)» [مائده: (2)]

« و با يكديگر بر نيكوكاري و پرهيزگاري مدد كنيد و با يكديگر بر گناه و ستم مدد مكنيد و از الله بترسيد، همانا عقوبت او تعالي سخت است»

فتوايي بر حرمت اين كار، در مطالب گذشته بيان شد شماره ( 20262 ) مورخه 3/3/1419 

رابعاً: مسلمانان در سطح حكومت و ملت موظف هستند آموزش پسران و دختران مسلمان را با محوريت اسلام حقيقي، عقيده، احكام، آداب و اخلاق اسلامي آموزش دهند و به مذاهب و عقايد باطل اجازه ندهند جاي تعاليم اسلامي را پر نمايند. 

خامساً: هر مسلمان متوجه باشد كه الله تعالي او را از امانت دين و عقيده، مورد باز خواست قرار خواهد داد كه آيا حق دين را ادا نموده و آن را به ديگران آموزش داده است يا خير؟ اگر در اين زمينه مسلماني موفق بوده است بايد شكر پروردگار را بجاي آورد، و اگر در انجام وظيفه كوتاهي نموده است جز خويشتن را ملامت ننمايد.

 الله تعالي مي فرمايد:« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (٢٧)» [انفال: (27)] 

« اي مؤمنان ! به الله و پيامبر خيانت نورزيد و دانسته به امانات خود خيانت نكنيد. »

الله تعالي مي فرمايد : «  يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ» 

« اي كساني كه كه ايمان آورده ايد! خود و خانواده خويش را از آتشي كه هيزم آن، مردم و سنگهاست حفظ كنيد» [تحريم: (6)]

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم مي فرمايد : « كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ »[3] 

« هر كدام از شما مسئول است، و از هر يك از شما، در مورد زير دستانش سؤال خواهد شد.» 

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم مي فرمايد :‌» مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ»[4]

« هر بنده اي كه الله تعالي، مسئوليتِ رعيتي را به او عنايت فرمايد و او در حق آنان خيانت كند ، الله تعالي بهشت را بر او حرام مي گرداند.» 

نسأل الله أن يصلح احوال المسلمين، و أن يبطل كيد الكائدين، و أن يتوفانا مسلمين، إنه علي كل شئ قدير. و الحمد لله رب العلمين، و صلي الله و سلم علي نبينا محمد و علي آله و صحبه أجمعين.

انجمن دائم پژوهشهاي علمي و افتا  كتاب ( فتاوي و بيانات مهمة ...‌ )‌ - ص ( 29 ) 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] موطأ مالك 2/892  ( 1584 ) ، بيهقي در (( سنن الكبري )) 9/208  (18531) 
[2] بخاري (3053 ) ، 3168 ، 4431) ، مسلم 1637 ، 1767
[3] بخاري (893 ) و اطرافه عنده
[4] بخاري (7150) مسلم (142) و اللفظ له<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:941.xml">فصل اول: هجرت </a><a class="folder" href="w:html:947.xml">فصل دوم:  جهاد </a><a class="folder" href="w:html:965.xml">فصل سوم: بردگي </a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:942.txt">شرايط هجرت در اسلام</a><a class="text" href="w:text:943.txt">هجرت در هر زمان با رعايت شرايط، جایز است</a><a class="text" href="w:text:944.txt">كيفيت و چگونگي هجرت در اين عصر</a><a class="text" href="w:text:945.txt">ويژگي‌هاي  سرزميني كه هجرت از آن واجب است</a><a class="text" href="w:text:946.txt">ممانعت از انجام بعضی از احكام اسلامي، هجرت را واجب مي‌كند</a></body></html>[1] شرايط هجرت در اسلام

س: شرايط هجرت در اسلام چيست؟ منظور از اين سخن رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ كه فرمودند: «عبادةٌ في الهَرج كهجرةٍ اليَّ»: (عبادت در شرايط فتنه بار، بمانند هجرت به سوي من است). چيست؟

ج: هجرت يعني خارج شدن از ديار كفر به ديار اسلام، و واجب است.

 الله تعالي مي‌فرمايد:[ إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ] 

(بيگمان كساني كه فرشتگان (براي قبض روح) به سراغ‌شان مي‌روند [مي‌بينند كه به سبب ماندن با كفار و هجرت نكردن] بر خود ستم كرده‌اند، بديشان مي‌گويند، كجا بوده‌ايد و به چه سرگرم بوده‌ايد).

 تا آن جا كه مي‌فرمايد: [فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا] «نساء/97» 

(جايگاه آنان دوزخ است و چه بد جايگاهي و چه بد سرانجامي است). 

ابن كثير درباره‌ي اين آيه مي‌گويد: اين آيه، شامل كساني است كه در ميان مشركان زندگي مي‌كنند و قادر به هجرت هستند و در آن جا نمي‌توانند، مسايل ديني خود را انجام دهند، اين افراد به خود ظلم كرده‌اند و به اجماع علما، مرتكب عمل حرامي  شده‌اند. تفسير ابن كثير (1/543)

اما اين كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ مي‌فرمايد: «العبادةُ في الهَرج كهجرةٍ اليَّ» «عبادت در شرايط فتنه،‌بسان‌هجرت به سوي من است».[1] بيانگر برتري عبادت الله در زمان فتنه و كشتار است. و فضيلت آن مانند: هجرت به سوي رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  است، زماني كه مسلمانان از ديار كفر (مكه قبل از فتح اسلامي) به مدينه هجرت مي‌كردند. اما اين حديث نمي‌تواند دليلي باشد كه حكم فريضه‌ي هجرت از سرزمين كفر براي كساني كه در آن‌جا از آزادي ديني برخوردار نيستند و توانايي هجرت را دارند، منسوخ شده است.

و بالله التوفیق، و صلی الله علی نبینا محمد وآله وصحبه وسلم

  فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا(12/48)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . احمد (5/25-27)، مسلم (2948).[2] هجرت در هر زمان با رعايت شرايط، جایز است.

س: در حديث نبوي آمده كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در زمان فتح مكه فرمودند: «لا هجرة بعد الفتح»: (بعد از فتح هجرتي وجود ندارد). آيا اين حديث صحيح است؟ آيا مي‌توان اين طور استنباط كرد كه مظلومان و ستم‌ديد‌گان افغانستان، سوريه و ديگر كشورها، نبايد از سرزمين خود هجرت كنند؟ يا اين كه مكه سرزمين اسلامي گشته و درست نيست كه مسلمان از آن‌جا هجرت كند.

ج: اين حديث كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ مي‌فرمايد: [لاهِجرةَ بعدَ الفَتحِ، ولكن جهادٌ ونيَّة] «هجرتي بعد از فتح نيست، بلكه جهاد و نيت است». حديثي صحيح است، که در صحيح بخاري و صحيح مسلم آمده است.

 ابن‌عباس رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ روايت مي‌كند كه در روز فتح مکه فرمودند: [لاهِجرةَ بعدَ الفَتحِ، ولكن جهادٌ ونيَّة وإذا استُنفِرتُم فَانفِرُوا ] [1]  «هجرتي بعد از فتح (مكه) نيست، بلكه جهاد و نيت است پس هرگاه از شما طلب جهاد و مبارزه شد، مبارزه كنيد.»

حافظ (ابن حجر) در «الفتح» در شرح اين قسمت از حديث رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ كه مي‌فرمايد: «لكن جهاد ونية»: (بلكه جهاد و نيت است) مي‌نويسد: علامه طيبي و ديگران مي‌گويند: اين استدراك ايجاب مي‌كند كه با حكم ما قبل مخالفت شود. معني آن به اين گونه است كه «هجرتي كه در آن ترك وطن مقصود بود و از افراد خواسته مي‌شد ب