كنند.»

 در اين مسئله ائمه اتفاق نظر دارند كه افراد مُحدِث (بي‌وضو يا جنب) نمي‌توانند قرآن را لمس كنند؛ مگر با پرده، مانند اين‌كه قرآن در صندوق يا كيسه باشد يا دستِ لمس‌كننده داخل پارچه و دست‌كش باشد.

  شيخ فوزان- تدبر القرآن ص(44)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] مؤطا مالك 1/199(469) دارمي (2183)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:505.txt">موجبات غسل</a><a class="text" href="w:text:506.txt">چگونگي غسل جنابت</a><a class="text" href="w:text:507.txt">آيا كسي كه استحمام مي‌كند نياز به وضو گرفتن هم دارد؟</a><a class="text" href="w:text:508.txt">مضمضه و استنشاق در غسل واجب است.</a><a class="text" href="w:text:509.txt">آيا شخص جنب مي‌تواند كاستي را كه روي آن قرآن ضبط شده است لمس كند؟</a></body></html>[63] موجبات غسل

س: چه چيزهايي غسل را واجب مي‌كند؟

ج: موجبات غسل به شرح ذيل است:

1- (انزال)، خروج مني همراه با شهوت چه در بيداري و چه در خواب؛ ليكن در خواب شرط نيست كه شخص احساس شهوت كند، يعني اگر در خواب از كسي مني خارج شود غسل بر او واجب است حتي اگر با شهوت همراه نباشد.

2- (جماع)، آميزش جنسي با همسر، كسي كه با همسرش آميزش جنسي كند غسل بر او واجب مي‌شود، زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرموده است: «اَلْماءُ مِنَ اْلماءِ».[1]

«غسل در اثر انزال واجب است».

همچنين اگر كسي آله‌ي تناسلي‌اش را در آله‌ي تناسلي زن داخل كند، بگونه‌اي كه قسمت ختنه شده (يا بيشتر از آن) در فرج زن فرو رود، غسل (بر هر دو) واجب مي‌شود، حتي اگر انزال صورت نگيرد، چون پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرموده است: «إذا جَلَسَ بَيْنَ شُعَبِهَا الأرْبَعِ ثُمَّ جَهَدَهَا فَقَدْ وَجَبَ اْلغُسْلُ».[2]

«با آميزش غسل واجب مي‌شود؛ (اگر چه مني خارج نشود)».

حكم مسئله‌ي آميزش بدون انزال بر بسياري از مردم پوشيده است. چه بسا افرادي هفته‌ها و ماهها با آن كه با همسرشان بدون انزال آميزش مي‌كنند ناآگاهانه غسل نمي‌كنند. پس واجب است كه انسان‌ احكامي را كه الله تعالي نازل فرموده بداند؛ بنابراين هرگاه انسان با همسرش آميزش كند غسل بر هر دو واجب مي‌شود؛ اگر چه انزال صورت نگيرد.

3- يكي ديگر از اسباب وجوب غسل، انقطاع خون حيض و نفاس است؛ بنابراين بر زن واجب است كه پس از سپري شدن ايام قاعدگي غسل كند.

الله تعالي مي‌فرمايد: « فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ » [بقره:222]

«... پس در حال قاعدگي از (همبستري با) زنان كناره‌گيري نماييد و با آنها نزديكي نكنيد تا آنگاه كه پاك مي‌شوند. وقتي كه پاك شوند از (راه طبيعي زناشويي – فرج-) با آنان نزديكي كنيد. بي‌گمان كه الله تعالي توبه كاران و پاكان را دوست دارد».

 به دليل اين‌كه پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم به زن مستحاضه (زني كه ايام قاعدگي‌اش بيش از حد معمول است) دستور داد كه بعد از احتساب روزهاي قاعدگي غسل كند. بعد از زايمان بر زن واجب است كه پس از گذراندن ايام نفاس (خوني كه بعد از زايمان خارج مي‌شود) غسل كند.

روش غسل از قاعدگي و نفاس مانند غسل از جنابت است، البته برخي از علما گفته‌اند: مستحب است كه زن پس از حيض و نفاس هنگام غسل مقداري از برگ سدر (كنار) را در آبي كه با آن غسل مي كند، قرار دهد؛ زيرا وظيفه‌ي نظافت و تطهير را بهتر انجام مي‌دهد.

برخي از علما موت (مرگ) را نيز از موجبات غسل دانسته‌اند و گفته‌اند: كه مرگ غسل را بر ميت واجب مي‌كند. اين علما از حديثي استدلال مي‌كنند كه پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم به زناني كه مشغول غسل دختر ايشان بودند دستور داد: «اغْسِلْنَهَا ثلاثا أَوْ خَمْسًا أَوْ سْبعَاً أوْ أَكْثرَ مِنْ ذَلِكَ، إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ».[3]

«(زينب را) سه يا پنج يا هفت بار يا بيشتر اگر لازم دانستيد بشوئيد».

همين طور رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم درباره‌ي شخص مُحْرمي كه هنگام وقوف در عرفات از سواري خود، بر زمين افتاد و گردنش شكست (و وفات كرد) فرمود: «اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَكَفِّنُوهُ فِي ثوْبَيْهِ».[4]

«او را با آب و سدر غسل دهيد و در پارچه كفن كنيد».

اين علما با توجه به دلايل مذكور گفته‌اند: كه موت از موجبات غسل است، ولي بايد در نظر داشت كه اين وجوب متوجه بازمانده‌ها و افراد زنده است، زيرا تكليف ميت با مرگش به پايان مي‌رسد و بر زنده واجب است كه او را غسل بدهد، چون پيامبر اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم به اين كار دستور داده است.

 شيخ ابن عثيمين- مجموع فتاوا و رسايل (11/218)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. مسلم (343).
[2]. مسلم (348).
[3]. بخاري (1253، 1254، 1258) و مسلم (939).
[4]. بخاري (1265) و مسلم (1206) [64] چگونگي غسل جنابت

س: آيا بر شخصي كه در خواب احتلام (انزال) مي‌شود واجب است كه مانند غسل جنابت غسل كند؟ روش غسل جنابت چگونه است؟

ج: سپاس بر خالق يكتا و درود و سلام بر پيامبر و آل و اصحابش.

و بعد: كسي كه احتلام مي شود بر او واجب است كه مانند غسل جنابت غسل كند.

كيفيت غسل جنابت: جايز است كه بر تمام بدنش به يك بار آب بريزد، ليكن طريقه‌ي مسنون اين است كه نخست مني را كه به بدنش اصابت كرده بزدايد و سپس همانگونه كه براي نماز وضو مي‌گيرند وضو بگيرد، بعد موي سرش را خلال كرده – يعني آب را به زير مو و روي جلو سر برساند- و سه كف آب بر سر بريزد و سپس بر تمام جسم آب جاري كند.

و بالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم

فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (5/306) [65] آيا كسي كه استحمام مي‌كند نياز به وضو گرفتن هم دارد؟

س: آيا كسي كه استحمام مي‌كند نياز به وضو گرفتن هم دارد؟

ج: استحمام اگر به خاطر غسل جنابت باشد جاي وضو را نيز مي‌گيرد، به دليل قول باري تعالي كه گفته است:  « وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا » [مائده: 6]

«... و اگر جنب بوديد (و خواستيد نماز بخوانيد) همه‌ي بدن را بشوئيد».

پس انسان جنب اگر در استخر يا جويي فرو رود، چنانچه نيت رفع جنابت را نموده و مضمضه و استنشاق نمايد، حدث اصغر و اكبر از او برطرف شده و پاك مي‌گردد، زيرا الله تعالي چيزي جز طهارت از ما نخواسته است؛ يعني طوري بر بدن خود آب بريزيم كه آب تمام بدن ما را فرا گيرد، هر چند بهتر آن است كه غسل كننده در ابتداي امر بايد وضويي مانند وضوي نماز بگيرد، زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم قبل از انجام غسل پس از آن كه مچ دستانش را مي‌شست. استنجا مي‌گرفت و سپس مانند وضوي نماز وضو مي‌گرفت و آنگاه بر سر خود آب مي‌ريخت؛ هنگامي كه احساس مي‌كرد كه پوست سرش از آب خيس و سيراب شده است، سه بار بر بدن خود آب مي‌ريخت و تمام بدنش را مي‌شست.

اما اگر استحمام و دوش گرفتن به خاطر نظافت يا حصو