ری را دید باید با دست خود آن را تغییر دهد و اگر نتوانست باید با زبانش با آن مخالفت کند و اگر نتوانست با قلب خود با آن مخالفت نماید و اینضعیف ترین درجه ی ایماناست)

با توجه به حدیث سابق، سوگند خوردن به غیر از خدا شرک اصغر است.

اگر سوگند خورنده، کسی را که به آن سوگند می خورد مانند خدا مستحق تعظیم بداند شرک اکبر می شود و اگر معتقد باشد که آن چیز مستحق عبادت است شرک اكبر به شمار می آید، و مانند اینها که از موارد کفری است.

از پروردگار مسألت دارم تا بر مسلمانان منت نهد و همه آنان را عافیت و فهم دین نصیب فرماید، و از اسباب غضب حفاظت کند؛انه سمیع قریب. 

شیخ ابن باز- کتاب الدعوة(2/28،29)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] البخاری (3836)،ومسلم (1646).
[2] البخاری (3836)،ومسلم (1646).
[3] أبوداود(3251)،والترمذی (1535)وقال:« حدیث حسن »والحاکم 4/297(7814)وصححه ووافقه الذهبی.   
[4] أبوداوود(3253)واللفظ له .وأخرجه بنحوه وزیادة الإمام أحمد (5/352)وابن حبان (4363)،والحاکم 4/298(7816) وصححه و وافقه الذهبی ، والبیهقی فی، «السنن الکبری (19621).قال الهیثمی فی «المجمع »(4/332):«رواه أحمد والبزار،و رجال أحمد رجال الصحيح خلا الوليد بن ثعلبة، وهو ثقة». ش: سوگند خوردن به امانت جواز ندارد، زيرا سوگند خوردن به اسماء و صفات جواز دارد و امانت از صفات خداوندي نمي باشد، بلکه امري از اوامر و فرضي از فرضهاي خداست و نهي از آن سبب صورت گرفته که توهم مساوات آن با صفات خدا نشود. عده اي هستند که سوگند مي خورند کار خيري را انجام ندهند، مثلاً با فلان شخص صحبت نکنند و يا به خانهء يکي از ذوي الارحام خود رفت و آمد ننمايند و بر آن اصرار هم مي ورزند در حالي که بايد شخص اولاً از همچو سوگندي بپرهيزد و اگر چنين سوگندي خورد بايد کفاره دهد و خود را حانث کند و صلهء رحم را فريضه ايست الهي پيوسته بدارد. [رياض الصالحين: ترجمه و شرح: عبد الله خاموش هروي]
[5] مسلم (49)[9]حکم کسی که به طلاق سوگند بخوردکه فلان کار را انجام مي دهم؛ در حالي كه آن را انجام ندهد. 

س: مردی از آنجا که تازه ازدواج کرده فراموش کرده و اینگونه سوگند خورده است که زنم طلاق باشد که سال آینده فلان چیز را می خرم. اگر آن چیز را نخرید آيا زنش طلاق می شود؟ اگر آن چیز را نخرد چه چیزي بر او لازم می شود؟ باید دانست که او عادت ندارد که به طلاق سوگند بخورد.

ج: حکم چنین سخنی براساس نیت شوهر فرق می کند؛ اگر منظورش این باشد که با چنین سوگند خوردنی، خودش را موظف و تحریک به انجام کاری نماید و هدفش این نباشد که درصورت عدم خرید آنچه بر خرید آن طلاق خورده از زنش جدا شود، در این صورت چنین طلاقی بر اساس صحیح ترین قول علما در حکم قسم است و باید او کفارهء سوگند، غذا دادن به ده نفر مستمند برای هر مستمند نصف صاع از خرما و غیره که معادل تقریبی یک و نیم کیلو می باشد، را بپردازد و یا ده فقیر را شام یا نهار دهد یا به ده نفر مسکین لباس دهد؛ كه با آن نماز خواندن جايز باشد؛ اما اگر منظورش این باشد که اگر آنچه را که برای خرید آن طلاق خورده نخرد زنش طلاق می شود.

 انسان مؤمن باید از یاد کردن طلاق در چنین مواردی بپرهیزد. چون بسیاری از علما می گویند به صورت مطلق در صورت عدم وفا به شرط زنش طلاق می شود.

پیامبر اکرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  می فرماید: : « مَنِ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ، فقَد اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ »[1] 

(هر کسی از شبهات بپر هیزد به راستی که دین و آبرویش را حفاظت کرده است )

الشيخ ابن باز – مجموع فتاوي و مقالات متنوعة (22/108،107) 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاري (50) مسلم (2996)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1448.txt">اگر کسی بر چیز های متعدد از یک نوع قسم بخورد، آیا در آن فقط یک کفاره کفایت می کند یا نه؟</a><a class="text" href="w:text:1449.txt">روزه گرفتن قبل از غذا دادن در کفاره </a><a class="text" href="w:text:1450.txt">اگر کسی به دروغ سوگند بخورد آیا کفاره براو لازم می شود؟</a><a class="text" href="w:text:1451.txt">اگر سوگند خورد که فلان کار را نمی کند و سپس از روی فراموشی آن کار را انجام داد</a></body></html> 10- اگر کسی بر چیز های متعدد از یک نوع قسم بخورد، آیا در آن فقط یک کفاره کفایت می کند یا نه؟

س: کفاره سوگند چیست؟ آیا کفاره برحسب ترتیب است یا برحسب انتخاب و اختيار؟ آیا اگر برای یک چیز چند بار قسم بخورم یک کفاره کفایت می کند یا برای هر سوگندی جداگانه کفاره داد؟

ج: کفارهء قسم غدا دادن به ده مستمند از خوراک های معمولی است که انسان برای خانواده اش فراهم می نماید، یا لباس دادن به آنهاو یا آزاد کردن برده ایی می باشد و اگر کسی یکی از این سه چیز را نیافت سه روز روزه بگیرد و فرد در خوراک دادن و لباس دادن و آزاد کردن برده ایی اختیار دارد ؛ اما بعد از این سه چیز نوبت روزه گرفتن است، و غذایی را كه باید بدهد نصف صاع از خوراکی است که در آنجا مصرف می شود از قبیل خرما، گندم، جو و غیره و معادل یک و نیم کیلو می باشد؛ اما لباس پیراهن و شلوار و ردایی است که می توان با آن نماز خواند و آزاد کردن برده. این است که بردهء مؤمنی را آزاد کند.

 اما اگر شخصي بر اشياء متعدد از جنس واحد قسم بخورد، در آن یک کفاره کفایت می کند، مثل اینکه فردی بگوید: سوگند به خدا با فلانی حرف نمی زنم و این جمله را زیاد تکرار کند در این صورت اگر سوگندش را بشکند فقط یک کفاره کفایت می کند، اما اگر آنچه بر آن قسم خورده از اجناس مختلفی باشد، مثل اینکه فردی بگوید: سوگند به خدا با فلانی حرف نمی زنم، سوگند به خدا به دیدار فلانی نمی روم سوگند به خدا به سفر نمی روم و امثال این جمله ها، در این صورت اگر در هر مورد سوگند خود را بشکند بر او یک کفاره لازم می شود. چون خداوند متعال در سوره مائده می فرماید:[ لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ذَلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آَيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (89)] [مائده]

(خداوند شما را به خاطر سوگند های بیهوده و بی اراده مؤاخده نمی کند، ولی شما را در برابر سوگندهایی که از روی قصد و اراده خورده اید مؤاخذه می کند، کفاره اینگونه سوگند ها عبارت است از خوراک دادن به ده نفر مستمند از غذاهای معمولی و متوسطی که به خانواده خود می دهید؛ یا جامه دادن به ده نفر از مستمندان و یا آزاد کردن برده ای؛ اما اگر کسی نیافت سه روز روزه بگیرد این کفارهء سوگندهایی است که می خورید، سوگند های خود را حفظ کنید. اینگونه خداوند آیات خود را بر شما بیان می دارد باشد كه شکر گذارید.)

بهتر است كه سه روز روزه پشت سر هم باش