 كسيكه توانايى مالى و جسمى آن را داشته باشد.
 
_______________
[1] خداوند متعال در اين باره می ‌فرمايد: ﴿فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ﴾. (محمد، آيه:15).
«بنابراين بدان و آگاه باش كه هيچ معبود راستين و برحقي جز خداوند يكتا وجود ندارد»‌.
همچنين در آيه 86 از سوره زخرف می ‌فرمايد: ﴿إِلاَّ مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ﴾.
يعني: «مگر كسي كه به راستي و حق گواهي داد (و گفت: لا إله إلاَّ الله) و حال آنكه آنان از صداقت گفتارش آگاه هستند». مفهومش آن است با بيان «‌لا إله إلاَّ الله»‌ گواهي به حق داد.
رسول الله -صلي الله عليه وسلم- می ‌فرمايد: «من مات وهو يعلم أنَه لا إله إلاَّ الله دخل الجنة»‌.
(مسلم حديث 26/43، 1/55، أحمد حديث 464، النسائي في الكبرى حديث 10888، و ديگران).
«هر كس در حالي بميرد كه می ‌داند و آگاهي دارد كه هيچ معبودي بحق جز الله وجود ندارد وارد بهشت می ‌گردد».
[2] اين است كه گوينده پيام توحيد لازم است به مدلول و مفاهيم آن يقين كامل داشته باشد، بنابراين اگر كسي در دلش نسبت به مدلول و مفاهيم اين پيام شك و ترديدي داشته باشد سودي از بيان آن نخواهد برد، زيرا پروردگار متعال می ‌فرمايد: ﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا﴾.‌ (الحجرات: آيه 15).
«جز اين نيست كه مؤمنان راستين و واقعي كساني هستند كه به خدا و رسولش ايمان آورده اند و هيچگاه شك و ترديدي به خود راه نمی ‌دهند».
همچنين پروردگار در سوره بقره آيه 4 می ‌فرمايد: ﴿والَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ﴾.
«و آنان كه به آنچه كه به سوي تو نازل شده، و آنچه كه قبل از تو نازل شده است ايمان می ‌آورند، و به جهان آخرت هم يقين دارند».
يعني هيچ شك و ترديدي به دل خود راه نمی ‌دهند، و به آن يقين كامل دارند. اما هركس كه به دل خويش شك و ترديد را راه داد دچار دو دلي و ترديد می شود، منافق می ‌باشد، زيرا خداوند متعال در اين باره می ‌فرمايد: ﴿إِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ﴾. (التوبه: آيه 45).
«تنها (فقط) آناني از تو اجازه می ‌خواهند كه به خداوند يكتا و روز قيامت ايمان نمی ‌آورند، و دلهايشان در شك و ترديد افتاده است، بنابراين (بدان) كه آنان در شك و ترديدشان سرگردان و دو دل می ‌باشند».
رسول الله -صلي الله عليه وسلم- در اين ارتباط می ‌فرمايد: «أشهد أن لا إله إلاَّ الله وأنَّي رسول الله لا يلقى الله بهما عبد غير شاك فيهما إلاَّ دخل الجنة». (مسلم حديث 27/44، 1/55ـ56، أحمد حديث 15449، و ديگران).
«شهادت و گواهي می‌دهم كه هيچ معبود راستين و بر حقي جز خداي يكتا وجود ندارد، و اينكه من فرستاده و رسول خدا هستم، (بدانيد) هر بنده‌ای كه خداوند متعال را با اين دو شهادت ملاقات كند، بدون آنكه نسبت به اين دو گواهي شك و ترديدي داشته باشد، وارد بهشت خواهد شد».
همچنين رسول الله -صلي الله عليه وسلم- در ارتباط با يقين به اصول توحيد می ‌فرمايد: «فمن لقيت وراء هذا الحائط يشهد أن لا إله إلاَّ الله مستيقناً بها قلبه فبشره بالجنة»‌. (مسلم حديث 31/52، 1/60، و ديگران).
«هر كسي را كه در پشت اين ديوار ديدي كه شهادت به «لا إله إلاَّ الله»‌ می‌ دهد در حالي كه قلبش به آن يقين دارد، او را بشارت و مژده به بهشت بده».
[3] خداوند متعال در ارتباط با اخلاص در عبوديت و دين در آيه 5، سوره بينه می ‌فرمايد: ﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ﴾.
يعني: به (آنان) فرمان داده نشد مگر آنكه تنها خداوند يكتا را پرستش و عبادت كنند آنگونه‌ای كه (برنامه زندگي و فرامين الهي) دين را براي او خالص و بى‌آلايش گردانده‌اند»‌.
رسول الله -صلي الله عليه وسلم- نيز می ‌فرمايد: «إنَّ الله حرّم على النار من قال لا إله إلاَّ الله يبتغي بذلك وجه الله». (متفق عليه، البخاري حديث 425، 1/519 فتح الباري، مسلم 33/263، 1/456).
«همانا خداوند يكتا، هر كسي را كه بگويد: «لا إله إلاَّ الله» در حالي كه توسط آن رضا و خشنودي خداوند بلند مرتبه و والامقام بطلبد بر آتش جهنم حرام گردانيده است»‌.
همچنين ايشان می ‌فرمايد: «أسعد الناس بشفاعتي من قال لا إله إلاَّ الله خالصاً من قلبه أو نفسه»‌. (متفق عليه، البخاري حديث 7510، 13/473، فتح الباري، و ديگران).
سعادتمندترين و خوشبخترين مردم به شفاعت من در روز قيامت كسانى هستند كه بگويند: معبودى بحق غير از خداى يكتا نيست و اين گواهى خالص از قلب و جانش باشد.
[4] صداقتي كه با هر نوع دروغ و حيله و نيرنگ مخالف باشد، آنگونه كه مخلصانه از دل سرچشمه بگيرد. خداوند متعال در اين باره می‌فرمايد: ﴿الم * أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ * وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ﴾. (العنكبوت، آيه 1 ـ 3).
«آيا مردم گمان كرده‌اند كه بمحض آنكه بگويند، ايمان آورديم رها شده و مورد آزمايش و امتحان قرار نمی‌گيرند. همانا كساني را كه قبل از آنان بودند مورد آزمايش و امتحان قرار داديم. (اين را بدانيد و يقين كنيد) كه خداوند يكتا حتماً‌ می‌داند و می‌شناسد كساني را كه راست گفتند، حتماً می‌داند و می‌شناسد كساني را دروغ گفتند. (صف راستگويان از دروغگويان، مشخص و متمايز خواهد شد).
همچنين در جايي ديگر خداوند مى‌فرمايد: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَكُونُواْ مَعَ الصَّادِقِينَ﴾. (التوبه، آيه 119).
«اي كساني كه ايمان آورديد (برنامه الهي را پذيرفتيد) تقواي الهي را پيشه خويش ساخته (و از دروغگويان منافق پرهيز كرده) و همراه راستگويان و صادقان باشيد».
رسول الله -صلي الله عليه وسلم- می ‌فرمايد: «ما من أحد يشهد أن لا إله إلاَّ الله وأنَّ محمداً رسول الله صادقاً من قلبه إلاَّ حرّمه الله على النار». (متفق عليه، واللفظ للبخاري حديث 128، 1/226، مسلم حديث 32/53، 1/61).
«هر كس صادقانه و از صميم قلب به «لا إله إلاَّ الله » شهادت بدهد، و اينكه محمد رسول خداست، خداوند آتش جهنم را بر وي حرام می‌گرداند»‌.
[5] محبت و دوستي كه با هر نوع دشمني و كينه ورزي مخالف بوده و سبب ارتباط بيشتر با پيام توحيد می‌شود، همانگونه كه خداوند متعال می‌فرمايد: ﴿وَالَّذِينَ آمَنُواْ أَشَدُّ حُبّاً لِّلّهِ﴾. (البقره، آيه 165).
« … و كساني كه به (لا إله إلاَّ الله) ايمان آورده و آن را باور داشته‌اند، دوستي و محبت بسيار شديد و زيادي با خداوند يكتا و بى‌همتا دارند»‌.
همچنين پروردگار متعال در سوره مائده، آيه 54 می‌فرمايد: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ﴾.
يعني: «اي كساني كه ايمان آورده‌ايد، (اين را بدانيد كه) هر كس از گروه شما از (دين و ايمانش) برگشته و مرتد گردد (در برابر اين رفتارش) خداوند قوم و گروهي را خواهد آورد كه ايشان را دوست می ‌دارد و آنان هم او را بسيار دوست می‌ دارند».
[6] خداوند متعال در ارتباط با تسليم شدن در برابر احكام و فرامينش می ‌فرمايد: ﴿وَأَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ﴾. (الزمر آيه 54).
«به سوي پروردگارتان با توبه و پشيماني بازگشته و روي آوريد، و در برابرش (در مقابل قوانين و فرامينش) تسليم محض بشويد»‌.
همچنين در فضيلت كساني كه خود را تسيلم او می‌كنند در سوره نساء، آيه 125 می‌ فرمايد: ﴿وَمَنْ أَحْسَنُ دِيناً مِّمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لله وَهُوَ مُحْسِنٌ﴾.
يعني: «دين چه كسي بهتر و نيكوتر است از كسي كه تمام وجودش را تسليم خدا كرده است در حالتي كه در اين تسيلم صادق و راضي و خشنود است. (و نيكوكار هم می ‌باشد).
خداوند متعال در آيه 22، سوره لقمان چنين می ‌فرمايد: ﴿وَمَن يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى﴾.
يعني: «و هر كس وجودش را تسيلم پروردگار يكتا نمايد و روي به سوي او كند در حالتي كه نيكوكار بوده (و از اين تسيلم راضي و خشنود باشد) به تحقيق كه به رسيماني مستحكم و استوار چنگ زده است. (محكم‌ترين رشته الهي)».
در آيه 65، سوره نساء هم به كيفيت و چگونگي اين تسليم شدن اشاره‌ای دقيق شده است: ﴿فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّىَ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُواْ فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجاً مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُواْ تَسْلِيماً﴾.
يعني: «چنين نيست، سوگند به پروردگارت، آنان ايمان نمی‌آورند (در زمره مؤمنين قرار نمی‌گيرند) مگر آنكه تو را در آنچه ميانشان اختلاف و مشاجره افتاده است حاكم و داور كنند (در مسائل و برنامه هاىشان از دستورات و سنت تو پيروي كنند، نه از هوا و هوس بزرگان يا ديگران) و سپس بدنبال اين داوري در وجودشان و ضميرشان هيچ دلتنگي و اعتراضي به آنچه كه تو حكم كردي نيابند و كاملاً و با كمال ميل تسليم آن حكم و فرمان بشوند».
[7] اينكه تمام مفاهيم و معاني را كه اين كلمه (توحيد) در بردارد با جان و دل بپذيرد، و از صميم قلب آن را قبول كرده و بر زبانش جاري سازد، همانگونه كه خداوند متعال در آيه 136، سوره بقره می ‌فرمايد: ﴿قُولُواْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْنَا﴾.
يعني: «بگوييد: به خداوند يكتا و آنچه كه بر ما (توسط پيامبرش كه همان قرآن و سنت است) نازل گرديده است ايمان آورده و باور داشته ‌ايم».
[8] كفر ورزيدن و انكار و بيزاري از هر آنچه كه به جاي خداوند يكتا، و يا به همراه وي پرستش و عبادت می‌گردد، مانند: طاغوتها، بتها، ساير مخلوقات، هوي و هوس، و آرزوهاي غير شرعي فردي يا فاميلي يا گروهي و غيره.
خداوند متعال در آيه 256، سوره بقره چنين می ‌فرمايد: ﴿فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى﴾.
يعني: «بنابراين هر كس كه به طاغوت (هر آنچه كه از برنامه الهي سرپيچي كرده و سر باز زند) كفر ورزيده و آن را انكار نمايد، و به خداوند يكتا (از صميم قلب) ايمان بياورد، به تحقيق كه به ريسماني محكم و استوار چنگ زده است. (نجات خواهد يافت)».
رسول الله -صلي الله عليه وسلم- در اين باره می فرمايد: «من قال لا إله إلاَّ الله وكفر بما يعبد من دون الله حَرُمَ مال