شْرِكِينَ »: (من از هر مسلماني كه بين مشركين اقامت كند، بيزارم).

در حديثي ديگر مي‌فرمايد: « لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْ مُشْرِكٍ أَشْرَكَ بَعْدَ مَا أَسْلَمَ عَمَلًا حَتَّى يُفَارِقَ الْمُشْرِكِينَ إِلَى الْمُسْلِمِينَ»: (الله تعالي از فردي كه بعد از مسلمان شدن شرك ورزد هيچ عملي را قبول نمي‌كند، تا زماني كه از مشركين جدا شود، و به نزد مسلمانان بيايد) و گفتند: پيامبر صلی الله علیه وسلم در هنگام بيعت با جرير  رضی الله عنه بر اسلام، جدايي از مشركان را شرط قرار داده است.

اكنون من حيران شده‌ام و سؤالم اين است كه: حكم مسافرت و تحصيل در آن‌جا چيست؟ منظور از اظهار دين كه با آن مسافرت به ديار كفر جايز است و با آن مسؤليت‌ فرد ادا مي‌شود، كدام است؟ آيا خانواده‌ي همسرم كه اجازه مي‌دهند به همراه من به چنين مسافرتي بيايد گناهكارند با اين‌كه از آ‌ن‌جا اطلاع دارند؟ يا بر آن‌ها واجب است كه نگذارند همسرم با من به چنين سفري بيايد؟ لطفاً پاسخ بنده را با شرح و توضيح كامل بدهيد، چرا كه اين مسئله ي مهم براي بسياري از جوانان مسلمانان اهميت فراوان دارد؟

ج: اگر واقعيت آن طور است كه ذكر كرده ايد كه در كشور اسلامي خودت اين علم بصورت تخصصي تدريس مي‌شود،  و تحصيل در خارج مفاسد زيادي براي دين، همسر و فرزندانت در پي دارد، رفتن براي چنين درس خواندني جايز نيست، چرا كه با وجود آن رشته ي تخصصي در كشور اسلامي خودت ضرورتي براي رفتن به آن‌جا وجود ندارد.

 از پيامبر صلی الله علیه وسلم درباره ي برحذر داشتن مسلمانان از اقامت دركشورهاي كفر بدون عذر شرعي احاديثي ثابت است.

 مانند: اين‌كه مي‌فرمايد: « أَنَا بَرِيءٌ مِنْ كُلِّ مُسْلِمٍ يُقِيمُ بَيْنَ أَظْهُرِ الْمُشْرِكِينَ »:[1]

 (من از هر مسلماني كه بين مشركين اقامت كند، بيزارم). و ديگر احاديث.

اين كه برخي از مسلمانان بدون ضرورت به كشور‌هاي كفر مسافرت مي‌كنند، سهل انگاري در دين است كه جايز نيست و ترجيح دنيا بر آخرت است.

 الله مي‌فرمايد:‌ «بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا (١٦)وَالآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَى (١٧)»

 (ولي شما زندگي دنيا را مقدم مي‌داريد، درحالي‌كه آخرت بهتر وپايدارتراست). «اعلي/16-17»

و مي‌فرمايد:‌ «قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى »

(به آن‌ها بگو: سرمايه زندگي دنيا ناچيزاست، سراي آخرت براي كسي كه تقوا داشته باشد، بهتر است).«نساء/77»

رسول الله صلی الله علیه وسلم مي‌فرمايد: « مَنْ كَانَ هَمُّهُ الْآخِرَةَ جَمَعَ اللَّهُ شَمْلَهُ وَجَعَلَ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ وَأَتَتْهُ الدُّنْيَا وَهِيَ رَاغِمَةٌ وَمَنْ كَانَتْ نِيَّتُهُ الدُّنْيَا فَرَّقَ اللَّهُ عَلَيْهِ ضَيْعَتَهُ وَجَعَلَ فَقْرَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَلَمْ يَأْتِهِ مِنْ الدُّنْيَا إِلَّا مَا كُتِبَ لَهُ »:[2]

 (هر كس هدف و اراده‌اش آخرت باشد، الله نيرو‌هاي آن‌ را در وي متمركز مي‌گرداند. و بي‌نيازي او را در قلبش قرار مي‌دهد. و دنيا در حالي برايش داده مي‌شود كه تمايلي بدان ندارد. و هر كس هدفش دنيا باشد الله كالاي دنيا را برايش پراكنده مي‌گرداند و فقر او را جلوي چشمانش قرار مي‌دهد و از همان به اندازه‌اي كه برايش نوشته شده است، بيشتر داده نخواهد شد).

  و بالله التوفيق وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 انجمن دايمي پژوهشهاي علمي و افتا – فتواي ش(20968) تاريخ (3/6/0 142)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخريج آن در باب (154) ذكر گرديد.
[2] احمد(5/183) ابن ماجه( 4105) و طبراني در اوسط (7271) والكبير 5/154 (4925)وابن حبان (680)بروايت زيد بن ثابت . در اين باب از انس و ابو درداء وابن عباس رضی الله عنهما احاديثي وجود دارد. بويصري در مصباح الزجاجه گويد: (4/212): اسناد اين روايت صحيح ورجال آن ثقه‌اند و منذري در«الترغيب والترهيب» 4/56،57 (4788) مي‌گويد: ابن ماجه روايت كرده است وراويان آن ثقه‌اند، و طبراني...در حديثي كه ايرادي ندارد. [172] مسافرت به كشورهاي كفر و فسق براي گذراندن ماه عسل

س: بسياري از مردم در سفرهايشان به خارج از كشورهاي اسلامي مي‌روند كه در اين سفر‌ها با بي پروايي مرتكب گناهان مي‌شوند بويژه آن‌هايي كه براي گذراندن آن‌چه ماه عسل مي‌نامند، به خارج سفر مي‌كنند لذا از شما استاد محترم استدعا دارم كه فرزندانِ برادران مسلمان و مسولان حكومتي را نصحيت كنيد تا به اين موضوع مهم توجه كنند؟

ج: الحمد لله و الصلاه و السلام علي رسول الله و علي آله و اصحابه و من اهتدي بهداه. امّا بعد:

شكي نيست كه مسافرت به كشورهاي كفر، خطر بزرگي در پي دارد و اين خطر فقط به وقت ازدواج، ماه عسل و ديگر اوقات محدود نمي‌شود، لذا بر فرد مؤمن واجب است كه تقواي الهي را پيشه كند و از اسباب خطر بر حذر باشد. مسافرت به كشورهاي مشركين و به كشورهايي كه در آن‌ها آزادي مطلق حاكم است و كسي جلوي منكرات را نمي‌گيرد، خطر بزرگي براي دين و اخلاق فرد در پي دارد و اگر به همراه همسرش باشد، براي دين وي نيز مضر است. لذا بايد تمام جوانان و برادران ما از رفتن به چنين سفرهايي خودداري كنند و از ماندن در وقت ازدواج به كشورهاي كفر و ديگر اوقات خوداري نمايند. اميد است كه الله شما را در مقابل وسوسه‌هاي شيطان كفايت نمايد! امّا مسافرت به كشورهايي كه در آن كفر، گمراهي، انواع فساد اعم از زنا، نوشيدن شراب و انواع كفر و گمراهي‌آزاد است. براي زن و مرد خطر بزرگي در پي دارد، چه بسا افراد صالحي كه به اين كشورها مسافرت كرده و فاسد برگشته اند، حتي چه بسا افراد مسلماناني(كه مسلمان رفتند و) كافر برگشتند پس خطر اين سفر‌ها زياد است!

رسول‌الله صلی الله علیه وسلم مي‌فرمايد: « أَنَا بَرِيءٌ مِنْ كُلِّ مُسْلِمٍ يُقِيمُ بَيْنَ أَظْهُرِ الْمُشْرِكِينَ »:[1] 

(من از هرمسلما ني كه بين مشركين اقامت كند، بيزارم).

پيامبر صلی الله علیه وسلم مي‌فرمايد: « لَا يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْ مُشْرِكٍ أَشْرَكَ بَعْدَ مَا أَسْلَمَ عَمَلًا حَتَّى يُفَارِقَ الْمُشْرِكِينَ إِلَى الْمُسْلِمِينَ »:[2] 

(الله از مشركي كه پس از اسلام آوردن مرتكب عمل شركي شود تا از مشركان جدا نشود و به نزد مسلمانان نيايد، [هيچ عملي را] قبول نمي‌كند).

معناي حديث اين است كه بايد از مشركين جدا شود. پس واجب است كه از مسافرت به كشورهاي كفر حذر شود نه در ماه عسل و نه ديگر اوقات به اين كشور‌ها مسافرت نكند، علما به صراحت از اين سفر‌ها منع كرده‌اند و هشدار داده‌اند، مگر كسي كه داراي علم و دانش است و براي دعوت به سوي الله به آن‌جا مسافرت مي‌كند. تا مردم را از تاريكي‌ها به نور و هدايت سوق دهد، و خوبي‌هاي اسلام را براي مردم تشريح نمايد، احكام دين را به مسلمانان  آموزش دهد، راههاي خير را براي آنان معرفي نموده و آنان را توجيه‌ كند.

اميد مي‌رود براي چنين فردي و امثال ايشان پاداش عظيم و خير بزرگي (از جانب الله) برسد، چنين 