َاحًا » یعنی کفری که صریح و آشکار باشد بنا براین با کفر غیر صریح و غیر آشکار، خروج جایز نیست.

قید« عِنْدَكُمْ فِيهِ مِنْ اللَّهِ بُرْهَانٌ » جهت اقدام علیه حکومت باید دلایل کافی موجود باشد که صحیح الثبوت و صریح الدلالۀ باشند، بنابراین دلیلی که سندش ضعیف یا در دلالتش پيچيدگي و ابهام باشد کافی نیست.

قید« مِنْ اللَّهِ » بیانگر این مطلب است که گفته ی هیچ فردی از علما هرچند که دارای مقام علمی بوده و مورد اعتماد باشد بدون دلیل صریح و صحیح از کتاب الله و سنت رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم، معتبر نیست. ( زیرا فتوای عالِم، زمانی ضمانت اجرایی پیدا می کند که مستند به دلایل شرعی باشد).

این حدیث با این پنج قید، بیانگر اهمیت موضوع و پیامدهای ناشی از صدور حکم تکفیر و خروج علیه حکام است.

خلاصه مطلب این که: شتاب زدگی و عجله در صدور حکم تکفیر مسئله ای خطرناک است؛ زیرا الله تعالی می فرماید:« قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالإثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَنْ تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لا تَعْلَمُونَ (٣٣)» [اعراف:33] 

( بگو الله تنها اعمال زشت را، چه آشکار باشد چه پنهان، حرام کرده است و(همچنین) گناه و ستم بدون حق، و اینکه چیزی را که الله تعالی دلیلی برای آن نازل نکرده شریک او قرار دهید، و به الله مطلبی نسبت دهید که نمی دانید).

2- پیامدهایی که این طرز فکر اشتباه به دنبال خواهد داشت و منجر به حلال شمردن خون انسانها، هتک حرمت آبرو و حیثیت افراد، سلب اموال شخصی و دولتی، منفجر کردن منازل و ماشینها، تخریب مراکز خدماتی، خواهد شد که همه ی این امور به اجماع مسلمانان حرام هستند؛ زیرا این امور منجر به تجاوز به جان و مال مردم و سلب آسایش و امنیت عمومی و ایجاد ناامنی اقتصادی و تجاوز به مصالح عمومی می شود که نیاز  روز مره ی مردم در زندگی است.

دین اسلام مال و جان و آبروی مسلمانان را محترم شمرده است وتجاوز به هر کدام از آن را به شدت حرام شمرده است.

پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم در حجۀ الوداع و در آخرین سفارشاتش به امت چنین خطاب فرمودند:« فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ».[4]

(همانا مال و جان شما مانند این روز و این ماه و این سرزمین، محترم هستند وکسی حق ندارد که به ناحق، حرمت مال و جان برادر مسلمان خود را پایمال کند. (سپس پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرمود:)آیا دین را به شما رساندم؟ بار الها! تو گواه باش( که دین تو را به مردم رساندم).

پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرموده است :« كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ »[5] 

(تعرض به جان و مال و ناموس هر مسلمان بر مسلمان دیگر حرام است).

پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرموده است:« اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ »[6]

 ( از ظلم بپرهیزید، همانا ظلم  سبب تاریکی ها در روز قیامت است).

الله تعالی برای آدمکشانی که بدون حق و حساب دست به قتل و کشتار می زنند سخت ترین عذاب را در نظر گرقته است، و در مورد مقتولی که مؤمن است فرموده:« وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا (٩٣) »[نساء:93] 

( هرکس مومنی را عمداً به قتل برساند جزای او جهنم است که در آن ماندگار می شود الله بر او غضبناک شده و او را لعنت می کند و برای او عذاب بزرگی مهیا نموده است).

در حق کافر ذمی فرموده است:« وَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ »[نساء:92] 

 

( و اگر مقتول از زمره قومی بود که (کافر بودند و) میان شما و ایشان پیمانی برقرار بود ( همچون اهل ذمه و هم پیمانان مسلمانان ) پرداخت خون بها به کسان مقتول و آزاد کردن برده ی مؤمنی دیه او است.

مادامی که کافر ذمی از روی خطا و اشتباه کشته شود بر قاتل خونبها و کفاره لازم است، چگونه است زمانی که شخصی از روی عمد کافر ذمی ای را بکشد؟! طبیعی است که جرم و گناهش به مراتب بیشتر است.

در روایت صحیح از رسول خدا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نقل شده است که ایشان فرمودند:« مَنْ قَتَلَ مُعَاهَدًا لَمْ يَرِحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ وَإِنَّ رِيحَهَا تُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ أَرْبَعِينَ عَامًا».[7] 

(هر کس فرد معاهدی؛ کافری که با مسلمانان عهد و پیمان بسته است، را بکشد، بوی بهشت به مشامش نمی رسد، حال آنکه که بوی بهشت از مسافت چهل سال راه، به مشام می رسد).

3- با توجه به رأی نهایی«مجلس هیئت علماي عالي رتبه» در رابطه با موضوع تکفیر مسلمانان بدون دلیل از قرآن و سنت، و پیامدهای ناگوارآن، برای تمام جهانیان اعلام می دارد آنچه که امروزه در بعضی از شهرها از قتل و کشتار و انفجار منازل، ماشینها و املاک خصوصی و دولتی و تخریب مراکز خدماتی اتفاق می افتد، عملی ضد اسلامی و جرمی نابخشودنی است، اسلام از چنین اعمالی بیزار است، مسلمانان چنین اعمالی را به شدت محکوم می کنند، این کارها توسط افرادی منحرف و گمراه صورت می گیرند که خود آنان باید پاسخگوی جنایت هایشان باشند و مجازات گردند، به هیچ عنوان آنچه توسط این جانیان صورت می گیرد به حساب اسلام و مسلمانان ملتزم به کتاب و سنت و متمسک به شریعت اسلام نیست؛ زیرا دین اسلام و فطرت بشری از چنین کارهایی بیزار است.

بنابر این آیات قرآن و احادیث رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ با قاطعیت آن را حرام می داند و از هر نوع همراهی و همکاری با این افراد برحذر می دارد.

الله تعالي می فرماید: « وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ (٢٠٤)وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الأرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسَادَ (٢٠٥)وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالإثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ (٢٠٦)» 

[بقره:204-206]

 ( در میان مردم کسی یافته می شود که سخن او در زندگی دنیا، تو را به شگفت می اندازد و الله را بر آنچه در دل خود دارد گواه می گیرد و حال آنکه او سرسخت ترین دشمنان است، و هنگامی که پشت می کند و می رود ( و یا در دنیا به ریاست و حکومتی می رسد) در زمین به تلاش می افتد تا درآن فساد و تباهی ورزد و زرع 