 غیر ذات غوائل

حصان رزانُ ماتزن بریبه
		و تصبح غرثی من لحوم الغوافل

و إنّ الذی قدقیل لیس بلائق
		بک الدهر بل قیل امری متناحل

فان کنت اهجوکم کما بلَّغُوکم
		فلا رفعت سوطی إلیَّ اناملی

فکیف و ودّی ما حییت و نصرتی
		لآل رسول الله زین المحافل

و ان لهم عزاً یری الناس دونه
		قصادًا، وطال العز کل التطاول(1) 

«خدا تو را بيامرزد كه تو را آزاده و پاكدامن یافتم.
پاك و باوقار هستي كه كوچك‌ترين شبهه‌اي در مورد تو درست نيست و آنچه در مورد تو گفته شده است، به هيچ وجه شايسته تو نيست؛ ‌بلكه سخن مردي دروغگو بود.
من اگر به شما ناسزا گفته‌ام، انگشتانم توان بلند كردن شلاقم را نداشته باشد. دوستي و حمايت من از آل پيامبر هميشه زينت بخش محافل بوده است؛ آنها به عزت و مقامي رسيده‌اند كه هيچ كس نمی‌تواند به مقام عزت آنان برسد.
---------------------------------------------------------------------------------
1) تاریخ الاسلام، ذهبی، ص 281.جواز يورش غافلگيرانه بر ملتي كه قبلاً به اسلام دعوت داده شده بودند و جواز قرار دادن آزادي به عنوان مهريه؛ چنانكه آزادي جويريه را مهرية او قرار داد و مشروعيت قرعه‌كشي بين همسران در سفر و جواز برده‌گيري از عربها از جمله احكامي است كه در گيرودار غزوة بنی‌مصطلق مشروع گرديد.
علما بر این عقیده‌اند که اگر كسي عایشه را بعد از تبرئه توسط نص قرآن، باری دیگر او را متهم به چيزي امری بنماید که قبل از آن به متهم شده بود، كافر است؛ چراکه به مخالفت با نص قرآن برخاسته است(1). 
از جمله احكامي كه در اين غزوه مباح قرار داده شد، مسألة عزل زنان (جلوگيري طبيعي) بود؛ چنانكه وقتي صحابه در اين مورد از رسول خدا (ص) پرسيدند، فرمود: «اشكالي ندارد؛ زيرا هر موجود زنده‌اي كه تا فرارسيدن قيامت قرار است به وجود بيايد، به وجود خواهد آمد(2) .» براين اساس، جمهور علما با توافق زن آزاده معتقد به جواز عزل هستند(3). 
همچنين آية تيمم در همين غزوه نازل گرديد كه اين حكم بيانگر جايگاه عظيم نماز مي‌باشد كه به هيچ وجه نمی‌توان آن را ترك نمود؛ حتي اگر آب هم نباشد، بايد بر خاك تيمم كرد و نماز خواند. همان طور كه در حالت ترس و نبود امنيت نيز بايد اقامه گردد(4). 
----------------------------------------------------------------------------
1) شرح صحیح مسلم، نووی، ج 5، ص 643.
2) السیرة النبویة الصحیحة، عمدی، ج 2، ص 415.
3) نیل الاوطار، شوکانی، ج 6، ص 222-224.
4) صور و عبر من الجهاد النبوی فی المدینه، ص 210-211.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:516.xml">فصل اول: تاریخ غزوه، انگیزه و رویدادهای آن</a><a class="folder" href="w:html:521.xml">فصل دوم: در شدت و تنگا قرارگرفتن مسلمانان</a><a class="folder" href="w:html:526.xml">فصل سوم: مدد و نصرت پروردگار و توصيف قرآن از جريان احزاب</a><a class="folder" href="w:html:531.xml">فصل چهارم: فوائد دروس‌ها و عبرت‌ها</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:517.txt">1- تاریخ غزوه</a><a class="text" href="w:text:518.txt">2- انگیزه‌های غزوة احزاب</a><a class="text" href="w:text:519.txt">مسلمانان و پيگيري اخبار احزاب</a><a class="text" href="w:text:520.txt">اهتمام پیامبر اکرم (ص) به جبهة داخلي</a></body></html>جمهور سیره‌نگاران و غزوه‌نویسان معتقدند که غزوة احزاب در ماه شوال سال پنجم ه‍ اتفاق افتاده است، به جز واقدی و ابن سعد که می‌گویند: در ماه ذیقعدة سال پنجم ه‍ اتفاق افتاده است. از زهری، مالک بن انس و موسی بن عقبه نقل شده است که گفته‌اند: غزوة احزاب در سال چهارم ه‍ اتفاق افتاده است(1).(2)  
ابن حزم نیز به طور قطعی تاریخ وقوع آن را سال چهارم ه‍ دانسته است به دلیل شرکت ابن عمر در این غزوه که پانزده ساله بود؛ چراکه در غزوة احد که به اتفاق در سال سوم ه‍ اتفاق افتاد، پیامبر اکرم (ص) ایشان را که چهارده سال سن داشت، برگردانید.
بیهقی و ابن حجر، این اختلاف سنی ابن عمر را این گونه توجیه نموده‌اند که در جنگ احد تازه به سن چهارده سالگی رسیده بود و در غزوة خندق روزهای آخر پانزده سالگی را پشت سر می‌گذاشت که این رأی، مؤید نظر جمهور است(3). 
ابن قیم نیز در تأیید رأی جمهور می‌گوید: این غزوه براساس صحیح‌ترین اقوال در شوال سال پنجم ه‍ اتفاق افتاد؛ زیرا کسی در این مطلب اختلافی ندارد که در سال سوم ه‍ یعنی در غزوة احد، مسلمانان و مشرکان با هم قرار جنگ برای سال آینده گذاشتند که مشرکان خشکسالی را بهانه قرار دادند و سال آینده درموعد مقرر حضور پیدا نکردند و سال بعد یعنی پنجم ه‍ در یورشی همگانی به جنگ مسلمانان آمدند(4). 
--------------------------------------------------------------------------------------------
1) السیرة النبویة فی ضوء المصادر الاصلیة، ص 444.
2) البدایة و النهایة، ج 4، ص 105.
3) همان.
4) زادالمعاد، ج 2، ص 288.یهود بنی‌نضیر بعد از اخراج از مدینه و استقرار در مدینه، در حالی که قلبهایشان مملو از کینه و نفرت مسلمانان بود، به فکر انتقام از مسلمانان افتادند و برای این منظور نقشه‌هایی طراحی نمودند و در نهایت به این نتیجه رسیدند که باید قبایل مختلف عرب را برای جنگ با مسلمانان برانگیخت و برای اجرای این نقشة شوم، جماعتی مرکب از سلام بن ابی‌الحقیق، حی بن أخطب، کنانه بن الربیع، هوذه بن قیس وابوعماره تشکیل دادند(1). 
این گروه در مأموریتی که به آنان محول گردیده بود، خویش تا حد زیادی موفق گردید و توانست قریش را که از محاصرة اقتصادی تحمیلی دولت اسلامی رنج می‌برد و قبیلة غطفان را که چشم به مال و نعمت مدینه دوخته بود و بسیاری از قبایل دیگر را برای حمله به مدینه آماده کند.
این گروه یهودی به مشرکان مکه گفتند: دین شما از دین محمد بهتر است و شما نزدیک‌تر به حق هستید؛ چنانکه خداوند این مطلب را در قرآن بیان نموده و فرموده است: 
(أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَکُّونَ أَنفُسَهُمْ بَلِ اللّهُ يُزَکِّي مَن يَشَاء وَلاَ يُظْلَمُونَ فَتِيلاً(49) انظُرْ کَيفَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللّهِ الکَذِبَ وَکَفَى بِهِ إِثْمًا مُّبِينًا(50) أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُواْ نَصِيبًا مِّنَ الْکِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ کَفَرُواْ هَؤُلاء أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُواْ سَبِيلاً(51) أُوْلَئِکَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللّهُ وَمَن يَلْعَنِ اللّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا(52)) (نساء، 49-52)
«مگر آگاه نیستی از کسانی که خویشتن را پاک می‌شمارند؛ بلکه خدا است که کسانی را که بخواهد، پاک می‌دارد و بدیشان به اندازه نخ هسته خرما هم ظلم نمی‌شود.
بنگر که چگونه به خدا دروغ می‌بندند و همین دروغ کافی است که گناه آشکاری باشد، آیا در شگفت نیستی از کسانی که بهره‌ای از دانش کتاب بدیشان رسیده است. چگونه به بتان و شیطان ایمان می‌آورد و درباره کافران می‌گوید: اینان از مسلمانان بر حق‌تر و راه‌یافته‌تراند.
آنان کسانی هستند که خداوند ایشان را نفرین نموده است و هر که را که خداوند نفرین کند، کسی را نخواهد یافت که یاری‌کننده او باشد.»
استاد «ولفنسون» يهودي به اين اشتباه بزرگ تاريخي يهوديان اشا