oding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:479.txt">1- نماز خوف</a><a class="text" href="w:text:480.txt">2- نگهباني</a></body></html>در همين غزوه، نماز خوف مشروع گرديد وخداوند روش خواندن نماز در حال رويارویي با دشمن را اين گونه شرح داد: 
(وَإِذَا کُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاَةَ فَلْتَقُمْ طَآئِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَکَ وَلْيَأْخُذُواْ أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُواْ فَلْيَکُونُواْ مِن وَرَآئِکُمْ وَلْتَأْتِ طَآئِفَةٌ أُخْرَى لَمْ يُصَلُّواْ فَلْيُصَلُّواْ مَعَکَ وَلْيَأْخُذُواْ حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ وَدَّ الَّذِينَ کَفَرُواْ لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِکُمْ وَأَمْتِعَتِکُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْکُم مَّيْلَةً وَاحِدَةً وَلاَ جُنَاحَ عَلَيْکُمْ إِن کَانَ بِکُمْ أَذًى مِّن مَّطَرٍ أَوْ کُنتُم مَّرْضَى أَن تَضَعُواْ أَسْلِحَتَکُمْ وَخُذُواْ حِذْرَکُمْ إِنَّ اللّهَ أَعَدَّ لِلْکَافِرِينَ عَذَابًا مُّهِينًا) (نساء، 102)
«زماني كه تو در ميانشان بودي و نماز(خوف) براي آنان اقامه مي‌نمودي، ‌دسته‌اي از آنها با تو به نماز بايستند و بايد كه اسلحه خود را با خود داشته باشند و وقتي كه سجده كردند، ‌پشت سر شما بروند و دستة ديگري كه هنوز نماز نخوانده است، بيايند و با تو به نماز بايستند و احتياط خود را كرده، سلاحهاي خود را داشته باشند. كافران دوست دارند كه كاش شما از سلاح و كالاهاي خود غافل مي‌شديد تا آنان يكباره بر شما تاخت مي‌آوردند . اگر از باران ناراحت يا بيمار بوديد، گناهي بر شما نخواهد بود كه سلاح خود را زمين بگذاريد و احتياط خود را بداريد. بي‌گمان، ‌خداوند براي كافران عذاب خوار‌كننده‌اي فراهم ساخته است.»
نماز خوف را بدين صورت خواندند كه گروهي پشت سر ايشان صف بستند و گروهي در مقابل دشمن قرار گرفتند. رسول خدا (ص) بعد از خواندن يك ركعت بر جاي خود ايستاد تا كساني كه پشت سر ايشان بودند، يك ركعت ديگر را تنها بخوانند و نماز خود را تمام كردند و در مقابل دشمن ايستادند و گروه دوم نزد رسول خدا (ص) آمد و پشت سر ايشان يك ركعت خوانده؛ سپس آن حضرت(ص)  براي تشهد نشستند و آنها براي اتمام نماز خود برخاستند. در پايان، رسول خدا (ص) سلام دادند و نماز را به اتمام رساندند(1).  
و در روايتي آمده است كه رسول خدا (ص) با گروه اول دو ركعت و با گروه دوم نيز دو ركعت خواندند و بدين صورت پیامبر اکرم (ص) چهار ركعت و اصحاب و یاران ایشان دو ركعت خواندند(2). 
دكتر بوطي با توجه به این روایتها مي‌گويد: رسول خدا(ص)  چندين بار نماز خوف برگزار نموده است بنابراين، ممکن است گاهي به صورت نخست و گاهي به صورت دوم خوانده باشد و اين نماز در منطقه نخله كه با مدينه دو روز فاصله دارد، خوانده شد(3). 
برگزار نمودن نماز بدين صورت بيانگر اهميت فوق العاده‌اي است که نماز از آن برخوردار می‌باشد؛ چراكه حتي در جهاد و معركه و شديدترين حالات نمی‌توان آن را ترك نمود و بايد خوانده شود و بدين صورت نماز و جهاد و ساير عبادات براساس تربيت نبوي درهم آميخته مي‌شود تا امتي كه براساس اين تربيت رشد مي‌نمايد، به این موضوع پی ببرد كه عبادت بخشي از جهاد و جهاد بخشي از عبادت است(4). 
---------------------------------------------------------------------------------------------
1) السیرة فی ضوء المصادر الاصلیه، ص 425.
2) مسلم، ج 2، ص 576، شماره 311.
3) فقه السیرة النبویه، بوطی، ص 207.
4) التربیة القیادیة، ج 3، ص 303-304.خلوت گزینی بیش از همه چیز، مورد علاقة پیامبر اکرم (ص) بود. او در غار حرا می‌نشست و به عبادت می‌پرداخت تا از مشغولیتهای زندگی و همنشینی با مردم دور باشد و قوای ذهنی و فکری‌اش و احساسات روحی و روانی و تواناییهای عقلی‌اش را برای مناجات با آفریننده جهان هستی به کار گیرد(1). 
غاری که پیامبر اکرم (ص) به آن رفت و آمد می‌نمود، انسان را به تأمل و تفکر وا می‌دارد؛ چراکه با نگاه کردن به هر سو کوههایی را می‌بینی که گویا آرام در برابر عظمت خدا سر به سجده گذاشته‌اند و جز آسمانی صاف و گسترده چیزی دیگر توجه‌ات را بر نمی‌انگیزد و شاید فردی که نگاهش تیز باشد از آنجا مکه را ببیند.(2) 
این خلوت گزینی که پیامبر اکرم (ص) به آن تمایل یافته بود، نوعی آمادگی ویژه و پاکسازی وجود از وابستگیهای مادی و انسانی و الزام ساختن نفس به تربیت الهی و تأدیب ربانی بود. عبادت پیامبر اکرم (ص) قبل از نبوت، تفکر در شگفتی آفرینش آسمانها و نگاه به نشانه‌های خداوند در هستی بود که بیانگر نوآوری و شگفتی آفرینش و قدرت بزرگ الهی و نظم محکم و ابداع بزرگ خداوند می‌باشند.(3) 
از سنتهای پیامبر، سنت اعتکاف در رمضان است(4) . این سنت برای هر مسلمانی، اعم از حاکم، عالم، رهبر تاجر و یا تمامی قشرهای جامعه، برای زدودن آلایشهای وجودش مهم است؛ چراکه باید وضعیت خود را در پرتو قرآن و سنت درست کنیم و قبل از اینکه مورد محاسبه و بازخواست قرار بگیریم، خودمان از خود محاسبه بگیریم.(5) 
دعوتگران باید مدتی از وقتشان را به بازیابی و بررسی فراگیر و توبه و اندیشیدن در وضعیت دعوت و ضعف و توان خود و پی بردن به عامل کاستیها و شناخت وضعیت حاکم بر پیرامونشان با تمام تفاصیل و خوبیها و بدیهای آن، اختصاص بدهند. البته هر گاه فساد، شیوع یابد و دنیا ترجیح داده شود و پیروی از هواهای نفسانی مطلوب باشد، گوشه‌نشینی و خلوت اشکالی ندارد، اما باید خلوت گزینی مثبت بوده و منفی نباشد و مطابق مقتضای راه حل پیش برود.(6) 
در مورد گوشه‌نشینی و خلوت گزینی پیامبر اکرم (ص)، عایشه رضی الله عنها فرمود: «پیامبر اکرم (ص) شبهای متوالی به عبادت می‌پرداخت.» شیخ محمد عبدالله دراز می‌گوید: «این کنایه است از اینکه این گونه شبها نه خیلی زیاد بود و نه خیلی کم و این بیانگر میانه روی پیامبر در کارها است که قبل و بعد از بعثت به آن پایبند بود. و میانه‌روی شعار ملت اسلام و رمز رهنمود پیامبر بزرگوار است.»(7) 
---------------------------------------------------------------------------------------
1) محمد رسول الله محمد، صادق عرجون، ج 1، ص 254.
2) السیرة النبویه، ابی شهبه، ج 1، ص 256.
3) محمد رسول الله، محمد صادق عرجون، ج 1، ص 469.
4) الاساس فی السنه و فقها – السیرة النبویه، سعید حوی، ج 1، ص 195.
5) فقه السیره، غضبان.
6) الطریق الی المدینه، محمد عبده.
7) المختار من کنوز السنه، ص 19، چاپ دوم، 1978، دارالانصار، القاهره.لشكر اسلام هنگام بازگشت از غزوه، زني از زنان مشرك را به اسارت گرفت. شوهر اين زن سوگند خورده بود كه بايد خون یکی از سپاهیان اسلام را بريزد؛ چنانكه شبي به محل اردوي لشكر اسلام آمد. عباد بن بشر را كه رسول خدا (ص) او را با عمار بن ياسر جهت نگهباني لشكر گمارده بود، هدف تير قرار داد. عمار خوابيده و عباد در حال خواندن نماز بود. سه تير يكي بعد از ديگري به عباد اصابت نمود، آنگاه او عمار را بيدار كرد. عمار گفت: چرا قبل از این مرا بيدار نساختي؟ عباد گفت: من در حال خواندن سوره‌اي در نماز بودم و دوست داشتم آن را تا پايان بخوانم. و اگر رسول خدا(ص) حفا