اء و كبراء ايشان است ( نگا : احزاب‌ / 67 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  100
‏متن آيه : ‏
‏ فَمَا لَنَا مِن شَافِعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي واي بر ما ! امروز ) ما اصلاً شفاعت كنندگاني نداريم ( كه ما را برهانند ! ما كه معتقد به ميانجيگري ميانجيگران براي نجات خود بوديم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مِن شَافِعِينَ » : واژه ( مِنْ ) بيانگر عموميّت نفي چيزي است كه پس از آن قرار دارد ( نگا : تفسير المصحف المفسّر ) .‏
 
سوره شعراء آيه  101
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( همچنين ، امروز ) دوست صميمي و دلسوزي هم نداريم ( تا دست كم گريه‌اي براي ما سر دهد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حَميمٍ » : گرم . مراد صميمي و دلسوز است .‏
 
سوره شعراء آيه  102
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كاش !  ( به جهان ) برگشتي داشتيم تا از زمره مؤمنان مي‌شديم ( و در پرتو ايمان درست و اعمال شايسته ، از عذاب دوزخ نجات مي‌يافتيم و به بهشت در مي‌آمديم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَوْ » : واژه ( لَوْ ) در اينجا در معني ( لَيْتَ ) و براي تمنّي است . « كَرَّةً » : رجعت . برگشت . مراد برگشت به جهان است ( نگا : مؤمنون‌ / 99 و 100 ) .‏
 
آيه  275
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لاَ يَقُومُونَ إِلاَّ كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَن جَاءهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَىَ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كساني كه ربا ميخورند ( از گورهاي خود به هنگام دوباره زنده شدن ، يا از مشي اجتماعي خود در دنيا ) برنميخيزند مگر همچون كسي كه ( - بنا به گمان عربها - ) شيطان او را سخت دچار ديوانگي سازد ( و نتواند تعادل خود را حفظ كند ) ؛ اين از آنرو است كه ايشان ميگويند : خريد و فروش نيز مانند ربا است . و حال آن كه خداوند خريد و فروش را حلال كرده است و ربا را حرام نموده است . پس هر كه اندرز پروردگارش به او رسيد و ( از رباخواري ) دست كشيد ، آنچه پيشتر بوده ( و سود و نزولي كه قبلاً دريافت نموده است ) از آن او است و سروكارش با خدا است ؛ امّا كسي كه برگردد ( و مجدّدا مرتكب رباخواري شود ) اين گونه كساني اهل آتشند و جاودانه در آن ميمانند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَأْكُلُونَ » : ميخورند . مراد دريافت ميدارند و در آن تصرّف مينمايند . « لا يَقُومُونَ » : به هنگام زندهشدن از گورها برنميخيزند . از مشي اجتماعيِ ديوانهوار خود در دنيا دست برنميدارند و آني آسودهخاطر نميگردند . « يَتَخَبَّطُهُ » : او را پياپي و ناهنجارانه بزند . « مَسّ » : جنون . ديوانگي . « مِنَ الْمَسِّ » . به سبب ديوانگي ناشي از خودباختگي يا هراس . جار و مجرور متعلّق به يَقُومُ يا يَتَخَبَّطُهُ است . در اينجا رباخواران به صرعيان و ديوانگان تشبيه شدهاند ، و اين تشبيه بنا بر اسلوب عرب است . آنان زيبايان و نيكوكاران و اشياء قشنگ و خوشايند را به فرشته تشبيه ميكنند ( نگا : يوسف / 31 ) و زشتها و بدكرداران و اشياء بدريخت و ناخوشايند را به شيطان و غول ( نگا : صافّات / 65 ) . « بَيْع » : معامله . خريد و فروش . « مَا سَلَفَ » : آنچه از ربا پيش از تحريم بوده است و گذشته است . « أَمْر » : كار .‏
 
آيه  276
‏متن آيه : ‏
‏ يَمْحَقُ اللّهُ الْرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللّهُ لاَ يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند ( بركت ) ربا را ( و اموالي را كه ربا با آن بياميزد ) نابود ميكند و ( ثواب ) صدقات را ( و اموالي را كه از آن بذل و بخشش شود ) فزوني ميبخشد ، و خداوند هيچ انسان ناسپاس گنهكاري را دوست نميدارد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَمْحَقُ » : نابود ميكند . محو ميگرداند . رو به كاستي ميبرد . « يُرْبِي » : افزايش ميدهد . فزوني ميبخشد . « كَفَّارٍ » : معتاد به كفر و مقيم بر آن . « أَثِيمٍ » : فرو رفته در گناه . واژههاي ( كَفَّار ) و ( أَثِيم ) صيغه مبالغهاند و در اينجا براي بيان رسوائي و نابكاري رباخوار به كار رفتهاند ، و نبايد گمان برد كه خداوند كافر گناهكار را دوست ميدارد . نه هرگز ! به كار رفتن صيغه مبالغه ، براي فرق با غيرمبالغه نيست .‏
 

سوره شعراء آيه  103
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بي‌گمان در اين ( سرگذشت ابراهيم ) پند و عبرتي ( براي عاقلان قوم تو و ساير فرزانگان ) است ، ولي ( جاي تعجّب است ) بيشتر آنان ايمان نداشته ( و ايمان نمي‌آورند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَايَةً » : پند و اندرز . درس عبرت .‏
 
سوره شعراء آيه  104
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏قطعاً پروردگارت ( بر انتقام از بي‌دينان ) توانا و ( نسبت به مؤمنان ) مهربان است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ إِنَّ رَبَّكَ . . . » : تكرار اين نوع جمله‌ها دلداري مؤثّري است براي پيغمبر و مؤمنان اندك صدر اسلام ، و براي اقليت مؤمنان در برابر اكثريّت گمراهان در هر عصر و زمان .‏
 
سوره شعراء آيه  105
‏متن آيه : ‏
‏ كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( ماجراي آموزنده ديگري مربوط به قوم نوح است ) . قوم نوح پيغمبران را تكذيب كردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَذَّبَتْ . . . » : قوم نوح با تكذيب نوح ، همه پيغمبران را نيز تكذيب كرده‌اند ، چرا كه تكذيب پيغمبري ، تكذيب همه پيغمبران بشمار است‌ ؛ شايد هم قوم نوح ، منكر همه پيغمبران و به طور كلّي همه اديان آسماني بوده‌اند ( نگا : فرقان‌ / 37 ) . تأنيث فعل ( كَذَّبَتْ ) به خاطر اين است كه واژه ( قوم ) به صورت مذكّر و مؤنّث به كار مي‌رود ، و به طور كلّي هر اسم جمعي فعل آن مي‌تواند به صورت مذكّر و مؤنّث ذكر شود .‏
 
سوره شعراء آيه  106
‏متن آيه : ‏
‏ إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏زماني كه هم‌نژادشان نوح بديشان گفت : هان ! پرهيزگاري كنيد !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَخُوهُمْ » : برادرشان . مراد همنژادشان است ، همان گونه كه مي‌گويند : أَخُوالْعَرَب . أَخُوتَميم . « أَلا تَتَّقُونَ » : آيا پرهيزگاري نمي‌كنيد ؟ هان ! پرهيزگاري كنيد .‏
 
سوره شعراء آيه  107
‏متن آيه : ‏
‏ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏قطعاً من براي شما پيغمبر اميني هستم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَمينٌ » : امين در اداي رسالت آسماني . مشهور به امانت در ميان مردم .‏
 
سوره شعراء آيه  108
‏متن آيه : ‏
‏ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِتَّقُوااللهَ » : از عذاب خدا خويشتن را در امان داريد . از خدا بترسيد .‏
 
سوره شعراء آيه  109
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْ