 عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ فرمود: «يَا صَاحِبَ السِّبْتِيَّتَيْن، ألْقِ سِبْتيَّتكَ»[1]

«اي صاحب دمپايي، دمپاييهايت را درآور» 

آن مرد وقتي كه  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ را شناخت دمپائيها را درآورد و آنها را پرتاب نمود)

اين حديث را ابوداود روايت كرده و امام احمد رحمه‌الله درباره‌ي آن گفته است: (اسناد حديث بشير بن خصاصيه خوب است و آن را مذهب خود قرار مي‌دهم، مگر آن كه انسان اگـر در قبرستان عذري داشته باشد مي‌تواند كفش‌هايش را بپوشد»[2]

عذري كه امام احمد رحمه‌الله به آن اشاره كرده است مي‌تواند خار و گرماي زمين باشد. پس در اين صورت راه رفتن با كفش در ميان قبور اشكالي ندارد.

وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دايمي بحوث علمي و افتا (9/123، 124).
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. مسند احمد (5/83، 84، 224)، ابوداود (3230)، نسايي (2048)، ان ماجه (1568)، ابن حبان (3170)، حاكم 1/373، (1380، 1381) حاكم حديث مذكور را تصحيح نموده و ذهبي با او موافقت كرده است. و امام نووي اسناد آن را در «الأذكار» ص229 (859) حسن قرار داده است.
[2]. مراجعه شود به «المغني» از ابن قدامه. (2/223) و «حاشيه‌ي ابن‌قيم برسنن ابوداود» (9/37).[36] حكم درست كردن ساختمان بر قبور و نوشتن بر روي آنها

س: در محل ما، بر بعضي از قبرها بتن سيماني مي‌بينم كه يك متر طول و نيم متر عرض دارند و بر اين بتن‌ها نام و تاريخ وفات ميت و جمله‌هاي ديگر مكتوب است، مانند: الهي! بر فلان فرزند فلان رحم كن و... بفرماييد كه حكم اين عمل چيست؟

ج: ساخت و ساز بر روي قبرها، نه بوسيله‌ي بتن سيماني و نه بوسيله‌ي چيزهاي ديگر و همچنين نوشتن بر روي آنها جايز نيست، چون از  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ ثابت شده كه ايشان از بناي ساختمان و نوشتن بر قبرها منع نموده است؛ امام مسلم از حديث جابر رضی الله عنه نقل كرده است: «نَهَي رَسُوْل‌الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ أنْ يُجَصَّصَ الْقَبْرُ وَ أنْ يُّقعَدَ عَلَيْهِ وَ أنْ يُبْني عَلَيْهِ»[1]

«پيامبر صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ از گچ‌كاريِ قبر و نشستن بر روي قبر و بناي ساختمان بر آن منع كرده است». 

زيرا بناي بر قبر نوعي غلو و مبالغه است و جلوگيري كردن از آن واجب است و كتابت بر آن منجر به پيامدهاي وخيمي از قبيل غلو و ديگر محظورات شرعي مي‌شود، و تنها خاك خود قبر در آن برگردانده مي‌شود و به اندازه‌ي يك وجب ارتفاع داده مي‌شود تا قبر بودن آن معلوم و مشخص گردد و همين است سنت  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ در خصوص قبور، و  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ و اصحابش  به همين صورت به خاك سپرده شده‌اند. 

همچنين پوشاندن آنها و درست كردن گنبد و مسجد قرار دادن آنها جايز نيست، چون  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ فرموده است: «لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ»[2]

«نفرين الله تعالي بر يهود و نصارا باد! چون آنها قبرهاي پيامبرانشان را مسجد قرار مي‌دادند».

جندب‌بن عبدالله‌بجلي رضی الله عنه مي‌گويد: پنج روز قبل از وفات پيامبر از ايشان شنيدم كه فرمود: «أنِّي أبْرَأُ إليَ اللهِ يَكُوْنَ لِيْ مِنْكُمْ خَلِيْلٌ؛ فَإنّاللهَ تَعَاليَ قَدْ اتَّخَذَنِي خَلِيْلاً كَمَا اتَّخَذَ إبْرَاهيمَ خَليْلاً، وَلَوْ كَنْتُ مُتِّخِذاً مِنْ أمّتيْ خَليلاً لاتّخَذْتُ أبَابَكْرٍ خَلِيْلاً، إلاَ وإنَّ مَنْ كانَ قَبْلَكُمْ كانُوا يَتَّخِذوْنَ قُبُورَ أنْيائَهِمْ وَ صَالِحِيهِمْ مَسَاجِدَ؛ ألاَ فَلاَتَتَّخِذُوا الْقُبُورَ مَسَاجِدَ، إنِّي أنْهَاكُمْ عَنْ ذالك»[3]

«من امتناع مي‌كنم از اين كه از شما كسي را دوست و خليل قراردهم[4]، بي‌گمان كه الله تعالي مرا خليل خود قرار داد، همانگونه كه ابراهيم را خليل خود قرار داد، اگر قرار بود كسي از امتم را نديم خو قرار دهم حتماً ابوبكر را خليل خود قرار مي‌دادم. آگاه باشيد امتهاي پيش از شما قبور انبياء و صالحان خود را مسجد قرار مي‌دادند؛ آگاه باشيد كه شما قبور را مساجد قرار ندهيد، بي‌گمان كه من شما را از اين عمل باز مي‌دارم».

در اين مور احاديث زيادي وجود دارد كه انسان را از اين عمل باز مي‌دارند. از الله تعالي مي‌خواهيم كه مسلمانان را به چنگ‌زدن به سنت  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ و ثبات بر آن توفيق دهد و آنها را از مخالفت با او نجات دهد.

 شيخ ابن باز- مجموعه‌ي فتاوا و مقالات متنوعه (4/329).
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. مسلم (970). ترمذي و ديگران نيز حديث مذكور را با اسناد صحيح روايت كرده‌اند. و در انجا لفظ (و نوشتن بر قبرها) اضافه آمده است. ترمذي (1052).
[2]. بخاري (1330) و مسلم (529).
[3]. مسلم (532).
[4]. منظور از دوست در اينجا كسي است كه انسان در دوستي و محبت به او مي‌پيوندد و به ديگران توجه نمي‌كند.[37] حكم دفن مردگان در مساجد

س: دفن كردن مردگان در مساجد چه حكمي دارد؟

ج:  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ از دفن كردن مردگان در مسجد و مسجد قرار دادن قبور منع كرد؛ ايشان در حالي كه در شُرف وفات بود، امتش را از مسجد قرار دادن قبور بر حذر داشت و يادآور شد كه عمل مذكور از كارهاي يهود و نصاري است. وسيله اي است براي مشرك شدن انسان، چون درست كردن مسجد بر قبور و دفن مردگان در آنجا وسيله‌ي مي شود براي شرك به الله، زيرا مردم اعتقاد پيدا مي‌كنند كه كساني كه در اين قبور دفن هستند مي‌توانند به انسان نفع و يا ضرر برسانند. 

بنابراين بر مسلمانان واجب است كه از اين پديده‌ي خطرناك پرهيز كنند و مساجد بايد از قبر خالي باشند و بر پايه‌ي توحيد و عقيده‌ي سالم تأسيس شوند.

 الله تعالي فرموده است: [وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا (١٨) ] [جن: 18] 

«مساجد مختص براي عبادت الله است، پس در آنجا هيچ كسي را با الله پرستش نكنيد».

پس واجب است از تمام مظاهر شرك خالي باشند، بگونه‌اي كه در آنجا تنها الله تعالي پرستش بشود، و همين است وظيفه‌ي مسلمانان.

 شيخ ابن عثيمين- فتاواي عقيده. ص(26، 27)[38] واجب است كه قبر از مسجد خارج كرده شود

س: شخصي مسجدي بنا كرده است و وصيت نموده كه در آنجا دفن شود، اكنون بازماندگانش چه كار كنند؟

ج: اين وصيت (وصيت دفن در مسجد) صحيح نيست، چون مساجد گورستان نيستند كه در آنجا كسي را دفن كنند و اصلاً دفن مردگان در مسجد جايز نيست و اجراي اين وصيت حرام است. (واگر اين وصيت اجرا شده) بر بازماندگان واجب است كه قبر را نبش نموده و مرده را به گورستان ساير مسلمانان انتقال دهند.

 شيخ ابن عثيمين- مجموعه فتاوا و رسائل (2/233)[39] حكم بناي گنبد بر قبور... و آيا براي جواز اين عمل مي‌توان از گنبد قبر  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَس