دازم، و پدرشان در طول روز کار می کند، هرگاه از او می خواهم که به تربیت پسران بپردازد، دوست ندارد این موضوع را با او در میان بگذارم.. آیا در این زمینه گناهی بر من هست؟ امیدوارم پدران را تشویق کنید تا به تربیت فرزندانشان توجه نمایند و به خاطر کار، آنان را فراموش نکنند.

ج: از این زن به خاطر این که دخترانش را درست تربیت کرده و می کوشد که پسرانش را هم درست بار آورد، سپاسگزاریم، و از پدرشان می خواهیم که به پسرانش توجه کند و آنها را راهنمایی کند تا افرادی صالح و شایسته باشند، هرگاه فرزندانش صالح باشند در هر دو جهان به خیر و سود اوست. الله تبارک و تعالی می فرماید: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ » [التحریم: 6 ]

«ای مؤمنان خود و خانواده خویش را از آتش دوزخی برکنار دارید که افروزینه آن انسان ها و سنگ ها است.»

پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ می فرماید: « إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاث: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ مِن بَعده، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ » [1]

« هرگاه انسان بمیرد عملش قطع می گردد مگر از سه چیز: صدقه جاریه یا علمی که پس از وی از آن استفاده می شود یا فرزند صالحی که برایش دعا می کند.»

اگر پدر فرزندانش را به صورتی که الله و رسولش صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ امر کرده تربیت کند کار بسیار بزرگی کرده است و این فرزندان برای پدرشان در دوران حیات و پس از مرگ دعا می کنند. اگر در تربیت آنها کوتاهی ورزد گناهکار می شود و فرزندان برایش بلایی می شوند.

بنابراین امیدواریم این پدر به فرزندانش توجه کند همان طور که به مالش توجه می کند؛ بلکه باید بیشتر از مال، به آنها توجه نماید؛ چون مال و پول از میان می رود؛ امّا فرزندان بخشی از انسان هستند که در زندگی و بعد از مرگ به او فایده می رسانند.

 شیخ ابن عثیمین، فتاوی الطفل المسلم ص124

 جمع آوری و ترتیب یحیی بن سعید آل شلوان
--------------------------------------------------------------------------------
[1] مسلم 1631[28] ثواب تربیت دختران

س: پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ می فرماید: «هرکسی سه دختر داشته و برآنها صبر نماید و خوراک و پوشاک آنها را تأمین نماید،این دختران مانعی خواهند شد از رفتن او به دوزخ... آیا فقط برای پدرشان مانعی از رفتن به دوزخ می شوند یا از پدر و مادرشان؟ من الحمد لله سه دختر دارم.

ج: حدیث، پدر و مادر هر دو را شامل می شود، چون رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ می فرماید: «مَنْ کانت له ابنتان فَأَحْسَنَ إِلَيْهِما كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنْ النَّارِ»[1]

 « هرکسی دو دختر داشت و به خوبی و نیکی با آنها رفتار کند، این دختران مانعی می شوند که از رفتن او به دوزخ جلوگیری می نمایند.»

همچنین اگر کسی خواهران یا عمه ها یا خاله ها و امثال آن داشته باشد و به آنها نیکی کند امیدواریم که به بهشت برود، چون او با نیکی کردن به اینها سزاوار پاداش بزرگی می گردد، و از دوزخ دور می شود و کار نیکش مانعی بین او و دوزخ می گردد. این مختص مسلمین است، زیرا مسلمان وقتی این کارهای نیک را برای رضامندی الله انجام می دهد سبب می شوند تا از جهنم نجات یابد. نجات از جهنم و ورود به بهشت عوامل و اسباب زیادی دارد. مسلمان باید اسباب فراوانی را برای رفتن به بهشت بجوید، و خود اسلام تنها اصل و سبب اساسی برای رفتن به بهشت و نجات از دوزخ است. کارهایی هست که اگرمسلمان انجام دهد به وسیله ی آن به بهشت می رود و از دوزخ نجات می یابد؛ مثل این که پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمود: « من رُزق بناتٍ أو أخواتٍ فأحسن إليهِنَّ کُنَّ له ستراً من النار، و هکذا من مات له ثلاثة أفراط لم يبلغوا الحِنث کانوا له حِجَاباً من النار؛ قالوا يا رسول الله، واثنَان؟ قال:"واثنان"»[2] 

«هرکسی دختران یا خواهرانی داشت و به آنها نیکی کرد اینها مانعی می شوند که از ورود او به دوزخ جلوگیری می کنند ، همچنین هرکسی که سه تا از فرزندانش را که به سن بلوغ نرسیده باشند، از دست داده باشد این فرزندان مانع از ورود او به جهنم می شوند،گفتند: یا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ اگر دو تا فرزند از دست داده باشد؟ فرمود: اگر هم دو تا از دست داده باشد چنین است» 

و در مورد کسی که یک فرزند را از دست داده نپرسیدند.

در حدیث صحیح از پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ روایت است که فرمود: « يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى مَا لِعَبْدِي الْمُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا ثُمَّ احْتَسَبَهُ إِلَّا الْجَنَّةُ»[3]

 «اللهتعالی می گوید: پاداشی جز بهشت ندارد آن بنده ام که عزیز او را از دنیا از دست او می گیرم و او با چشمداشت ثواب و پاداش صبر می نماید.»

پس الله تعالی بیان می نماید که هرگاه عزیز و محبوب بنده اش را از دست او بگیرد و او باچشم داشت پاداش الهی صبر کند پاداشی جز بهشت ندارد. هر کسی از ما که یک فرزندش قبل از رسیدن به بلوغ وفات یافته و پدر و مادرش صبر کرده اند شامل این حدیث می شوند و پاداش آنها بهشت است و این فضل بزرگ الهی است. همچنین شوهر و زن و سایر خویشاوندان و دوستان هرگاه عزیزی را از دست بدهند و با امید ثواب الهی صبر نمایند در این حدیث شامل می گردند، به شرط آن که از گناهان کبیره - که اگر انسان در حالی که آن را انجام می دهد و به آن مبتلا است بمیرد- مجازات می شود، به دور باشند.(یعنی در حال انجام گناه کبیره ار دنیا نرود). از الله تعالی سلامتی را می جوییم.

شیخ ابن باز ، مجموع فتاوای و مقالات متنوعة 4/375
--------------------------------------------------------------------------------
[1]  ابن ماجه 3670 و ابن حبان 2945 و حاکم 4/7351،178  و آلبانی آن را درصحیح ابن ماجه حسن قرار داده2690 واصل آن در بخاری است (5995،1418  ) و مسلم 2629
[2] بخاری 101،1249، 7310 و مسلم 2632،633،
[3] بخاری 6424 [29] نام گذاری فرزندان ...آیا حق پدر است یا مادر؟

س: الله تعالی به من دختری داده و خواستم اسمی برایش بگذارم و خانمم می خواهد اسمی دیگر را برایش بگذارد. به او پیشنهاد کردم که قرعه کشی کنیم. آن گاه طبق قرعه یکی از دو نام را بر او نهادیم. آیا این قرعه کشی از نوع قرعه اندازی حرام است؟ اگر چنین است این اختلاف را چگونه حل کنیم؟ آیا نامگذاری فرزند فقط حق پدر است؟ ما را راهنمایی کنید. الله به شما پاداش نیک دهد.

ج: قرعه اندازی در چنین مواردی یک امر شرعی است؛ چون اختلاف را حل می کند، دلها را شاد و آرام می گرداند. پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در کارهای زیادی قرعه کشی می کرد.

[كَانَ عليه الصلوة والسلام إِذَا أَرَادَ أَنْ يسافر أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ؛ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا] هرگاه ایشان صَلَّى اللَّه