ِرِيقَةِ بَعْضِنَا، يُشْفَى سَقِيمُنَا بِإِذْنِ رَبِّنَا»[1] ظاهراً توافق ندارد. لطفاً توضيح دهيد: 

ج: بعضي از علما گفته اند: اين فقط مخصوص پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم و مخصوص سرزمين مدينه است. پس اشكالي پيش نمي آيد. اما رأي جمهور علما اين است كه اين مخصوص پيامبر و سرزمين مدينه نيست، بلكه هر دعا خوان و هر سرزميني را شامل مي شود؛ اما اين از باب تبرك محض به آب دهان يا خاك نيست، بلكه مربوط به آب دهاني است كه با خواندن آيات قرآن و دعاهاي شرعي متبرك شده و به خاطر شفا و بهبودي با خاك آميخته مي شود، و براي تبرك محض نيست. در فتواي سابق ما به حكم تبرك محض به آب دهان اشاره كرديم، پس اشكالي پيش نمي آيد. 

الشيخ ابن عثيمين-مجموع فتاوي و رسائل(1/108، 109)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] البخاري(5745)، و مسلم(2194).[47] جمع بين حديث (توصيف دعا خوان به شرك) و (تشويق مسلمان به دعا خواندن براي برادرش). 

س: از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روايت است كه مي گويد: از پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم شنيدم كه مي گفت:« إِنَّ الرُّقَى وَالتَّمَائِمَ وَالتِّوَلَةَ شِرْكٌ »[1] «رقيه و تعاويذ و آنچه براي محبت زن و شوهر انجام مي شود شرك است». 

 از جابر رضی الله عنه روايت است كه گفت: دايي ای داشتم كه وقتي كسي را عقربي نيش مي زد او برايش دعا مي خواند، وقتی که پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم از دعا خواني نهي كرد، او نزد پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم آمد و گفت: اي رسول خدا شما از رقيه و افسون نهي كرده اي و من كسي را كه عقرب نيش بزند دم مي كنم، پيامبر فرمود: « مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَنْفَعَ أَخَاهُ فَلْيَفْعَلْ » «هر كسي از شما که مي تواند به برادرش فايده اي برساند اين كار را انجام دهد»... چگونه مي توان بين احاديثي كه از اين كار نهي مي كند و بين احاديثي كه نشانگر جايز بودن آن است جمع كرد؟ حكم آويزان كردن دعا و رقيه اي كه نوشته شده بر سينه بيمار چيست؟ 

ج: رقيه و دعايي كه از آن نهي شده، رقيه اي است كه در آن شرك يا توسل به غير الله باشد يا كلمات آن مبهم باشد كه معني آن فهميده نشود. 

اما دعاها و رقيه هايي كه در آن شرك و كلمات مبهم و توسل به غير الله نيست، جايز هستد و از بزرگترين اسباب شفا مي باشد، چون پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم مي فرمايد: «لَا بَأْسَ بِالرُّقَى مَا لَمْ تَكُنْ شِرْكًا»[2]«رقيه اشكالي ندارد مادام كه شرك آميز نباشد.»

 پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم مي فرمايد: « مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَنْفَعَ أَخَاهُ فَلْيَفْعَلْ » «هر كسي از شما مي تواند به برادرش فايده اي برساند اين كار را بكند» صحیح مسلم 

 پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم مي فرمايد:« لَا رُقْيَةَ إِلَّا مِنْ عَيْنٍ أَوْ حُمَةٍ»[3] «رقيه نيست؛ مگر براي چشم زخم و يا مار گزيدگي» يعني هيچ رقيه و دعاییبهتر و شفابخش تر از رقيه، براي اين دو كار نيست. پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم خودش رقيه و دعا خوانده و ديگران برايشان دعا و رقيه خوانده اند.

 اما آويزان كردن دعا و تعويذ بر مريض و كودك جايز نيست. تعاويذي كه بر بيمار آويزان مي شوند به آنها [تمائم، حروز و جوامع ] گفته مي شود. صحيح اين است كه اين كار حرام است و از انواع شرك مي باشد. چون پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم مي فرمايد: « مَنْ تَعَلَّقَ تَمِيمَةً فَلَا أَتَمَّ اللَّهُ لَهُ، وَمَنْ تَعَلَّقَ وَدَعَةً فَلَا وَدَعَ اللَّهُ لَهُ»[4] «هر كسي تعويذي آويزان كند خداوند كامش را بر نياورد... » 

پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم مي فرمايد: « مَنْ عَلَّقَ تَمِيمَةً فَقَدْ أَشْرَكَ»[5] «هر كسي تعويذي آويزان كند شرك ورزيده است» 

پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم مي فرمايد: :« إِنَّ الرُّقَى وَالتَّمَائِمَ وَالتِّوَلَةَ شِرْكٌ »

 «رقيه و تعاويذ و آنچه براي محبت زن و شوهر انجام مي شود شرك است»

علما در مورد تعويذ اگر از قرآن يا از دعاهاي مباح و جايز باشد اختلاف كرده اند كه آيا حرام است يا نه؟ صحيح اين است كه حرام است به دو دليل: 

1-عموم احاديث در اين موضوع که از آویزان کردن تعویذ نهی کرده اند، تعويذ هاي قرآني و غير قرآني همه را شامل مي شود. 

2-به خاطر جلوگیری از راههایی که منتهی به شرک می شود، چون وقتي تعويذ هاي قرآني مباح قرار داده شود با تعاويذ غير قرآني مشتبه مي گردد، و دروازه شرك با آويزان كردن همه انواع تعاويذ باز مي شود. مشخص است كه بستن راههايي كه به شرك و گناه مي انجامد از بزرگترين قواعد شرعي است. و الله ولي التوفيق.

الشيخ ابن باز-كتاب الدعوة-الفتاوي(2/20،21)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]  تخریج حدیث در فتوای (38) این باب ذکر شد.
[2] تخریج حدیث در فتوای (38) این باب ذکر شد.
[3] احمد (4/436،438،446) و أبوداود (3884،3889) و الترمذی (2057)، و ابن ماجه (3513). و صححه النووی فی «المجموع» (9/62)، و الألبانی فی «صحیح سنن أبی داود» (3289).
[4] تخریج حدیث در فتوای 27 این باب گذشت.
[5] تخریج حدیث در فتوای 27 این باب گذشت.[48] آيا دم كردن دعاهاي خاصي دارد؟ 

س: آيا خواندن بعضي از دعاها كه از پيامبر ثابت نيست؛ اما شرك آمیز نمی باشد، از رقيهء شرعي به حساب مي آيد؟ آيا خواندن بعضي از سوره ها و آياتي كه در خصوص آن در سنّت چيزي نيامده و دعا خوان، آن را مناسب مي داند و با تعداد مشخص آن را مي خواند و دم مي كند، بدون آن كه معتقد باشد كه تعداد در شفا اثري دارد، جايز است؟

ج: رقيه و دم شرعي در سوره هاي مخصوصي منحصر نيست و در تعداد آيات و دعاهاي معيني منحصر نيست؛ بلكه مطلق است، چنان كه پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم مي فرمايد: «لاَ بَأْسَ بِالرُّقَى، مَا لَمْ تَكُنْ شِرْكاً »[1] «رقيه اگر شرك آميز نباشد اشكالي ندارد»

 پس وقتي که دعا خوان در دعای خود از به فرياد خواندن جن و شياطين و ذبح براي غير الله و عمل مخالف با شريعت مانند: خوردن نجاسات و ترك نماز، سالم و به دور باشد، جايز است. خداوند تمام قرآن را شفا و مايه رحمت براي مؤمنان قرار داده است، و آيات مخصوصي را مشخص نكرده است، و همچنين به دعا امر فرموده: «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ »[غافر-60] « مرا به فریاد خوانید تا بپذیرم»

«ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً »[اعراف-55] «پروردگار خود را فروتنانه و پنهانی به کمک بخواهید» 

 كلماتي مشخص را تعيين نكرده كه در دعا به آن اكتفا شود. تكرار آيات و دعاها اشكالي ندارد. 

فتوا با امضای شيخ ابن جبرين
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخریج حدیث در فتوای 38 این باب گذشت.[137] چه كسي سزاوار وصف طاغوت است؟

س: چه زماني مي‌توانيم فردي را بطور مشخص طاغوت بناميم؟

ج: هر گاه فردي به شرك دعوت دهد يا بسوي عبادت خود فرا بخواند ويا در چيزي ادعاي علم غيب نمايد، يا عمداً به غير ما انزل الله حكم كند و مانند اين‌موارد...  ابن قيم مي‌گويد: طاغوت عبارت است از زياده روي و افراط شخص در عبادت معبود و همچنين در اطاعت و پيروي از صاحب 