ينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ) النور: ٦٣ (1)  ، می گفتند: کسی که اهل حدیث را احترام و تجلیل نماید در نزد رسول الله - صلى الله عليه وسلم- احترام و منزلت دارد و کسی که اهل حدیث را تحقیر کند در نزد رسول الله - صلى الله عليه وسلم- حقیر می باشد، زیرا اهل حدیث(2) ، علمای رسول الله - صلى الله عليه وسلم- می باشند.
فضل زبیدی می گوید: امام احمد در حالیکه، اهل حدیث به نزد او آمده به قلم های آنها اشاره کرده و گفت: این قلم ها چراغ های اسلام هستند. و در باره اصحاب حدیث گفتند: اینها بهترین مردم نباشند پس دیگر چه کسانی بهترین مردم هستند؟(3)    
------------------------------------------------------------------
1) معنی آیه: پس باید بترسند کسانی که مخالفت می کنند از امر پیامبر اینکه برسد به ایشان آزمایشی.
2) منظور از اهل حدیث یا اصحاب حدیث علمای هستند که احادیث را نقل می کنند و توانسته اند با دقت در نقل احادیث، دین را برای ما حفظ کنند.
3) احمد بن حنبل از دکتر عبدالغنی الدقر.بيهقي -رحمة الله عليه- مي‌گويند:
بيان مشقت‌ها و سختي‌هايي که ابوعبدالله احمدبن حنبل در زمان خلافت مأمون و معتصم و الواثق بخاطر قرآن متحمل شده و بيان زندان‌هاي طويل‌المدت و کتک‌هاي زياد و تهديد به قتل و شکنجه‌هاي بسيار امام احمد و بي‌توجه بودن امام به اين مشقت‌ها و صبر کردن و پايداري بر دين خدا و راه مستقيم.
امام احمد از آيات و احاديثي که دربارة تحمل سختي در راه دين صحبت مي‌کند آگاهي کامل داشته بدين خاطر با رضايت کامل متحمل شکنجه‌ها شد و در اين راه پايداري نشان داد تا خداوند او را از جملة اولياء راستين خود قرار داد و به سعادت دو جهان دست يافت. خداوند مي‌فرمايد:
﴿الم * أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ * وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ﴾. (العنكبوت: 1- 3)(1) .
و مي‌فرمايند: 
﴿وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ﴾ (لقمان: 17)(2) .
و امام احمد در کتاب «المسند» از سعد روايت مي‌کند که سؤال کردم يا رسول‌الله چه کساني بيشتر در مشقت و سختي واقع مي‌شوند؟ فرمودند: پيامبران سپس کساني که مثل پيامبر هستند. سپس کساني که در درجه بعدي قرار مي‌گيرند و خداوند بنده‌اش را به اندازة دين و ايمانش مورد آزمايش قرار مي‌دهد و همچنان اين آزمايش خداوندي ادامه دارد تا اينکه تمام گناهان اين شخص از بين برود(3) .
ابن کثير مي‌گويد: خلاصه مشقت و سختي امام احمد از زبان ائمة اهل سنت ـ در آنچه که گذشت گفتيم که مأمون خليفة عباسي، گروهي بر فکر و عقل او تسلط يافته و او را از راه حق منحرف کرده و به او گفتند که قرآن از جملة مخلوقات خداوند است و خداوند داراي صفات نمي‌باشد. بيهقي مي‌گويد: خلفاي بني‌اميه و بني‌عباس تابع عقيده و مذهب سلف صالح بوده‌اند و زماني که مأمون به خلافت رسيد معتزله دور او جمع شده و او را گمراه کردند(4) .
و رئيس آنها احمد بن ابي داود معتزلي بود و مردم را مجبور به قبول اين عقيده کردند که قرآن مخلوق خداوند است. علماء و اهل حديث را تهديد کردند. از آنها کساني بودند که بالإجبار و کراهتاً قبول کردند و از آنها کساني بودند که در ظاهر اين عقيده را قبول کرده و بعضي از آنها نيز فرار کردند. اما امام احمدبن حنبل و محمد ابن نوح از قبول اين عقيده خودداري کردند. امام احمد به زندان انداخته شد و او را تحت شکنجه و اذيت قرار دادند تا اينکه به ياري خداوند حق از باطل آشکار شد و از جمله کساني مي‌باشند که رسول‌الله -صلى الله عليه وسلم- دربارة آنها مي‌فرمايند: هميشه گروهي از امت من بر راه مستقيم و حق پايدار هستند که از اذيت و شکنجه و مخالفت بيم و هراسي ندارند تا اينکه وعدة خداوندي در مورد پيروزي ايشان بيايد و آنها بر اين راه مستقيم هستند(5) .
امام احمد نزديک به 15 (پانزده) سال در زندان در زير شکنجه و تهديد در ايام خلافت مأمون و معتصم و واثق بود و در زمان خلافت متوکل که از دوستداران سنت و عقيده سلف صالح بود امام از زندان آزاد شدند. در زندان در حاليکه پاهايش در زنجير بود نماز جماعت برگزار مي‌کرد. پس بنگر اي برادر مسلمان، چگونه اين امام بزرگوار در قضيه‌اي از قضاياي عقيده پايداري کرد و ذره‌اي از عقيدة خود عقب‌نشيني نکرد و حق را براي مردم بيان کرد. بدين خاطر به «امام اهل سنّت» مشهور شد.
---------------------------------------------------------------------------------------------
1) 	آيا حساب مي‌کنند مردم اينکه ترک کرده شوند که بگويند ايمان آورده‌ايم در حاليکه ايشان آزمايش نشده‌اند. و يقيناً آزمايش کرده‌ايم کساني که قبل از ايشان بودند پس تا بداند خداوند کساني که راست گفته‌اند تا بداند کساني که دروغ گفته‌اند.
2) و صبر کن آنچه که به تو از سختي‌ها مي‌رسد به راستي که صبر کردن از قوي بودن اراده در امور مي‌باشد.
3) البداية و النهاية ـ ابن کثير.
4) البداية و النهاية ـ ابن کثير.
5) حديث از امام بخاري و امام مسلم رحمة‌الله عليهما روايت کرده‌اند.بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم
إن الحمد لله نحمده، ونستعينه ونستغفره، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا، ومن سيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مضل له، ومن يضلله فلا هادي له، وأشهد أن لاإله‌ إلا الله وأشهد أن محمداً عبده ورسوله ـ صلي الله عليه وعلي آله وصحبه أجمعين ـ.

مقدمه
سخن از ائمة اربعه سخن از سلف صالح است(1)  زيرا ائمة اربعه از بزرگان سلف صالح و از امامان قرن‌هايي هستند که رسول‌الله -صلى الله عليه وسلم- آن را مورد تعريف و مدح قرار داده و توانسته‌اند بعد از توفيق خداوند، بر اثر کوشش و اجتهاد و تأثير گذاشتن بر فقه اسلامي، اين دين را حفظ نمودند و کساني هم که بعد از اينها آمده، محتاج کوشش و اجتهاد آنها در فقه بوده و از درياي علوم آنها استفاده کرده‌اند. بدون شکّ ائمة اربعه -رحمة‌الله عليهم-، قلعه‌هاي رفيع و استواري در علم و عبادت و زهد و تقوي و اخلاق نيکو بوده‌اند، با اين حال در اين چند صفحه خلاصه‌اي از زندگي شخصي و فضل و علم و سخنان گهربار آنها که به عنوان پند و نصيحت بر جاي مانده است بيان مي‌کنيم. و اگر بخواهيم به‌طور کامل دربارة آنها سخن بگوييم به علت فضائل زياد سخن طولاني مي‌شود و بعضي از نويسندگان زندگي هر امامي را جداگانه به رشتة تحرير درآورده و کساني که مشتاق معلومات بيشتر مي‌باشند مي‌توانند به آن کتاب‌ها مراجعه کنند.
هدف ما از بيانِ زندگي ائمة اربعه تنها اين است که مسلمانان آنها را شناخته و در پيروي از قرآن و سنت رسول‌الله -صلى الله عليه وسلم- به اين ائمة بزرگوار اقتدا کنند زيرا تنها با پيروي از قرآن و سنت است که امت اسلامي راه راست را شناخته و عزت و بزرگي را خواهد ديد.
مالک و حاکم حديثي را از پيامبر -صلى الله عليه وسلم- روايت مي‌کنند که مي‌فرمايند: «در ميان شما دو چيز را بجاي مي‌