ِلاَّ بُشْرَى وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُکُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَکِيمٌ) (انفال، 10)
«خدا، امداد را تنها براي مژده‌دادن به شما و آرامش پيداكردن دل شما قرار داده است وگرنه پيروزي جز از جانب خدا ميسر نيست. همانا خداوند غالب و با حكمت است.»
ب - اگر خدا در تقدير گروهي پيروزي و موفقيت را نوشته است، هيچ قدرتي در دنيا نمي‌تواند مانع آن شود و همچنين اگر شكست را براي گروهي مقدر نموده است، هيچ قدرتي نمي‌تواند جلوي آن شكست را بگيرد؛ چنانكه مي‌فرمايد:
(إِن يَنصُرْکُمُ اللّهُ فَلاَ غَالِبَ لَکُمْ وَإِن يَخْذُلْکُمْ فَمَن ذَا الَّذِي يَنصُرُکُم مِّن بَعْدِهِ وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَکِّلِ الْمُؤْمِنُونَ) (آل عمران، 160)
«اگر خداوند شما را پيروز گرداند، هيچ نيرويي برشما غلبه نمي‌كند و اگر خداوند شما را رها گرداند، چه كسي است كه غير از خدا شما را نصرت دهد. مؤمنان بايد برخداوند توكل نمايند.»
ج - نصرت الهي داراي اصول و ضوابط ثابتي است و انسانها موظفند این اصول و مبانی را شناسایی و در زندگی خویش اجرا نمایند؛ چنانكه خداوند مي‌فرمايد:
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْکُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ) (محمد، 7)
«اي مؤمنان، اگر خدا را نصرت نمائيد، خداوند نيز شما را نصرت مي‌كند و قدمهايتان را ثابت مي‌گرداند.»
بديهي است كه نصرت الهي با پذيرفتن دستورات او و استقامت و جهاد در راه او تحقق مي‌يابد. 
د - وحدت كلمه و وحدت صفوف، اساس پيروزي است و اختلاف كلمه به منزله شكست و نابودي است:
(وَأَطِيعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَلاَ تَنَازَعُواْ فَتَفْشَلُواْ وَتَذْهَبَ رِيحُکُمْ وَاصْبِرُواْ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ) (انفال، 46)
«و از خدا و پيامبرش اطاعت نمائيد و با يكديگر نزاع نكنيد كه ضعيف مي‌شويد و شوكت شما از بين مي‌رود و صبر را پيشه سازيد كه خدا با صابران است.»
ه‍ - اطاعت و نافرمانی و سرپیچی نکردن از دستورات الهي، در موفقيت و پيروزي نقش بسزائي دارد و نافرمانی و سرپیچی از دستورات الهی موجب شکست و نابودی می‌گردد.
و - محبت دنيا و فزون‌طلبي یکی از راههای سلب امداد و نصرت الهي است:
(وَلَقَدْ صَدَقَکُمُ اللّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُم بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الأَمْرِ وَعَصَيْتُم مِّن بَعْدِ مَا أَرَاکُم مَّا تُحِبُّونَ مِنکُم مَّن يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنکُم مَّن يُرِيدُ الآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَکُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَکُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنکُمْ وَاللّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ) (آل عمران، 152)
ز – کمبود افراد و تجهيزات نظامي، باعث شكست نمي‌شود؛ چنانكه خداوند مي‌فرمايد:
(وَلَقَدْ نَصَرَکُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَأَنتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ) (آل عمران، 123)
«خداوند شمارا در بدر پيروز گردانيد، در حالي كه شما ناچيز بوديد؛ پس از خدا بترسيد تا شكر وي را به جاي آوريد.»
ح - آمادگي روحي و مادي جهت مبارزه با دشمن الزامی است(1) ؛ چنانكه خداوند مي‌فرمايد:
(وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللّهِ يُوَفَّ إِلَيْکُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ) (انفال، 60)
«براي مبارزه با آنان تا آنجا كه مي‌توانيد از نظر قدرت (مادي و معنوي) و اسبهاي ورزيده آماده نمائيد تا با اين طريق موجب ترس و هراس دشمن خدا و دشمن خويش را و كساني ديگر را كه شما آنها را نمي‌شناسيد و خداوند آنها را مي‌شناسد، فراهم آید. آنچه در راه خدا خرج مي‌كنيد، پاداش كامل آن به شما داده مي‌شود و برشما ظلم نمي‌شود.»
ط - استقامت در جنگ و صبر در رويارویي با دشمن، يكي از مهم‌ترين عوامل پيروزي است؛ چنانكه خداوند مي‌فرمايد:
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُواْ وَاذْکُرُواْ اللّهَ کَثِيرًا لَّعَلَّکُمْ تُفْلَحُونَ) (انفال، 45)
«اي مؤمنان، هرگاه با دسته‌اي روبرو شديد، ثابت قدم باشيد و خداوند را به كثرت ذكركنيد تا رستگار شويد.»
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ کَفَرُواْ زَحْفاً فَلاَ تُوَلُّوهُمُ الأَدْبَارَ) (انفال، 15)
«اي مؤمنان! هنگامي كه با جمع كافران روبرو شديد، به آنان پشت نكنيد.»
ي – مؤثرترین عامل براي دستيابي به ثبات و استقامت در جنگ، ذكر زياد با توجه قلب به سوي خدا و استمداد از او و توكل برخدا و اعتماد ننمودن بر اسباب وتجهيزات نظامی است(2). 
چنانكه خداوند مي‌فرمايد: 
(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُواْ وَاذْکُرُواْ اللّهَ کَثِيرًا لَّعَلَّکُمْ تُفْلَحُونَ) (انفال، 45)
«اي مؤمنان، هرگاه با دسته‌اي روبرو شديد، استقامت نموده و خداوند را به كثرت ياد نمائيد؛ شايد رستگار شويد.»
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1) فقه السیره النبویه، غضبان، ص 461 – 462.
2) همان، ص 463.رسول خدا (ص) مي‌فرمايد: بعد از به شهادت رسیدن شهدای احد، خداوند ارواح آنها را در چينه‌دانهاي پرندگان سبز قرار داد و آنها در نهرها و باغستانهاي بهشت به گشت و گذار و خوردن ميوه‌ها مشغول هستند. اين پرندگان به چراغهاي طلايي در زير عرش پناه مي‌برند. آنها هنگامي كه به اين خورد و نوش پاك و استراحتگاه زيبا دست مي‌يابند مي‌گويند: اي كاش! برادرانمان از فرجام نيك ما خبر مي‌داشتند و از جهاد و مبارزه دست نمي‌كشيدند.
خداوند مي‌فرمايد: من اين را به اطلاع آنها مي‌رسانم. بنابراین، این آيات نازل گرديد:(1) 
(وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاء عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ(169) فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ(170) يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللّهَ لاَ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ(171)) (آل عمران، 169-171)
«كساني را كه در راه خدا كشته شدند، مرده مپنداريد. آنها زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزي مي‌خورند. از آنچه خداوند از فضل و نعمتش به آنها داده است، خوشحالند و به كساني كه پشت سرآنها مانده‌اند و به آنها ملحق نشده‌اند،‌ مژده مي‌دهند كه ترس و هراسي برايشان نيست و آنان اندوهگين نخواهند شد.»
واحدي در تفسير آيات فوق از سعيد بن جبير چنین نقل مي‌كند:
حمزه بن عبدالمطلب و مصعب بن عمير بعد از اینکه در غزوه احد به شهادت رسيدند و به نعمتهاي الهي نائل گشتند، گفتند: كاش برادر