 تفويض فرموده است. <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:46.txt">پيشگفتار مؤلف</a><a class="folder" href="w:html:47.xml">آنچه از علي (ع) در تفسير مسائل پراكندة قرآني رسيده‌است</a></body></html>بنام خداوند بخشندة و مهربان
خدا را بر نعمت‌هايش سپاس مي‌گويم و بر محمّد و آلش درود مي‌فرستم. و بعد، 
اين بخش سوّم از كتاب «فتح البيان» است و در خلال آن تفسير مسائل پراكنده اي از قرآن كريم را گرد آورده‌ام كه از امير مؤمنان علي عليه السلام گزارش شده‌است و نيز اقتباسهاي امام عليه السلام را از قرآن بر آن افزوده‌ام. و با اين بخش، كتاب ما به ياري خداوند بخشـنده و توانا به پايان مي‌رسـد.

مؤلّف<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:48.txt">قسمت اول</a><a class="text" href="w:text:49.txt">قسمت دوم</a></body></html>1-	قال عليه السلام: ((الزهد كلُّه بين الكلمتين من القرآن. قال الله سبحانه: ﴿لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ﴾ (الحديد: 23). وَمَنْ لَمْ يَأْسَ عَلَى المَاضِي وَلَمْ يَفْرَحْ بِالآتِي فَقَدْ أَخَذَ الزُّهْدَ بِطَرَفَيْهِ)) (نَهْج البَلاغَةِ: باب حكم أمير المؤمنين عليه السلام، الحكمة رقم 439). 
أقول: فليكن فرح المؤمن الزاهد بما نال من ثواب الآخرة أكثر من فرحه بعوائد الدنيا كما قال الله تعالى: ﴿قُلْ بِفَضْلِ الله وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُواْ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ﴾ (يونس: 58) ويؤيد هذا المعنى وصيته  عليه السلام لابن عباس t حيث قال له: ((فَلْيَكُنْ سُرُورُكَ بِمَا نِلْتَ مِنْ آخِرَتِكَ، وَلْيَكُنْ أَسَفُكَ عَلَى مَا فَاتَكَ مِنْهَا، وَمَا نِلْتَ مِنْ دُنْيَاكَ فَلا تُكْثِرْ بِهِ فَرَحاً، وَمَا فَاتَكَ مِنْهَا فَلا تَأْسَ عَلَيْهِ جَزَعاً.)) (نهج البلاغة: الكتاب 22).
علي عليه السلام فرمود: همة پارسايي در ميان دو جمله از قرآن آمده‌است، خداوند سبحان مي‌فرمايد: «تا بر آنچه از دست داده ايد اندوه مخوريد و بدانچه (از دنيا) به شما داده شادي مكنيد». و كسي كه بر گذشته اندوه نخورد و به آينده شادمان نشود، پارسايي را از دو سوي آن بر گرفته‌است.
نويسنده گويد: مراد آنستكه شادماني مؤمن پارسا به كسب پاداش آخرت، بايد بيش از شادي او به يافتن مال و منال دنيوي باشد چنانكه خداوند مي‌فرمايد: «بگو به فضل و رحمت خدا (مؤمنان) بايد شادماني كنند كه آن بهتر است ‌از هرچه (ديگران) گرد مي‌آورند». و اين معنا را سفارش امام (ع) به ابن عبّاس (رض) تأييد مي‌كند آنجا كه مي‌فرمايد: «پس شادماني تو بدانچه از آخرت خود يافته‌اي بايد باشد و اندوهت از آنچه در اين باره از دست داده‌اي. و از دستآورد دنيوي خود بسيار شادمان مباش و از آنچه در اين مرحله از دستت رفته با بي تابي اندوه مخور».
2-	وقال عليه السلام: ((لا تَأْمَنَنَّ عَلَى خَيْرِ هَذِهِ الأُمَّةِ عَذَابَ الله لِقَوْلِهِ تَعَالَى﴿أَفَأَمِنُواْ مَكْرَ الله فَلاَ يَأْمَنُ مَكْرَ الله إِلاَّ الْقَوْمُ الخَاسِرُونَ﴾ (الأعراف: 99)، ولا تَيْأَسَنَّ لِشَرِّ هَذِهِ الأُمَّةِ مِنْ رَوْحِ الله لقوله تعالى:  ﴿لاَ يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ الله إِلاَّ الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ﴾ ( يوسف: 87). . (نَهْج البَلاغَة: باب حكم أمير المؤمنين عليه السلام، الحكمة رقم 377).
علي عليه السلام فرمود: بر بهترين فرد اين امّت از عذاب خدا، خاطر آسوده مدار چرا كه خداي تعالي فرمود: «از ترفند خدا جز گروه زيانكار، كس ايمن نشود» و از رحمت خدا بر بدترين فرد اين امّت نا اميد مباش چرا كه خداي تعالى فرمايد: «همانا از رحمت خدا جز گروه كافران، كسي نا‌اميد نگردد».
3-	وقال عليه السلام في قوله تعالى: ﴿وَجَاءتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ ﴾ (ق: 21). ((سَائِقٌ يَسُوقُهَا إِلَى مَحْشَرِهَا وَشَاهِدٌ يَشْهَدُ عَلَيْهَا بِعَمَلِهَا)). رواه الرّضي أيضاً في نهج البلاغة (الخُطَب:85). 
علي (ع) در بارة آية: وَجَاءتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ «هر كس (روز رستاخيز) به همراه سوق دهنده و شاهدي خواهد آمد» فرمود: سوق دهنده اي كه او را به سوي محشرش مي‌راند و شاهدي كه بر كردار وي گواهي مي‌دهد.
4-	وقال عليه السلام: ((إِنَّ الله يَبْتَلِي عِبَادَهُ عِنْدَ الأَعْمَالِ السَّيِّئَةِ بِنَقْصِ الثَّمَرَاتِ وَحَبْسِ الْبَرَكَاتِ وَإِغْلاقِ خَزَائِنِ الْخَيْرَاتِ لِيَتُوبَ تَائِبٌ وَيُقْلِعَ مُقْلِعٌ وَيَتَذَكَّرَ مُتَذَكِّرٌ وَيَزْدَجِرَ مُزْدَجِرٌ وَقَدْ جَعَلَ الله سُبْحَانَهُ الِاسْتِغْفَارَ سَبَباً لِدُرُورِ الرِّزْقِ وَرَحْمَةِ الْخَلْقِ فَقَالَ سُبْحَانَهُ: ﴿فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا. يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَارًا. وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارًا﴾ (نوح:10-12) فرحم الله امرأً استقبل توبته واستقال خطيئته وبادر مَنِيَّتَهُ)) رواه الرّضي أيضاً في نهج البلاغة (الخُطَب:143). 
علي (ع) فرمود: خداوند بندگان خود را بهنگام كارهاي ناپسند گرفتار مي‌كند و به كاهش ميوه‌ها و جلوگيري از نزول بركات و بستن گنجهاي خيرات مبتلا مي‌سازد تا آنكس كه آهنگ توبه دارد، باز گردد و گناهكار، دل از گناه بركَنَد و پند گيرنده، پند گيرد و بازدارنده (مردم را) از نافرماني خدا باز دارد. و خداوند سبحان آمرزش خواستن را وسيلة فرو ريختن روزي و رحمت بر خلق قرار داده و فرموده‌است: «از خدواند خويش آمرزش بخواهيد كه او بسى آمرزنده‌است. (و اگر چنين كنيد) باران را بر شمايى دريى مى فرستد. و شما را با اموال و پسران يارى مى دهد. و بر ايتان باغها مى سازد و نهرها پديد مى آوَرَد». پس رحمت خدا بر آنكس باد كه به پيشوازِ توبة خود روَد و از گناهش پوزش طلبد پيش از آنكه مرگش در رسد. 
5-	وقال عليه السلام: ((قال الله تعالى: ﴿إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا الله ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ المَلائِكَةُ أَلا تَخافُوا وَلا تَحْزَنُوا وأَبْشِرُوا بِالجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ﴾ (فصلت: 30): وَقَدْ قُلْتُمْ رَبُّنَا الله فَاسْتَقِيمُوا عَلَى كِتَابِهِ وَعَلَى مِنْهَاجِ أَمْرِهِ وَعَلَى الطَّرِيقَةِ الصَّالِحَةِ مِنْ عِبَادَتِه.ِ ثُمَّ لا تَمْرُقُوا مِنْهَا وَلا تَبْتَدِعُوا فِيهَا وَلا تُخَالِفُوا عَنْهَا، فَإِنَّ أَهْلَ المُرُوقِ مُنْقَطَعٌ بِهِمْ عِنْدَ الله يَوْمَ الْقِيَامَةِ)). رواه الرّضي أيضاً في نهج البلاغه (الخُطَب: 176).
علي (ع) به ياران گفت: خداي تعالي فرموده‌است: «همانا كساني كه گفتند پروردگار (وصاحب اختيار) ما خدا‌است سپس پايدارى ورزيدند، فرشتگان بر آنان فرود خواهند آمد كه بيم به خود راه مدهيد و اندوه مخوريد و به بهشتى كه وعده داده شده بوديد شادمان باشيد». اينك شما گفته ايد: «پروردگار (و صاحب اختيار) ما خداست» پس بر كتاب او و فرمان روشنش پا