ا این کار روزه را باطل می‌کند؟
علمای متقدم در این باره صحبت کرده و دو دیدگاه را مطرح نموده‌اند:
دیدگاه اول: حنفی‌ها، مالکی‌ها و حنبلی‌ها می‌گویند: چکاندن قطره در مجرای ادرار مرد روزه را باطل نمی‌کند اگر چه به مثانه برسد، با این استدلال که منفذی بین آلت تناسلی مرد و شکم وجود ندارد.
دیدگاه دوم: بنابراین دیدگاه که مقبول شافعی‌ها است، روزه با این کار باطل می‌شود. زیرا بین مثانه و شکم منفذی وجود دارد.
علم پزشکی نوین می‌گوید: هیچ منفذی بین مجاری ادراری و دستگاه گوارش وجود ندارد و بر این اساس روزه باطل نمی‌شود.
18-	اعطای خون:
حکم آن بر حکم حجامت مبتنی است.
رأی مشهور (سلف) این بوده که حجامت روزه را باطل می‌کند و ابن تیمیه : همین قول را پذیرفته است.
و جمهور می‌گویند: حجامت روزه را باطل نمی‌کند.
و قول راجح بطلان روزه توسط حجامت است.
بر این اساس اعطای خون جایز نیست مگر در صورت ضرورت.
19-	دادن (مقدار کمی) خون برای آزمایش:
این کار روزه را باطل نمی‌کند زیرا به مثابه حجامت نمی‌باشد. حجامت باعث تضعیف بدن می‌شود.
نفوذ زیادي می‌کند (و جذب بدن می‌شود). شخص می‌تواند به جای آن از سواک و یا مسواک بدون 20-	خمیردندان:
خمیردندان روزه را باطل نمی‌کند زیرا دهان در حکم ظاهر بدن است ولی شایسته‌تر آن است که روزه‌دار در طول روز از آن استفاده نکند زیرا خمیردندان نفوذ زیادي می‌کند (و جذب بدن می‌شود). شخص می‌تواند به جای آن از سواک و یا مسواک بدون خمیر استفاده کند – والله اعلم - .
باطل کننده‌های معاصر روزه
(ترجمة كتاب: المفطرات المعاصرة)

شیخ دکتر: خالد بن علی مشیقح 

گردآوری: عیسی بن عبدالرحمن عتیبی

ترجمه: إسحاق بن عبدالله العوضي

چاپ اول 1429/1387هـ
 
‏ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم
مقدمه
الحمد لله والصلاة والسلام علی من لا نبي بعده ... اما بعد:
هنگامی که شیخ خالد بن علی مشیقح - حفظه الله - از شرح کتاب «الصیام من زاد المستقنع» فارغ شد، توضیح بعضی از باطل کننده‌های معاصر روزه را شروع نمود و به تبیین آنها و ترجیح اقوال علماء پیرامون موارد آن پرداخت... .
خدا جزای خیرش دهد و او را بیامرزد و توضیحاتش را وسیله خیر و منفعت اسلام و مسلمانان گرداند... !
از خداوند متعال می‌خواهم (نیت) بنده را در این کار خالص گرداند که او بخشنده و نیکوکار است.
توجه: این یادداشت مورد ملاحظه و تأیید شیخ (مشیقح) قرار گرفته است.
عیسی بن عبدالرحمن العتیبی
 
باطل کننده‌های معاصر روزه
علماء به اجماع چهار چیز را باطل کننده روزه می‌دانند:
1- خوردن.
2- نوشیدن.
3- جماع (عمل زناشویی).
4- خون عادت ماهیانه و خون بعد از وضع حمل.
خوردن و نوشیدن و جماع در آیه زیر بیان شده‌اند: 
فَالآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُواْ مَا كَتَبَ اللّهُ لَكُمْ وَكُلُواْ وَاشْرَبُواْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ (بقره/187).
«پس هم اکنون با آنان آمیزش کنید و چیزی را بخواهید که خدا برایتان لازم دانسته است و بخورید و بیاشامید تا آنگاه که رشته بامداد از رشته سیاه (شب) برایتان از هم جدا و آشکار گردد...».
و حدیث بخاری از عایشه (رض) باطل کننده چهارم را بیان می‌کند: پیغمبر ص فرمودند: «ألیست إذا حاضت لم تصل ولم تصم».
«آیا مگر جز این است که (زن) به هنگام عادت ماهیانه نه نماز می‌خواند و نه روزه می‌گیرد».
مراد ما از معاصر در عبارت «باطل کننده‌های معاصر» چیست؟
«المعاصره» در زبان عربی از «عصر» گرفته شده و «عصر» چندین معنی دارد:
1- روزگار و مدتی از زمان.
2- پناهگاه، همچنانکه «اعتصرت بالمکان» یعنی به آن مکان پناه بردم.
3- فشردن چیزی به منظور گرفتن عصاره و شیره آن.
باطل کننده‌های معاصر روزه بسیارند و از آن جمله‌اند:
1-	کپسول تنگی نفس:
این کپسول عبارت از محفظه کوچکی است که محتوی یک مایع دارویی متشکل از آب، اکسیژن و بعضی از مواد دارویی است.
آیا این کپسول روزه را باطل می‌کند.
علمای معاصر در مورد آن اختلاف نظر دارند:
دیدگاه اول: گروهی قائل به عدم بطلان روزه توسط این کپسول هستند، از جمله: شیخ عبدالعزیز بن باز :، شیخ محمد عثیمین :، شیخ عبدالله بن جبرین – حفظه الله – و هئیت دائمی افتاء.
این گروه برای دیدگاه خود چندین دلیل ارائه می‌دهند؛
الف- به اجماع علماء، روزه دار می‌تواند مضمضه 1 و استنشاق 2 کند، در حالی که با مضمضه کردن آب، مقداری از باقیمانده آن در دهان باقی می‌ماند و به همراه بذاق دهان وارد معده می‌شود. آنچه که از طریق کپسول تنگی نفس نیز به مری و از آنجا به معده می‌رسد، اندک است و می‌توان آن را بر آب اندک باقیمانده از مضمضه قیاس کرد.
توضیح اینکه: حجم مایع دارویی در هر کپسول 5/0 میلی لیتر است و این مقدار خیلی ناچیز بود، و بر آب باقیمانده از مضمضه قابل قیاس است.
ب- دخول چیزی از کپسول تنگی نفس به معده، یقینی نبوده و بلکه محل تردید است، بنابراین اصل بر صحت روزه و عدم ابطال آن توسط این کپسول می‌باشد زیرا یقین با شک زایل نمی‌شود.
ج- استفاده از این کپسول به مثابه خوردن و یا آشامیدن چیزی نیست و بلکه به سان گرفتن (مقداری) خون برای آزمایش و یا شبیه آمپول غیرمغذی3  است. 
د- پزشکان می‌گویند که سواک مشتمل بر هشت ماده شیمیایی است. با این وجود، بنابر قول راجح استفاده از آن برای روزه‌دار به طور مطلق جایز است در حالی که رسیدن مقداری از آن مواد به معده بدیهی است. رسیدن مایع دارویی به معده نیز در حکم سوال است.
دیدگاه دوم: گروه دیگری از علماء استفاده از کپسول تنگی نفس را برای روزه دار ممنوع می‌دانند و می‌گویند: در صورت اضطرار باید از آن استفاده کند و بعداً روزه‌اش را قضا نماید.
این گروه برای اثبات دیدگاه خود می‌گویند: محتوای کپسول از طریق دهان به معده می‌رسد و لذا روزه را باطل می‌کند.
در جواب ایشان باید گفت: حتی به فرض رسیدن محتوای کپسول به معده، این مقدار رسیده خیلی ناچیز بوده و می‌توان آن را بر باقیمانده آب مضمضه قیاس کرد و لذا دیدگاه اول راجح است.

1  - به معنی: گردانیدن آب در دهان و قرقره کردن آن.
 2 - به معنی: آب انداختن به بینی.
 3 - مراد آمپولی است که به پوست و یا ماهیچه تزریق می‌شود و به مثابه تغذیه نیست و در مقابل آن تزریق در رگ وجود دارد که تغذیه محسوب می‌شود. مترجم.2-	قرص‌هایی که زیر زبان گذاشته می‌شوند:
مراد قرص‌هايی است که برای مداوای حمله‌های ناگهانی قلب زیر زبان گذاشته می‌شوند و به محض گذاشته شدن جذب (بدن) شده و خون آنها را به قلب می‌رساند و در نتیجه، حمله ناگهانی قلب متوقف می‌شود و قلب بهبود می‌یابد.
این قرص‌ها روزه را باطل نمی‌کنند و استفاده ار آنها برای روزه‌دار جایز است زیرا آنها در دهان جذب شده و به شکم نمی‌رسند بنابراین باطل کننده روزه نیستند.
3-	ذره‌بین مخصوص معاینه معده:
مراد یک دستگاه پزشکی مخصوص است که از طریق دهان به حلق و از آنجا به مری و سپس به معده فرستاده می‌شود. و هدف از فرستادن آن، نش