اه كند، اين كار را بكند تا انگيزه ي ازدواجش با اين زن بيشتر شود؛ زيرا نگاه كردن به همسر آينده سبب ايجاد الفت و دوستي مي شود و در آينده، زندگي موفقي خواهند داشت.]

ترمذي و نسائي و ابن ماجه از مغيرة بن شعبه رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت نموده اند كه ايشان از زني خواستگاري نمود رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به ايشان فرمود: «انْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَكُمَا» (به همسر آينده ات نگاه كن؛ زيرا اين كار در ادامه ي زندگي مشترك بهتر است و بين شما دوستي و موفقيت به ارمغان خواهد آورد).

امام مسلم در صحيح خود روايت مي كند كه مردي براي رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ عرض كرد كه از زني خواستگاري نموده است؛ پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ از او پرسيد: «أَنَظَرْتَ إِلَيْهَا»

 [آيا او را ديده اي وبه او نگاه كرده اي؟]

مجموعه اين احاديث بيانگر اين امر است كه نگاه كردن به نامزد قبل از ازدواج، جايز است و بايد اين گونه باشد؛ زيرا اين كار موفقيت را براي زندگي به ارمغان مي آورد و زندگي را سرشار از موفقيت و شادي مي گرداند.

از زيبائيهاي شريعت اسلامي اين است كه موارد خير و صلاح را براي پيروان خود در نظر گرفته است و نيازهاي فوري و آتي جامعه را مدّ نظر قرار داده است.

پاك و بي همتاست پروردگاري كه اين قوانين را نازل فرموده و دين اسلام را مانند كشتي نوح علیه السلام قرار داده است كه اگر كسي بر آن سوار شود نجات مي يابد و اگر كسي سرباز زند هلاك مي شود.

 شيخ ابن باز – مجلة الدعوة – مورخه ي 4/4/ 1410
--------------------------------------------------------------------------------
[1]  احمد (3/334-360)، ابو داود(2082) حاكم 2/165 (2696) وصححه و وافقه الذهبي. قال ابن حجر في الفتح 9/181: «و سنده حسن» [35] شرايط و محدوده ي نگاه به دختري كه خواستگار مي خواهد او را ببيند.

س: خواستگار تا چه حد مي تواند دختر مورد نظرش را ببيند؟ از علماي دين شنيده بودم كه خواستگار مي تواند فقط صورت و دو كف دست او را ببيند، ولي در روزنامه (النور) كه در مصر پخش مي شود، خواندم كه خواستگار مي تواند دو پاي نامزدش تا زير زانو ببيند، لطفاً قول صحيح را بيان كنيد؟

آيا كسي كه مي خواهد با دختري ازدواج كند، مي تواند خود را سر راه او قرار بدهد و مخفيانه او را نگاه كند؟ آيا اين عمل از صحابه انجام گرفته است؟

ج: كسي كه مي خواهد با زني ازدواج كند، هنگام خواستگاري به اتفاق علما مي تواند بدون تلذذ و شهوت و بدون خلوت به صورت او نگاه كند.

اين ضرورت بدان خاطر است كه بين دو نفري كه مي خواهند در آينده با هم ازدواج كنند محبت و الفت برقرار شود، نگاه به چهره كافي است، زيرا چهره در برگيرنده ي محاسن و زيبائيهاي شخص است، با نگاه كردن به چهره مقصود حاصل مي شود.

برخي از ائمه، نگاه كردن به دو كف دست و اعضايي كه غالباً ظاهر است و نگاه كردن به آنها فرد را بيشتر تشويق به ازدواج مي كند؛ جايز قرار داده اند، خواستگار مي تواند مخفيانه، راه رفتن فرد مورد علاقه اش را كه مي خواهد با او ازدواج كند و نامزد است ببيند تا بيشتر به ازدواج با او تشويق شود.

ابو داود از جابر بن عبد الله رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت مي كند كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَفرمود: « إِذَا خَطَبَ أَحَدُكُمْ الْمَرْأَةَ فَإِنْ اسْتَطَاعَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى مَا يَدْعُوهُ إِلَى نِكَاحِهَا فَلْيَفْعَلْ، فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَهُمَا »[1]

[چون يكي از شما از دختري خواستگاري نمود و مي توانست به محاسن او نگاه كند اين كار را انجام دهد، تا انگيزه ي ازدواجش قويتر شود.]

 جابر رضي الله عنه مي گويد:( از زني خواستگاري نمودم و خودم را پنهان مي كردم تا به او نگاه كنم و در امر ازدواج بيشتر مشتاق او شوم، سر انجام با او ازدواج نمودم).

ابو هريره رضي الله عنه مي گويد: مردي از زني خواستگاري نمود، پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَبه او فرمود:«أَنَظَرْتَ إِلَيْهَا فَإِنَّ فِي أَعْيُنِ الْأَنْصَارِ شَيْئًا»[2]

( به نامزدت نگاه كن، زيرا در چشم هاي انصار چيزي است. منظور اين است داراي چشم هاي كوچكي هستند و يا آبي چشم هستند كه شايد مورد پسند شما واقع نشوند).

وبالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله وصحبه وسلم 

فتاوای انجمن دائم پژوهشهای علمی و افتا (18/75)
-------------------------------------------------------------------------------
[1]  تخريج حديث در فتواي سابق گذشت.
[2]  مسلم (1424) ، احمد (2/286-299)،نسائي (3248-3249) و ديگران[36] حكم آرايش دختر براي نامزدش و حكم دادن هديه از طرف پسر به نامزدش.

س: آيا دختري كه با پسري نامزد است مي تواند خود را آرايش نموده ودر جلوي نامزدش حاضرشود؟ 

ج: دختري كه پسري از او خواستگاري نموده است و هنوز باهم عقد نشده اند نسبت به هم ديگر نامحرم هستند؛ نسبت اين دختر با اين پسر قبل از عقد مانند بقيه ي دختراني است كه در سطح شهر و بازار هستند؛ يعني: با اين پسر نسبت محرميت ندارند. اما شريعت به كسي كه مي خواهد از دختري خواستگاري كند، اجازه داده است كه او را ببيند، زيرا اين كار ضرورت دارد و در صورت توافق، در زندگي آنان سبب ايجاد الفت و دوستي مي شود، دختر نمي تواند خود را آرايش نموده ودر مجلس خواستگاريش حاضر شود؛ زيرا اين خواستگار، در حق او نامحرم و بيگانه است؛ بنابراين دختر با همان وضع عادي و بدون آرايش و زينت در جلوي خواستگارش حاضر شود تا او را ببيند؛ چنانچه اين خانم و يا دختر خود را آرايش كند با چنين تيپي نزد خواستگارش بيايد و خواستگار با اين حالت و وضعيت او را ببيند و بپسندد و باهم ازدواج كنند و پس از اين كه آرايش ظاهري دور شود، و شوهرش او را با شكل عادي و بدون آرايش ببيند و خوشش نمي آيد؛ زيرا آنچه اكنون مي بيند، ديگر آن صورت تر و تازه و آرايش شده نيست، چه بسا مرد از همسرش متنفر شود و او را نپسندد. خواستگار مي تواند صورت، قدم، سر و گردن دختري را كه مي خواهد با او ازدواج كند ببيند، البته به شرط حضور ولي و يا يكي از محارم زن.

دو نفري كه باهم نامزد هستند قبل از عقد نمي توانند با هم تلفني صحبت كنند؛ زيرا اين كار فتنه اي است كه شيطان آن را زيبا جلوه مي دهد.

پس از عقد مي توانند باهم تلفني صحبت كنند، خلوت كنند، به هم ديگر دست بزنند، اما مواظب باشند قبل از برگزاري مراسم عروسي با هم عمل مقاربت را انجام ندهند؛ زيرا احتمال مي رود زن حامله شود و مورد اتهام قرار گيرد. اين احتمال وجود دارد كه مرد بعد از عقدِ نكاح و قبل از برگزاري مراسم عروسي و اطلاع عموم مردم، وفات كند و چون بعد از نكاح با همسرش مجامعت نموده و زن حامله شده است وسپس وضع حمل كند، اين زن از طرف مردم مورد اتهام قرار مي گيرد.

هدايايي كه داماد به نامزدش تقديم مي كند و دختر آنها را قبول مي كند، بيانگر اين مسئله است كه دختر با ازدواج اين پسر موافق است؛ دادن هديه به نامزد اشكالي ندارد، زيرا اي