

س: من مدير مدرسه راهنمايي در جنوب شمران هستم. مدير مدرسه به بنده دستور داده از دانش آموزان در اردوهاي درسي و علمي و نيز بعضي مناطق عكس تهيه كنم تا در مدرسه نمايش داده شود. شنيده‌ام خانه‌اي كه در آن عكس باشد فرشتگان داخل نمي‌شوند. اين كار وظيفه ي بنده است. من به شخص ديگري پول مي‌دهم تا اين كار را انجام دهد و عكس را به مافوقم تحويل مي دهم و خودم عكس نمي‌گيرم. گناه اين كار بر عهده ي چه كسي است؟

ج: بدون شك عكس جانداران اعم از انسان و حيوان حرام است و از گناهان كبيره مي باشد؛ زيرا در اين مورد احاديث صحيحي از پيامبر صلی الله علیه وسلم  روايت شده است. تصوير مشابهت با خلقت و آفرينش پروردگار است و بسا اوقات راهي به سوي شرك است. گناه عكس، شامل عكاس و دستور دهنده و هر كسي را كه در امر تهيه عكس دخيل بوده و كمك نموده، در بر مي‌گيرد. زيرا همه با هم همكاري كرده‌اند. در حالي كه الله تعالي از همكاري بر گناه نهي فرموده است. 

الله تعالي مي‌فرمايد: «  وَلا تَعَاوَنُوا عَلَى الإثْمِ وَالْعُدْوَانِ »(مائده/2) 

« و در راه گناه و تعدي همكاري ننماييد.»

 و بالله التوفيق . و صلي الله علي نبينا محمد وآله و صحبه و سلّم.

انجمن دائم پژوهشهاي علمي وافتا (1/454) [257] چه عكس‌هايي باعث خروج فرشتگان از منازل مي‌شود؟

س: از بعضي مردمان شنيده‌ايم عكس حرام است و فرشتگان به خانه‌اي كه عكس دارد وارد نمي‌شوند. آيا اين درست است؟ آيا هدف از اين تصاوير، تنديس است هم‌چون تنديس حيوان يا آدم. يا نه شامل همه عكس‌ها از جمله عكس‌هاي آلبوم و پول نيز مي‌شود. اگر حرمت، شامل همه اين‌ها مي‌شود. چگونه خانه را از اين امور حرام‌ خالي كنيم؟

ج: بله، عكسِ همه موجودات زنده چه انسان چه حيوان، حرام است. خواه تنديس باشد خواه رسم و رنگ در كاغذ و خواه در پارچه‌اي بافته شده باشد يا عكس دوربين باشد، فرشتگان به خانه‌اي كه عكس دارد داخل نمي‌شوند. زيرا احاديث صحيح در اين مورد عام هستند. عكس هنگام ضرورت مانند شناسايي مجرمان و فاسدان، پاسپورت و كارت شناسايي اجازه داده شده است و اميدواريم اين موارد مانع ورود فرشتگان نگردد؛ زيرا حمل و نگهداري آن‌ها ضروري است (والله المستعان).

 عكس‌هايي كه مورد اهانت قرار مي‌گيرند، هم‌چون عكس‌هاي فرش و بالش باز هم اميدواريم كه مانع ورود فرشتگان به خانه نگردد. از جمله ي احاديثي كه در اين مورد آمده است، اين گفته پيامبر صلی الله علیه وسلم  است « إِنَّ أَصْحَابَ هَذِهِ الصُّوَرِ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَيُقَالُ لَهُمْ: أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ »[1]

 «همانا روز قيامت، به كساني كه اين مجسمه‌ها را مي‌سازند عذاب داده می شود و به آن‌ها گفته می شود: آنچه را خلق كرده‌ايد، زنده كنيد.»

ابو جحيفه رضی الله عنه نقل مي‌كند: أنَّ النبی صلی الله علیه وسلم «  لَعَنَ آكِلَ الرِّبَا وَمُوكِلَهُ، وَ لَعَنَ الْمُصَوِّرَ »[2] 

 «پیامبر صلی الله علیه وسلم  رباخوار، ربا دهنده و كسي را كه تصوير مي كشد لعنت كرده است.»

  و بالله التوفيق . و صلي الله علي نبينا محمد وآله و صحبه و سلّم.

انجمن دائم پژوهشهاي علمي وافتا (1/496،197)
-------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاري (5951)  - مسلم - بخاري (5951)   
[2] - بخاري (2086 ، 2238) [258] حكم نماز با عكس

س1: آيا مسلمان مي‌تواند در خانه‌اي كه ديوارش با عكس حيوانات مزين شده است نماز بخواند.

س2: آيا نماز با لباسي كه عكس حيوان دارد جايز است؟

ج1: عكس موجودات زنده، حرام است و آويزان كردن آن روي ديوار نيز حرام مي باشد و نماز در محلي كه عكس‌ دارد جز براي ضرورت جايز نيست. نماز در لباسي‌ كه عكس دارد جايز نيست و اگر با اين وجود نماز خواند، نماز با وجود حرمتِ عكس، درست است.

 از پيامبر صلی الله علیه وسلم  ثابت است وقتي پرده اي را نزد عايشه رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا  ديد كه در آن عكس بود ناراحت شد. نسبت به آن اعتراض نموده و فرمود: « إِنَّ أَصْحَابَ هَذِهِ الصُّوَرِ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَيُقَالُ لَهُمْ: أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ »[1]

 « به صاحبان اين عكسها در قيامت عذاب داده مي‌شود و به آنان گفته مي‌شود آن‌چه را که ساخته‌ايد زنده كنيد».

ج2: حكم عكس موجودات زنده در مطالب گذشته بيان شد. نماز شخص با اين لباس عكسدار با وجود عدم جواز پوشيدن چنين لباسي، درست است. چنانچه در مطالبي كه بيان شد، حكمش توضيح داده شد.

و بالله التوفيق . و صلي الله علي نبينا محمد وآله و صحبه و سلّم.

 انجمن دائم پژوهشهاي علمي وافتا (1/486 )
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاري (2479) – مسلم (2107)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:306.txt">حكم عكس روي اسكناس و داخل شدن با آن در مسجد</a><a class="text" href="w:text:307.txt">حكم عكس مجله‌ها و كتاب‌هاي درسي</a><a class="text" href="w:text:308.txt">حكم عكس براي تعليم</a><a class="text" href="w:text:309.txt">حكم عكس بر وسايل توضيحي</a><a class="text" href="w:text:310.txt">كشيدن عكس موجودات زنده</a><a class="text" href="w:text:311.txt">حكم تصاوير داخل كتاب</a><a class="text" href="w:text:312.txt">حكم همراه داشتن مجله‌هاي عكس دار و به مسجد آوردن آن</a><a class="text" href="w:text:313.txt">حكم عكس روي قوطي و شيشه</a><a class="text" href="w:text:314.txt">حكم پوشيدن لباس داراي تصاوير</a><a class="text" href="w:text:315.txt">حكم پوشاندن لباسي‌ كه عكس موجودات زنده دارد به كودكان</a></body></html> [259] حكم عكس روي اسكناس و داخل شدن با آن در مسجد

س: چند مسئله بنده را پريشان كرده است. يكي مسئله ي عكس روي اسكناس‌، كه همه ي ما به آن مبتلا هستيم و وقتي وارد مسجد مي‌شويم آن را در جيب داريم. آيا اين كار باعث خروج فرشتگان از مسجد مي‌شود. آيا داخل شدن در مسجد با اسكناس حرام است؟ آيا عكس اين‌ها جز اشياي اهانت شده تلقي مي‌شود و مانع دخول فرشتگان به خانه نمي‌شود؟

ج: عكس اسكناس‌ها مانع داخل شدن فرشتگان نيست. داشتن اسكناس و حفظ آن در خانه و نيز همراه داشتن آن براي استفاده، خريد، فروش، بخشش، صدقه، پرداخت قرض و ديگر مصالح شرعي، ضروري است و مشكلي ندارد و در اين مورد عكس مورد اهانت نيست؛ بلكه به خاطر حفظ اسكناس عكس هم حفظ مي‌شود و به دليل ناچاري، اشكالي در اين كار وارد نمي‌شود.

و بالله التوفيق . و صلي الله علي نبينا محمد وآله و صحبه و سلّم.

انجمن دائم پژوهشهاي علمي وافتا (1/485 ) [260] حكم عكس مجله‌ها و كتاب‌هاي درسي

س: مسلمانان در قبال عكس‌هاي تشريحي موجود در كتاب‌هاي درسي و علمي و نيز مجله‌هاي سودمند اسلامي چه موضعي بايد داشته باشند؟ با توجه به اين‌كه بودن اين عكس‌ها براي توضيح و فهميدن لازم است.

ج: عكس موجودات زنده به طور مطلق حرام است؛ زيرا احاديث در اين مورد عام است. بودن عكس براي توضيح درس ضروري نيست. بلكه براي كاملتر شدن آن است. وسايل ديگري هم براي فهماندن دانش آموزان وجود دارد كه با آن مي توان از عكس بي نياز شد.

 قرنها بر مردم گذشت و در توضيح و تعليم از عكس بي‌نياز بودند با وجود اين از ما آگاه‌تر و دا