كار ناجايز است، بلكه از نظر شرعي بايد تمام فرزندان را به يك نسبت مورد احسان و هديه قرار دهيد، برتري يكي از فرزندان از بين بقيه جايز نيست مگر با مجوّز شرعي؛ كه مثلاً يكي از فرزندان فلج باشد شما مي‌توانيد ايشان را در احسان و هديه دادن از بين بقيه‌ي فرزندان بنابه عذري كه دارد ترجيح دهيد، يا يكي از فرزندان عائله اش زياد باشد يا مشغول تحصيل علم باشد؛ اگر شما مي‌خواهيد از بين فرزندان به يكي در آنها هديه ندهيد چون فردي فاسق و اهل بدعت است يا هديه‌ي شما را در مسير معصيت خداوند بكار مي‌گيرد، از نظر شرعي مي‌توانيد به او هديه ندهيد. 

دليل بر لازم بودن رعايت مساوات بين فرزندان روايتي است كه نعمان بن بشير نقل مي‌كند و مي‌گويد: پدرم قسمتي از سرمايه‌اش را به من هديه نمود، مادرم «عُمْرَةُ بنتُ رَوَاحة» به پدرم گفتند: من راضي نمي‌شوم مگر اينكه شخص رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَرا بر اين قضيه گواه بگيري، پدرم نزد رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَرفتند تا او را بر اين موضوع گواه بگيرد، رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ از پدرم پرسيدند «افعلتَ هذا بِوَلَدِكَ كُلِّهم؟» آيا به همه فرزندانت هديه داده‌اي» پدرم گفت نه، رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموند: «اتقُوالله و اعْدِلُوا بين أولادكم» «از خداوند بترسيد و بين فرزندانتان عدالت برقرار كنيد» نعمان رضی الله عنه گويد: پدرم برگشت و هديه را از من پس گرفت؛ در روايتي آمده كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند: «فَارْدُدْه» و در لفظي آمده «فَأَرْجِعْهُ» و در لفظي آمده «لاتُشْهِد ْنِي علي جَوْرٍ» «مرا بر ظلم گواه مگير» و در لفظي آمده «فَأَشْهِدْ عَلي هذا غيري»[1]«ديگري را بر اين موضوع گواه بگير» و در لفظي آمده «سَوِّ بَيْنَهُمْ»[2] بين فرزندان مساوات را رعايت كن».

اين حديث بر حرمت دلالت مي‌كند؛ زيرا چنين عملي «جَوُر» ناميده شده است و رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَامر نمود تا آن را برگرداند، و از گواه شدن بر آن امتناع ورزيد، بايد توجه نمود ظلم حرام است، امر رسول الله بر رد كردن هديه دلالت بر وجب مي‌كند، و واجب بودن مساوات بين فرزندان، اما اگر شخصي بين فرزندان برتري قايل شد و بعضي را بر بعضي ديگر ترجيح داد در صورت مجوز شرعي (كه يكي از بيمار يا طالب يا داراي اهل و اولاد زياد بود) اين امر جايز است.

 در اين مورد از امام احمد مطلبي نقل شده است كه دلالت بر جواز مي‌كند، ايشان در تخصيص بعضي از فرزندان بر بعضي ديگر در مسئله‌ي وقف گرفته‌اند: اگر از روي نياز باشد اشكالي ندارد، اما بدون هيچ موردي بين فرزندان امتياز قايل شدن را نمي‌پسندم، بايد دانست كه هديه دادن به فرزندان مانند وقف كردن چيزي بر آنان است كه حكم هر دو يكي است.[3]

و صلي الله نبينا محمد و آله و صحبه و سلم.

 فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (16/192-194)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (2586، 2587، 2650)، مسلم‌(1622)
[2]. (احمد 4/268، 276)، نسائي (3685، 3686)، ابن حبان (5098)
[3] مراجعه کن: «المغنی» ابن قدامه (5/388)[87] نام گذاری بعضی از گل‌ها به آفتاب پرست

س: حکم نام گذاری برخی از گل‌ها به آفتاب‌پرست، چیست؟چون از طلوع تا غروب رو به خورشید است (با خورشید دور می‌زند).

ج: جایز نیست؛ چون درختان الله را عبادت می‌کنند نه خورشید را، الله تعالی می‌فرماید:« أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الأرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ » 

(آیا ندیدی تمام کسانی که در آسمان‌ها و در زمین‌اند برای الله سجده می‌کنند و نیز خورشید و ماه و ستارگان و کوه‌ها و جنبندگان و بسیاری از مردم...). «حج/18»

اما می‌توان اصطلاح دیگری مانند «مراقبة الشمس»[1]مراقب خورشید را به کار برد که در آن ذکری از عبودیت نیست.

 شيخ ابن عثيمين مجموع فتاوي و رسائل (3/114) 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -يا اصطلاح «دوار الشمس»: (دور زننده با خورشيد) که در فارسی آفتاب گردان می‌گويند. [87] در چه صورتي تمايز بين فرزندان در هديه جايز است

س: از شما مي‌خواهم در اين مورد به من فتوا دهيد:

پدري فرزندي دارد كه اين فرزندان دور از او زندگي مي‌كنند از نظر معيشتي كاملاً مستقل هستند و فرزنداني دارد كه در كنار پدر زندگي مي‌كنند، به پدر خدمت مي‌كنند و پدر به آنان دسترسي دارد، آيا پدر اجازه دارد در مقابل خدمات اين فرزندان در حيات خود يا پس از مرگ قسمتي از ثروت خود را به آنان هديه كند، همچنين اگر شخصي بيش از يك همسر دارد كه يكي از همسران در كنار شوهر زندگي مي‌كند و به او خدمت مي‌كند؟

ج: پدر از نظر شرعي مي تواند به فرزنداني كه مشغول خدمت او هستند در مقابل به آنان چيزي هديه كند مشروط به اينكه از أجرة‌المثل بيشتر نباشد (يعني مبلغ بالايي نباشد بلكه مزد خدمات آنها رابدهد) پدر مي‌تواند مزد خدمت آنان را روزانه يا ماهيانهيا ساليانه محاسبه كند؛ تبرّع و احسان به اين فرزندان به معناي برتري آنان بر ديگران نيست.

و صلي الله نبينا محمد و آله و صحبه و سلم.

 فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (16/201، 204)[88] حكم تصرف پدر در مال فرزند

س1: پدر و مادري كه به فرزندان خود اموال نقدي و غيرنقدي هديه كرده‌اند، آيا مي توانند در آن اموال تصرف كنند؟

ج1: در صورت نياز مي‌توانند بدون اينكه به فرزندشان ضرر برسانند؛ به دليل قول رسول‌الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ كه فرموده‌اند:[ إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلْتُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ ، وَإِنَّ أَوْلَادَكُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ] [1]

«بهترين آنچه كه از آن مي‌خوريد از كسبتان است و همانا فرزندانتان جزو كسب شما هستند».

س2: پسری برای پدرش مقداری پول می فرستد تا به صورت امانت نزد او باشد یا این که پدر از طرف پسرش تجارت کند. پدر با این پول زمینی می خرد و سندش را به اسم خودش می زند. آیا فرزند می تواند از پدرش درخواست نماید که سند زمین مذکور را به اسم او بزند؟ یا این که فرزند مقدار پولی را که به پدر داده، مطالبه نماید؟

ج2: اگر موضوع به گونه ای است که شما ذکر کرده ای، می توانی حق خود را با خوبی و خوشی از پدرت مطالبه نمایی؛ مگر این که پدر شما سخت نیازمند باشد. اگر پدرتان حق شما را پرداخت نمود، بسیار خوب؛ اما اگر پدرتان به دلیل تأمین مخارج زندگی خود و خانواده اش به این پول نیاز شدید داشت، شما حق مطالبهء این پول را ندارید؛ زیرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَمی فرماید: « أَنْتَ وَمَالُكَ لِأبِيكَ »[2] [ (ای فرزند!) تو و مالت هر دو از آن پدرت هستید.] پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ این جمله را به کسی خطاب ن