‌کند، هجرت نمود، برادران پیامبر او بیش از وطنهای خود به خاطر همین انگیزه‌هایی که سبب هجرت پیامبر ما گردید، هجرت کرده‌اند؛ زیرا باقی ماندن دعوت در سرزمینی که نه تنها یاری دهندة پیشرفت و گسترش آن نیست؛ بلکه مسیر آن را کج می‌کند و حرکت آن را فلج می‌نماید و بسا آن را وادار می‌کند تا در دایره‌ای بسیار تنگ و کوچک بماند، دعوت را از بین می‌برد و قرآن کریم نمونه‌هایی از هجرت پیامبران و پیروانشان از امتهای گذشته را برای ما بیان کرده است تا به روشنی یکی از سنتهای خدا در مورد دعوتها برای ما آشکار گردد تا انسان مؤمن برای همیشه وقتی خواستند او را از ایمان و عزتش دور سازند و به او توهین نمایند و بر جوانمردی و ارزش او تجاوز نمایند، به این سنت عمل نمایند(51) . این برخی از درسها و آموختنیهایی بودند که به ذکر آن اکتفا می‌نماییم و بقیه آن را بر عهدة خوانندگان می‌گذاریم؛ چرا که درسها و آموختنیهای زیادی از این رخداد بزرگ استنباط می‌گردد.
---------------------------------------------------------------------------------------------------
1) الهجرة فی القرآن الکریم، ص 199.
2) همان، ص 200.
3) الاساس فی السنه، سعید حوی، ج 1، ص 357.
4) السیرة النبویه قراءه لجوانب الحذر و الحیطه، ص 141.
5) معین السیره، ص 147.
6) الهجرة فی القرآن الکریم، ص 361.
7) اضواء علی الهجره، توفیق محمد، ص 393 – 397.
8) معین السیره، ص 148.
9) المستفاد من قصص القرآن، ج 2، ص 108.
10) المستفاد من قصص القرآن، ج 2، ص 108.
11) الهجرة النبویه المبارکه، ص 206.
12) همان، ص 126.
13) السیرة النبویه، ابن هشام، ج 2، ص 102 اسناد آن صحیح است.
14) الهجرة النبویة المبارکه، ص 128.
15) فقه السیره، دکتر محمد سعیدرمضان، ص 193.
16) الهجرة فی القرآن الکریم، ص 364.
17)‌ معین السیره، ص 148 - 149.
18) المسند، ج 1، ص 3 تحقیق احمد محمد شاکر.
19) فی ظلال الهجره النبویه، ص 58.
20) التربیة القیادیه، ج 2، ص 191 – 192.
21) السیرة النبویه دروس و عبر، سباعی، ص 71.‌
22) الهجرة النبویه المبارکه، ص 204.
23) السیرة النبویه، ابی فارس، ص 254.
24) السیرة النبویه، سباعی، ص 68.
25) الهجرة النبویه، ابی فارس، ص 54.
26) الحرکه السنوسیه فی لیبیا، صلابی، ج 2، ص 7 و شاعر، احمد رفیق مهدوی است.‌
27) الهجرة النبویة المبارکه، ص 205.
28) الهجرة النبویه، ابی فارس، ص 59 – شرح المواهب، ج 1، ص 405.
29) الاصابه، ج 1، ص 146.
30) المستدرک علی الصحیحین، ج 4، ص 92، شمارة 6981 صحیح الاسناد.
31) صحیح الجامع الصغیر، ج 1، ص 328، شمارة 986.
32) الفتح الربانی، ساعاتی، ج 20، ص 289.
33) التاریخ الاسلامی، حمیدی، ج 3، ص 178.
34) السیرة النبویه، ابی شهبه، ج 1، ص 495.
35) همان - صحیح السیرة النبویه، ص 181.
36) الهجرة النبویة المبارکه، ص 205.
37) السیرة النبویه، سباعی، ص 43 – الهجرة فی القرآن الکریم، ص 367.
38) الهجرة فی القرآن الکریم، ص 365.
39) تأملات فی سیرة الرسول (ص)،  محمد سیدالوکیل، ص 103 – 104 با اندکی تصرف.
40) الهجرة النبویة المبارکه، ص 202.
41) بناء المجتمع الاسلامی فی عصر النبوه، محمد توفیق، ص 119.
42) همان، ص 122 – 123.
43) فقه السیره، بوطی، ص 172.
44) الغرباء الاولون، ص 198 – 199.
45) الترمذی، کتاب المناقب، باب فضل مکه، ج 5، ص 722، شمارة 3925.
46) بخاری، کتاب الدعوات، باب الدعاء برفع الوباء و الوجع، شماره 6372.
47) التربیة القیادیه، ج 2،ص 310.
48) السیرة النبویه، ابی شهبه، ج 1، ص 189 – 190.
49) السیرة النبویة الصحیحه، عمری، ج 1، ص 220.
50) محمد رسول الله، محمد الصادق عرجون، ج 2، ص 421.
51) همان، ج 2، ص 423.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:206.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:207.txt">ستایش مهاجران با صفتهای پسندیده</a><a class="text" href="w:text:208.txt">نوید به مهاجران</a><a class="text" href="w:text:209.txt">وعید و هشدار به متخلفان هجرت</a></body></html>هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه به عنوان نقطه تحول در تاریخ مسلمانان مهم‌ترین رخداد در تاریخ دعوت اسلامی شمرده می‌شود. مسلمانان قبل از هجرت، امتی بودند که به دعوت مردم به سوی پروردگار می‌پرداختند بدون اینکه دارای حکومت و کیانی سیاسی باشند تا به حمایت داعیان بپردازد و اذیت و آزاری که دشمنانشان به آنها می‌رساندند، از آنها دور نماید.
اما بعد از هجرت، دولت دعوت شکل گرفت. این دولت که گسترش اسلام را در داخل جزیرة عربی و خارجی از آن به عهده گرفته بود، داعیان را به شهرها می‌فرستاد و ضامن دفاع از آنها و حمایت از هر نوع تجاوزی که ممکن بود، بر آنها انجام گیرد، بود؛ گرچه این حمایت و دفاع به درگیری و جنگ منجر شود(1). 
از طرفی هجرت نبوی در فهمیدن قرآن و علوم آن، جایگاه مهمی دارد؛ چنانکه علما میان آیات مکی و مدنی فرق گذاشته‌‌اند، بر این اساس که آیات مکی، آیاتی هستند که قبل از مکه نازل شده‌اند و مدنی آیاتی هستند که بعد از هجرت نازل شده‌اند حتی اگر در خارج از مدینه نازل شده باشند واین موضوع فوائدی دارد که برخی عبارتند از : 
1- لمس و درک کردن شیوه‌های قرآن کریم و استفاده از آن در روشهای دعوت به سوی خدا.
2- آگاهی یافتن از زندگی و سیره پیامبر اکرم (ص) از خلال آیات قرآنی(2) ؛ چ