 و گرامي الله را طواف نمايند). «حج29»

 به بيان اين آيه شروع حج، آن را مانند چيز نذري مي‌گرداند. با اين ترتيب درست نيست كه انسان، شخصي را براي انجام يكي يا برخي از اعمال حج بگمارد و در سنت هم چيزي از اين نوع نيابت وجود ندارد، بجز اين كه اصحاب به جاي كودكان، رمي جمرات را انجام مي‌دادند.  

همچنين ام‌سلمه رضی الله عنها زماني كه تصميم به انجام حج گرفت گفت: اي رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ من قصد اداي حج دارم و بيمارم رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمود:[ طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ  ] «پشت سر مردم و در حالي كه سواره هستي طواف كن».[1]

 اين حديث اشاره دارد به اين كه نمايندگي در اعمال حج جواز ندارد.

شيخ ابن عثيمين، مجموع فتاوي ورسائل21/160س199)
-------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (1633) و مسلم، (1276).[76] آداب نيابت در حج

س: به شخصي مقداري پول دادند كه به جاي كسي ديگر حج بجاي آورد... آيا درست است كه آن مبلغ را دريافت كند؟ با توجه به اين كه اگر اين پول نبود، فرد به خاطر شرايط نامساعد قصد انجام حج را نمي‌كرد.

ج: اگر به كسي پول بدهند كه با آن حج بگذارد، ايرادي ندارد، بويژه زماني كه فرد با اين كار قصد خيري هم داشته باشد.

اول: قصد برآوردن نيت برادرش؛ چرا كه امروزه بسياري از مردم دنبال كسي هستند كه به جاي آن‌ها يا فردي كه از آن‌ها فوت كرده است حج را ادا كند. 

دوم: اگر با آن مال، قصد تقوا و رسيدن به مشاعر الهی را داشته باشد، اميد است كه در اين مكان رحمت الهي شامل حال او گردد. 

سوم: اگر طلبه‌ای باشد و اراده نمايد كه با رفتن او به آن اماكن مقدس، الله تعالی به وسيله‌ي او  هر كس را بخواهد، هدايت كند. كه اين هر سه مورد خوب هستند و در آنها ایرادي نیست.

اما چنان‌چه كسي به خاطر پول و مال حج بگذارد ضرر نموده است. به همين دليل شيخ الاسلام ابن تيميه رحمه الله[1] مي‌گويد: كسي كه مالي را بگيرد تا به وسيله ی آن حج بگذارد، ايرادي ندارد، اما كسي كه براي بدست آوردن مال، حج بگذارد در قيامت بهره‌اي از آن حج نمي‌برد، پس براي كسي كه مالي مي‌گيرد تا به جاي كسي حجي را انجام دهد پسنديده است به يكي از نيات مذكور حج كند.

شيخ ابن عثيمين، مجموع فتاوي و رسائل21/139، س174)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. «مجموع الفتاوي» (26/15-18)، بنحوه و زيادة[77] حكم نيابت در اداي حج به جاي فرد زنده

س: آيا نیابت براي انسان زنده،  در حج جايز است؟

ج: نيابت در اداي حج فرض به جاي فرد ناتوانی كه اميدي به خوب شدنش نيست، اشكالي ندارد؛ چرا كه در سنت نيز از اين موارد وجود دارد. همچنين نيابت از ميتي كه فرض خود را ادا نكرده، نيز درست است، اما نيابت به جاي انسان زنده‌اي كه قصد حج مستحبي دارد از نظر من صحيح نيست، چه آن فرد عاجز از انجام اين عمل مستحبي بوده و يا قادر به آن باشد؛ زيرا انجام فريضه براي (همه حتی) فرد عاجز ضرورت دارد، اما در انجام عمل مستحبي ضرورتی نیست.

 بنابراين برخي از علما اجازه داده‌اند كه از پول زكات به فقير داده شود تا حج فرض انجام دهد؛ اما براي حج نفلي از پول زكات به او ندهند. چون حج فرض است، خرج كردن در راه آن الزامی است، برخلاف مستحبي، لذا نيازي به گرفتن نائب براي اداي حج مستحبي وجود ندارد، زیرا حج عبادتي است كه يا بايد خود فرد آن را انجام دهد تا در قلبش تأثير بگذارد و حس کند كه دارد الله را عبادت مي‌كند؛ اگر اين شد كه خوب، و گرنه نيازي به كار ديگري نيست. اگر مالي در اختيار داشت، بهتر است آن را براي كسي كه حج فرضي نگذارده، خرج كند؛ چون بدین‌وسیله ديگري را در اداي فرض ياري ‌می‌كند.

شيخ ابن عثيمين، مجموع فتاوي و رسائل(21/148 س185 ) [78] حكم فردی كه قبل از ادای حج  به جاي ديگري حج کند

س: حكم كسي كه قبل از اين كه خود حج را ادا كند به جاي ديگري حج مي‌گذارد، چيست؟ و چنين حجي از طرف كدام يك ادا مي‌شود؟

ج: اگر شخصي كه حج بر وي فرض شده و هنوز فريضه‌ي حج را ادا نكرده است، به جاي كسي ديگر حج را انجام دهد، جايز نيست. علما مي‌گويند: حج از طرف خودش ادا می‌شود  نه كسي كه از  طرف او  نيت كرده است و اگر چيزي (مالي) از آن فرد در قبال انجام حج گرفته است، بايد به او برگرداند. اما اگر خودش به خاطر عدم توانايي، قادر به اداي حج نباشد و به جاي ديگري اين كار را انجام دهد؛ ايرادي ندارد، چون اگر قادر به انجام حج نباشد حج بر او واجب نيست و در اين صورت حج را به جاي فردي ديگر به جاي آورده و به نيابت از او اين حج ادا مي‌شود.

شيخ‌ابن‌عثيمين، مجموع فتاوي و رسائل21/145-س180[67] حكم دعوت به نژاد پرستي و عربيت (پان عربيسم)

شيخ عبدالعزيز بن باز رحمة الله عليه مي گويد: پديده ي نژاد پرستي هديه ي نصاري و غربيهاست تا با اين ترفند و دسيسه با اسلام مبارزه و مقابله كنند و اسلام را در مهد آن نابود كنند. نژاد پرستان با شعارهاي زيبا و فريبنده و انواع ترفندها، ملت ها و توده ها را فريب مي دهند و بسياري از عرب زبان هاي غير مسلمان بمنظور مقابله با اسلام جريان عربيسم و عربيت را مطرح نموده و افراد نادان و ساده لوح را فريب مي دهند؛ و با اين كار دل دشمنان اسلام را شاد مي كنند.

در احكام الهي و آموزه هاي ديني، نژاد پرستي و قوم گرايي محلي از اعراب ندارد و از اساس، نظريه اي باطل و مردود است؛ شعار قوميت و ملي گرايي از بقاياي دوران جاهليت است و حربه اي است كه دشمنان، آن را در جهت نابودي اسلام و مسلمين بكار مي گيرند.

بنابه دلايل ذيل :

اول: دعوت به عربيسم دعوت به تفرقه افكني بين مسلمانان است، برتري نژاد عرب بر غير عرب است و از طرقي باعث ايجاد تفرقه و دوگانگي بين خود عرب ها مي شود؛ زيرا گروهي از عرب ها مخالف ملي گرايي هستند. بنابراين هر ايده اي كه وحدت مسلمانان را مورد تهديد قرار دهد، باطل و مردود است؛ زيرا دعوت اسلام به همبستگي و وحدت است ... .)

 شيخ ابن باز در ادامه مي گويد:
دوم:  دليل محكوم بودن ملي گرايي اين است كه دين اسلام امور جاهليت را منع نمود و نسبت به آنها هشدار داده است؛‌ دين اسلام در دستورات خويش با احياي فرهنگ جاهليت مبارزه نموده است مگر اموري كه مورد تأييد دين اسلام مي باشد. بدون ترديد دعوت به ملي گرايي و قوميت و عربيت از امور جاهليت است؛ زيرا ملي گرايي با روح اسلام در تضاد است و دعوتي غير اسلامي است و بمنزله ي انكار حق است. بخاطر نژاد پرستي و ملي گرايي بسياري از ملت ها و دولت ها با هم جنگيده اند و خون هاي زيادي بر زمين ريخته شده است. سرمايه هاي زيادي به هدر رفته است و نتيجه اي جز دشمني و كينه دوزي نداشته است. شيخ الاسلام ابن تيميه مي گويد: هر شعاري و عملي كه با اصل اسلام و قرآن فاصله بگيرد و معيار آن نژاد، وطن، مذهب و طريقه باشد از امور جاهليت است؛ هنگامي كه بين دو نفر از مسلمانان يك مهاجر و يك انصار مشاجره اي در گرفت و هر كدام گروه خود را به كمك طلبيد، رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم فرمود