ات حساب و برنامه‌هاي خود را مرتب مي‌كند و ما بانك را كمك مي‌كنيم، حرام است؟ الله شما را به آنچه می پسندد توفيق دهد.

ج: در شركت هایي كه به اين صورت كار مي‌كنند كار جایز نيست. زيرا در آن تعاون بر گناه و تعدی از اوامر الهي است.

وصلي‌الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم.

 فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (15/18-19)[44] حكم تجارت پول

س: حكم داد و ستد پول با قيمت متفاوت چيست؟

ج: تجارت پول در اصطلاح همان صرف پول (تبديل پول به پول را گويند) در اين نوع معامله، تحويل گرفتن و تحويل دادن پول بعنوان شرط اساسي مطرح است كه در اصطلاح فقها به آن (التقابض) گويند. هرگاه تقابض در مجلس عقد صورت پذيرد معامله درست است به اين صورت كه كسي پول عربستان را به دلار آمريكا عوض كند، اگر چه قصد رسيدن به سود را هم داشته باشد ايرادي ندارد، به اين شرط كه دلار را در همان مجلس بگیرد و پول سعودي را تحويل دهد ولي اگر در مجلس تحويل نداد يا نگرفت. جایز نيست. و اين ربا در نسيئه است. 

شيخ ابن عثيمين- كتاب الدعوة (5) (2/40)[45] تجارت پول

س: آيا تجارت پول براي مسلمان جایز است؟ آيا اين كار با قوانين اسلام مطابقت دارد؟ حكم دين در اين مورد چيست؟

ج: تجارت پول: يعني پول نقد را به پول نقد، معامله كردن. اين كار ايرادي ندارد؛ ولي به شرط اين كه در همان مجلس و قبل از جدا شدن از هم دو جنس را تحويل بگيرند اگر در معامله از يك طرف پول و از طرفي ديگر چك هاي تضميني باشد باز هم درست است. طرفين معامله خواه خريدار و فروشنده باشند و یا وکیل آن دو ولي اگر معامله به اين صورت نباشد، جايز نيست و انجام دهنده آن  گناهکار بوده و داراي نقص ايماني است ولي اين كار باعث كفرش نمي‌شود. 

  شيخ‌ ابن جبرين- فتاواي‌اسلامي(2/364)[46] حكم داد و ستد پول در بازار سياه

س: آيا داد و ستد پول در بازار سياه جایز است؟  ضمن این که قوانين كشوري آن را منع كرده است.

ج: داد و ستد پول وقتي از جنس هم نباشد، جایز است. اگر چه قيمت‌شان فرق كند؛ ولي بايد دست به دست باشد مخالفت با قوانين كشوري مانع جواز آن نمي گردد. 

 فتاوي ‌اسلامي، انجمن دایمي (2/15)[47] شرط تعويض سكه با اسكناس

س: آيا داد و ستد پول خرد [فلزي] با اسكناس که اضافه هم بگیرد جهت استفاده از آن در مكالمات تلفني جواز دارد؟

ج: اگر هدف، معامله ي اسكناس10 ريالي به 9 ريال سكه‌اي است. جواب مثبت است و به علت اختلاف جنس دو پول ايرادي ندارد، زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  در مورد اجناس ربوي مي فرمود:[ فَإِذَا اِخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ]

 (وقتي اين جنسها مختلف شد هرگونه كه مي‌خواهيد دست به دست معامله كنيد).[1] 

به هرحال نظريه ي ما اين است. كه هرگاه پول ها از لحاظ جنس، اختلاف حقيقي داشتند مانند سكه و اسكناس و يا اختلاف ارزي داشتند مانند ريال و دلار، تفاوت قيمت شان ايرادي ندارد به شرط اين كه دست به دست باشد. 

 شيخ ابن عثيمين- كتاب‌الدعوة- (5)- (2/45-46)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مسلم (1587)ـ (18)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1096.txt">حكم بخت‌آزمایي و انفاق سود آن در كار خير</a><a class="text" href="w:text:1097.txt">قرعه كشيِ اوراق  مشاركت</a><a class="text" href="w:text:1098.txt">جوایز مراكز تجاري</a></body></html>[48] حكم بخت‌آزمایي و انفاق سود آن در كار خير

س: حكم شركت در بخت آزمایي چيست؟ به اين صورت كه شخص بليت بخت‌آزمایي تهيه مي كند و اگر شانس با او يار شد پول كلاني را بدست مي آورد. در ضمن اگر هدف فرد هزينه كردن اين پول در فعاليتهاي اسلامي و كمك به مجاهدين باشد، حکم آن چیست؟ 

ج: آن گونه كه در سؤال آمده كه ايشان بليت بخرند و سپس به طور شانسي  به سود بسياري برسند. اين كار در حكم برد و باخت و قماری است كه الله تعالي در مورد آن می  فرماید:[ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالأنْصَابُ وَالأزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (٩٠)إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ (٩١)وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَاحْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ (٩٢)] «مائده/90-91-92»

 (اي كساني كه ايمان آورده‌ايد. شراب و قمار و بتها و ازلام [نوعي بخت‌آزمایي]، پليد واز عمل شيطان است، از آنها دوري كنيد تا رستگار شويد)، (شيطان مي‌خواهد به وسيله ي شراب و قمار، در ميان شما عداوت وكينه ايجاد كند. و شما را از ياد الله و از نماز باز دارد. آيا (با اين همه زيان و فساد، و با اين نهي اكيد،) خود داري خواهيد كرد)، (اطاعت الله و اطاعت رسول نماييد. و (از مخالفت فرمان او) بترسيد و اگر روي برگردانيد، (مستحق مجازات خواهيد بود، و) بدانيد بر رسول ما، جز ابلاغ آشكار، چيز ديگري نيست). 

 قمار به هر آن معامله اي گفته مي شود كه بين برد و باخت صورت مي گيرد. 

بازيگر قمار در صورت برنده شدن بدون مشقت و زحمت به مبلغ بالايي دست يافته و در صورتي كه بازنده شود بدون هيچ حسابي مبلغ زيادي ضرر مي كند. در واقع انجام دهنده ي آن نمي‌داند، آيا ضرر مي‌كند يا سود، اين كار از نظر شرعي حرام بوده و در رديف گناهان كبيره است. زشتي آن براي انسان وقتي آشكار مي‌شود كه مشاهده كند الله تعالي آن را با بت پرستي و شراب و ازلام همسان قرار داده است. منافعي كه توقع آن را داريم در ضررهايش گم مي‌شود. 

الله تعالي مي‌فرمايد: [ يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا] 

 (درباره شراب و قمار از تو سئوال مي‌كنند بگو در آنها گناه و زيان بزرگي است؛ و منافعي (از نظر مادي) براي مردم در بر دارد؛ ولي گناه آنها را منفعت آنها بيشتر است). «بقره/219»

در اين آيه بايد تأمل كرد از اين جهت كه الله تعالي منافع را با صيغه ي جمع و گناه را با صيغه ي مفرد آورده است. و نفرموده در آن گناهان بزرگ و منافعي براي مردم است. بلكه می گوید: گناه بزرگ، اشاره به اين است كه منافع هر چقدر زياد باشند باز هم در برابر اين گناه بزرگ، اندك هستند و گناه قمار بيشتر از منافع آن است بنابراين ورود به بخت‌آزمايي جایز نيست، هر چند هدف از آن كارهاي خيری مانند: راهسازي، ساخت مسجد، كمك به مجاهدين و چيزي مانند آن باشد. بلكه اگر اين اموال را كه از راه حرام به دست آورده است در راه الله هم خرج كند الله آن را نمي‌پذيرد و گناهش باقي است و اجري دستگيرش نخواهد شد. چون الله پاك است و جز پاكي را نمي‌پذيرد. خرج كردن اموال حرام در مصالح و منافع، مانند مسجد سازي، جهت رهايي از اموال حرام كمال بي خردي و ناد