لله تعالی می خواهیم ما را از فتنه ها و مخالفت با شرع محافظت کند.

شیخ ابن باز- مجموع فتاوی و مقالات متنوعة (2/415 )
--------------------------------------------------------------------------------
[1]  بخاری (3017) (6922) [35] حكم گرفتن عكس و فیلم از جشنواره‌ها

س: هنگام برگزاري جشن‌هاي نمايشي در مدرسه، يكي از دانش آموزان يا معلمين از جشنواره يا قسمتی از آن فيلم برداري مي‌كند. در جشنواره، بخش‌های متنوعي از قبيل سرود، اجراي كارهاي هنري و گفتگو با دانش آموزان و معلمين وجود دارد (و از همه‌ي اين‌ها فيلم برداري مي‌شود)، بفرماييد حكم تصويربرداري و عكس انداختن از این مراسم چيست؟

ج: در موضوع تصوير برداري مخصوصاً با دوربين، بین صاحب نظران شريعت اسلامي اختلاف نظر است؛ مشايخ و علماي سلف آن را ممنوع دانسته‌اند. استادان بزرگواري همچون شيخ ابن ابراهيم، شيخ ابن باز و شيخ حمود تويجري مطلقاً ممنوعيت آن را به رشته‌ي تحرير درآورده‌اند. اين بزرگواران انواع فيلم برداري و عكس ها را به دليل عام بودن دلايل تحریم تصویر برابر دانسته و به ممنوعيت اين عمل حكم داده‌اند. دلايلي مانند:

 و یکلف أن«ینفُخَ فیها الرُّوح» «عكس بردار مجبور كرده مي‌شود كه در آن روح بدمد».[1]

«أحیُوا ما خَلَقتُم» «آنچه را كه درست كرده‌‌ايد، زنده نماييد».[2]

«کُلُّ مصوِّر فی النار» «هر عكس برداري در جهنم است».[3]

«لَعنُ المُصَوِّرین» «نفرين بر عكس برداران».[4]

 رفته رفته، عده‌‌اي از علماي متأخر وقتي كه ديدند، مصيبت عكس عام شده و همه‌ي منازل، نشريه‌ها، مجلّات و كتاب‌ها مملو از آن است و هر كسي به نوعي (در گذرنامه، كارت شناسايي) حامل آن است، در حكم آن آسان‌گيري نمودند، چون احساس كردند كه عكس در پاره‌اي از اوقات خصوصاً در نقل و انتقالات و مسافرت‌ها ضروري است.

تازه، نگهداري فعاليت‌ها و برنامه‌هاي اين جشنواره ها داراي فايده و محاسني نيز است، زيرا پس از اتمام جشنواره مي‌توان از آن سرودها، سخنراني ها، هنرنمايي ها و گفتگوها استفاده نمود. اين عده از علما مي‌گويند: تصوير برداري با دوربين مثل سابق، دستي نيست و ممنوعيت شامل اين دستگاه‌هاي جديد نمي‌شود. هدف از اين نوع تصوير برداري‌ها تشبيه شئ مصوَّر با خلقت الله تعالي نیست، بلكه مقصود از آن نگهداري سخنراني ها و مقالات است. کار عكس برداري ممكن است با مجوزهاي مذكور مباح بشود، به شرط آن كه از ممنوعیت های شرعی مانند زنان بی حجاب پرهيز شود.

  شيخ ابن جبرين- پاسخ‌هاي فقهي بر سؤالات آموزشي و تربيتي ص 145

 تهيه و تنظيم: عبدالعزيز المسيند. 
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (2225، 5963، 7042) و مسلم (2110).
[2]. بخاري (2105، 3224، 5181، 5951، 5961، 7557، 7558) و مسلم (2107- 2108). 
[3]. مسلم (2110).
[4]. بخاري (2086).[36] تحريم استفاده از موسيقي و ساز در آموزش 

 س: ما، در «انگلستان» زندگي مي‌كنيم و در ايام تعطيلي، مبادي اسلام را در مدارس محلي، براي بچه‌هايي كه از هند، پاكستان و يمن مي‌آيند، تدريس مي‌كنيم. اين بچه‌ها، در مدارس رسمي به بهانه‌ي تشويق شدن، درك بهتر و حضور ذهن، تمام علوم را همراه با موسيقي و عكس دريافت مي‌نمايد. این بچه ها در فصل تعطيلات، وقتي كه براي يادگيري علوم اسلامي و لغت عربي به مدارس ما مي‌آيند و آن مشوّقات را نمي‌بينند بی علاقه مي‌شوند. آيا بهره گيري از ساز در سرود‌هاي اسلامي براي اين كودكان جايز است؟ و آيا جايز است كه با عكس و مجسّمه‌ها بازي كنند تا بيشتر جذب شده و به سوي مدارس اسلامي روي بياورند؟

ج: بكار گيري ساز و ديگر آلات لهو، نه در اناشيد اسلامي، نه در تعليم و نه در هيچ چيز جايز نيست، به دليل گفتار الله تعالي: [وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ] [لقمان:6]

«در ميان مردم كساني هستند كه خريدار سخنان پوچ و غافل كننده هستند تا با چنين سخناني (بندگان الله را) نا آگاهانه از راه الله منحرف سازند». 

پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرموده است: «لَيَكُونَنَّ مِنْ أُمَّتِي أَقْوَامٌ يَسْتَحِلُّونَ الْحِرَ، وَالْحَرِيرَ، وَالْخَمْرَ، وَالْمَعَازِفَ، وَلَيَنْزِلَنَّ أَقْوَامٌ إِلَى جَنْبِ عَلَمٍ، يَرُوحُ عَلَيْهِمْ بِسَارِحَةٍ لَهُمْ، يَأْتِيهِمْ لِحَاجَةٍ، فَيَقُولُونَ: ارْجِعْ إِلَيْنَا غَدًا، فَيُبَيِّتُهُمُ اللَّهُ وَيَضَعُ الْعَلَمَ، وَيَمْسَخُ آخَرِينَ قِرَدَةً وَخَنَازِيرَ، إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ»[1] 

«يقيناً در امتم  گروههايي خواهند آمد كه عمل فحشاي زنا، ابريشم، شراب، ساز و  موسيقي را حلال مي‏دانند. و گروههايي به كنار كوهي بلند فرود مي‌آيند، چوپاني، براي حاجتي نزد  آنان  مي‏رود، به او مي‌گويند: كه فردا نزد ما بيا الله تعالي شب هنگام آن‌ها را هلاك ساخته و كوه را برسر آنان مي‏‌كوبد و چهره‌ي افرادي را كه در شب هلاك نشدند به ميمون و خوك تبديل خواهد كرد». 

ليكن مناسب است كه اين دانش‌آموزان با سرودهاي مشروع و تعيين جوايز نفیس و روش‌هاي ديگري مورد تشويق و ترغيب قرار بگيرند. و بايد دانست كه الله تعالي هيچ چيزي را حرام نكرده است مگر اين‌كه در مقابل آن چيزي ديگري را مباح نموده تا مردم از حرام بي‌نياز شوند – كما اين‌كه – الله تعالي فرموده است: [وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا] [طلاق:2]  

 «هر كس از الله بترسد و پرهيزگاري كند الله راه نجات (از تنگناها) را برايش مهيّا مي‌سازد».

الله تعالی فرموده است: [وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْرًا (٤)] [طلاق:4]

«هر کس از الله تعالی بترسد و پرهیزگاری کند الله تعالی کار و بارش را ساده و آسان می سازد».

 و بالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم

 فتاواي انجمن دایمی بحوث علمي و افتا(12/184-186)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (5590) – تعليقاً - ، ابوداود (4039) – مختصراً- ، ابن حبان (6754)، طبراني در«الكبير» 3/ 282(3317)، بيهقي در«الكبري»  (5895)، (20777). امام ابن حجر در كتاب (تعليق التعليق علي صحيح البخاري )- 5/17- اين حديث را موصولاً آورده است. مراجعه شود به فتح الباري (10/51 ) حديث شماره‌ي (5590) و تهذيب سنن ابوداود از ابن قيم (5/270-272). 

كلمه (حِرْ) به معني عمل فحشاي زنا و (عَلَم) به معناي كوه بلند يا قله‌ي كوه است و (سارحه) به معناي چهارپا است. «فتح الباری» (1/55)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:433.xml">فصل اول: نيت و اخلاص </a><a class="folder" href="w:html:438.xml">فصل دوم: اقسام آب </a><a class="folder" href="w:html:441.xml">فصل سوم: ازاله‌ي نجاست  </a><a class="folder" href="w:html:449.xml">  فصل چهارم: سنن فطرت </a><a class="folder" href="w:html:471.xml">فصل پنجم: قضاي حاجت </a><a class="folder" href="w:html:474.xml">فصل ششم: استنجاء و استجمار</a><a class="folder" href="w:html:477.xml">فصل هفتم: كيفيت وضو </a><a class="folder" href="w:html:483.xml">فصل هشتم: مسح بر (خف) موزه </a><a class="folder" href="w:html:494.xml">فصل نهم: نواقص وضو </a><a class="fold