نِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً) (يعني كساني كه در برابر عهد و پيمان خدا و سوگند هايشان، قيمت اندكي دريافت مي كنند. 

باب (5): فضيلت آب دادن 
1083 ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ (رض) أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) قَالَ: «بَيْنَا رَجُلٌ يَمْشِي فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ فَنَزَلَ بِئْرًا فَشَرِبَ مِنْهَا، ثُمَّ خَرَجَ فَإِذَا هُوَ بِكَلْبٍ يَلْهَثُ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنَ الْعَطَشِ، فَقَالَ: لَقَدْ بَلَغَ هَذَا مِثْلُ الَّذِي بَلَغَ بِي، فَمَلأَ خُفَّهُ، ثُمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ، ثُمَّ رَقِيَ، فَسَقَى الْكَلْبَ، فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ، فَغَفَرَ لَهُ» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ أَجْرًا؟ قَالَ: «فِي كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ».(بخارى:2363)
ترجمه: از ابوهريره (رض) روايت است كه رسول الله (ص) فرمود: «روزي، مردي در مسير راه، بشدت تشنه شد. وارد چاهي شد و از آن آب، نوشيد. سپس، بيرون آمد و ناگهان، سگي را ديد كه از شدت تشنگي، زبانش بيرون آمده است و خاك مي خورد. 
(با خود) گفت: اين سگ، به همان اندازه، تشنه است كه من تشته بودم. (دوباره، وارد چاه شد)، موزه اش را پر از آب كرد و بدهان گرفت و از چاه بالا آمد و به سگ آب داد. خداوند از او راضي شد و گناهانش را بخشيد». صحابه گفتند: اي رسول خدا ! خداوند براي نيكي به حيوانات هم به ما پاداش مي دهد؟ رسول خدا (ص) فرمود: «نيكي كردن به هر موجود ذي روحي، ثواب دارد». 

باب (6): كسي كه صاحب حوض و مشك را به آبش مستحق تر مي داند
1084 ـ عَنْ أَبي هُرَيْرَةَ (رض) عَنِ النَّبِيِّ (ص) قَالَ: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَذُودَنَّ رِجَالاً عَنْ حَوْضِي كَمَا تُذَادُ الْغَرِيبَةُ مِنَ الإِبِلِ عَنِ الْحَوْضِ». (بخارى:2367)
ترجمه: از ابوهريره (رض) روايت است كه نبي ‏اكرم (ص) فرمود: «سوگند به ذاتي كه جانم در دست او است، روز قيامت، بعضي را از حوض خود دور خواهم كرد، همان‏گونه كه شتران بيگانه از حوض، رانده مي‏شوند».
1085 ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ (رض) عَنِ النَّبِيِّ (ص) قَالَ: «ثَلاثَةٌ لا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَلا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ: رَجُلٌ حَلَفَ عَلَى سِلْعَةٍ لَقَدْ أَعْطَى بِهَا أَكْثَرَ مِمَّا أَعْطَى وَهُوَ كَاذِبٌ، وَرَجُلٌ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ كَاذِبَةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ رَجُلٍ مُسْلِمٍ، وَرَجُلٌ مَنَعَ فَضْلَ مَاءٍ، فَيَقُولُ اللَّهُ: الْيَوْمَ أَمْنَعُكَ فَضْلِي كَمَا مَنَعْتَ فَضْلَ مَا لَمْ تَعْمَلْ يَدَاكَ». (بخارى:2369)
ترجمه: از ابوهريره (رض) روايت است كه نبي ‏اكرم (ص) فرمود: «سه گروه هستند كه خداوند در روز قيامت، با آنان سخن نمي گويد و به آنان، نظر نمي نمايد: 1ـ مردي كه سوگند مي خورد كه كالاي خود را به فلان قيمت، خريده است در حالي كه اين قيمت، بالاتر از قيمت حقيقي آن است و او دروغ مي گويد. 2ـ مردي كه بعد از عصر، بدروغ سوگند ياد مي كند تا مال مرد مسلمان را تصاحب كند. 3ـ و مردي كه مانع رسيدن آب اضافي به ديگران شود. پس خداوند ميفرمايد: امروز تو را از فضلم محروم مي كنم همانطوري كه تو ديگران را از آبي كه كسب تو نبود، محروم ساختي».

باب (7): تعيين چراگاه فقط حق خدا و رسول خدا (ص) است
1086 ـ عَنِ الصَّعْب بْنِ جَثَّامَةَ (رض) قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) قَالَ: «لا حِمَى إِلاَّ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ». (بخارى:2370)
ترجمه: صعب بن جثامه (رض) مي‏گويد: رسول ‏الله (ص) فرمود: «فقط الله و رسول او، حق تعيين چراگاه را دارند».

باب (8): نوشيدن انسانها و چارپان از آب رود خانه ها
1087 ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ (رض) أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) قَالَ: «الْخَيْلُ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ: فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَطَالَ بِهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ مِنَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَتْ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهُ انْقَطَعَ طِيَلُهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَ كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ، فَهِيَ لِذَلِكَ أَجْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا ،ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَلا ظُهُورِهَا فَهِيَ لِذَلِكَ سِتْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِيَاءً وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلَامِ فَهِيَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ» وَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) عَنِ الْحُمُرِ فَقَالَ: «مَا أُنْزِلَ عَلَيَّ فِيهَا شَيْءٌ إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ (فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ)». (بخارى:2371)
ترجمه: از ابوهريره (رض) روايت است كه رسول الله (ص) فرمود: «نگهداري اسب براي بعضي باعث ثواب، براي برخي باعث نجات و براي بعضي باعث گناه مي شود: براي كسي كه آن را بخاطر جهاد در راه الله نگهداري نمايد و آنرا در چراگاه بزرگ يا باغچه اي با طنابي بلند بندد، تا جائي كه آن اسب مي‏چرد، براي صاحبش اجر و پاداش محسوب مي گردد. و اگر طنابش پاره شود و آن اسب، يك يا دو تپه را پشت سر بگذارد، در برابر هر قدم و هر سرگين، به صاحبش اجر مي رسد. و اگر از نهري بگذرد و آب بخورد، اگر چه صاحبش قصد آب دادن آن را نداشته باشد، باز هم برايش اجر به حساب مي آيد. زيرا اين كار، برايش اجر دارد. و براي كسي كه اسب را بخاطر بي نيازشدن و عدم سؤال از ديگران، نگهداري كند و حق الله را در آن، فراموش ننمايد، باعث نجات او مي شود. (نه ثواب دارد و نه گناه). و كسي كه اسب را بخاطر فخر و ريا و دشمني با مسلمانان، نگهداري كند، براي او باعث گناه خواهد شد». و از رسول ‏الله (ص) دربارة الاغ پرسيدند. فرمود: «در اين باره، فقط اين آية جامع و بي نظير، بر من نازل شده است: (فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ). يعني هر كس، باندازة يك ذره، عمل نيك انجام دهد، پاداش آن را خواهد ديد. و هركس، باندازة يك ذره، عمل بد انجام دهد، سزاي آنرا خواهد ديد».

باب (9): فروختن هيزم و علف 
1088ـ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ (رض) أَنَّهُ قَالَ: أَصَبْتُ شَارِفًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (ص) فِي مَغْنَمٍ يَوْمَ بَدْرٍ قَالَ: وَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ (ص) شَارِفًا أُخْرَى، فَأَنَخْتُهُمَا يَوْمًا عِنْدَ بَابِ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَحْمِلَ عَلَيْهِمَا إِذْخِرًا لأَبِيعَهُ، وَمَعِي صَائِغٌ مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ عَلَى وَلِيمَةِ فَاطِمَةَ، وَحَمْزَةُ بْنُ عَبْدِالمُطَّلِبِ يَشْرَبُ فِي ذَل