 تعدادشان به شصت و یک نفر می‌رسد و وقتی شصت و یک تا شدند دو شتر دو ساله باید به عنوان زکات داده شود، تا نود تا و بعد از آن در هر پنجاه تا یک شتر سه ساله زکات محسوب می‌شود و شترانی که‌ از هم جدا هستند یکجا حساب نمی‌شوند و شترانی که با هم هستند جدا شمرده نمی‌شوند(6) .
4- کشتزارهایی که زکات در آن واجب می‌شود
 از محصولات کشاورزی از دیدگاه علی رضی الله عنه فقط در گندم و جو و حزما و کشمش زکات واجب می‌شود، چنانکه ‌ابن حزم و غیره‌از او نقل کرده‌اند(7) ، همانگونه که علی می‌گوید: زکات در محصولات کشاورزی در چهار چیز واجب است: گندم، اگر گندم نبود از خرما، اگر خرما نبود از کشمش و اگر کشمش هم نداشت از جو(8) .
5- در سبزیجات و میوه‌ها و عسل زکات واجب نیست
 امیرالمؤمنین علی (رض) می‌گوید: در سبزیجات زکات واجب نیست، (9)  در روایتی دیگر از او آمده ‌است: در سبزیجات و گیاهان نخودی زکات واجب نیست(10)  نظریه جمهور علما نیز همین است(11)  و نیز از دیدگاه علی در میوه‌ها زکات واجب نیست و ابی اسحاق از علی روایت می‌کند که گفت: در سیب و امثال آن زکات واجب نیست (12)  و عاصم بن ضمره‌از علی (رض) روایت می‌کند که گفت: در سبزیجات خوراکی و سیب و خیار زکات واجب نیست (13)  همه کسانی که معتقدند زکات فقط در گندم و جو و حزما و کشمش واجب است نظرشان همین است و دلیلشان این است که میوه‌ها و سیب و خیار در عدم ماندگار بودن و قابل ذخیره نبودن حکم سبزیجات را دارند(14) از دیدگاه علی (رض) پرداختن زکات عسل واجب نیست و می‌گوید: در عسل زکات واجب نیست (15) .
6- دادن زکات به یک صنف
دادن زکات فقط به یک گروه ‌از گروههای هشتگانه‌ای که مستحق زکات می‌باشند، جایز است و از دیدگاه علی رضی الله عنه دادن زکات به یک نفر هم جایز است و او می‌گوید: اگر فردی زکات اموالش را فقط به یک صنف بدهد اشکالی ندارد، (16)  از ایشان روایت است که زکاتی را نزد او آوردند و او آن را برای یک خانواده فرستاد(17) . 
7- بخشیدن زکات به اصول و فروع
امیر المؤمنین علی (رض) می‌گوید: پدر و پسر حقی در زکات ندارند، یعنی پدر نمی‌تواند زکاتش را به پسر خود بدهد و همانگونه که پسر نمی‌تواند زکات مالش را به پدرش بدهد و هر کس فرزندی یا پدری داشت و به او رسیدگی نکرد گناه کرده ‌است(18)  و علماء بر این اجماع کرده‌اند و کسانی که مخالفند، مخالفتشان بر این حمل شده که منظور آنها صدقه نفلی و غیر واجب است، امّا دلیل جمهور علما این است که ‌اگر کسی زکات مالش را به پدرش یا به پسرش بدهد سود آن به خودش بر می‌گردد، چون او با دادن زکات به آنها از پرداختن مخارج آنها شانه خالی می‌نماید، بنابراین نباید زکات را به آنها بدهد و ممکن است از این کار به عنوان حیله‌ای برای رهایی یافتن از دادن زکات استفاده شود و علاوه‌از این باید دانست که زکات و صدقه دو واجب مستقل هستند که هیچکدام نمی‌تواند جای دیگری را بگیرد، مانند نماز و روزه که دو واجب مستقل هستند و هیچ کدام جای دیگری را نمی‌گیرد و زکات حق خداوند است، بنابراین عبادت محسوب می‌شود، امّا نفقه و صدقه دادن حق بندگان است و دادن آن از جمله صله‌ی رحم و برقرار داشتن پیوند خویشاوندی است(19) .
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) مسند احمد 2/211 و احمد شاکر می‌گوید اسناد آن صحیح است
2) موسوعة فقه‌الامام علی قلعجی ص 295
3) مصنف ابن ابی شیبه 3/119
4) مصنف ابن ابی شیبه 3/117
5) المحلی 6/ (6، 59) المجموع 6/16
6) مصنف ابن ابی شیبه 3/122
7) المحلی 5/212، فقه‌الامام علی 1/346
8) مصنف ابن ابی شیبه 3/438
9) مصنف عبدالرزاق 7188، جمع الجوامع 2/157
10) سنن بیهقی به نقل از فقه‌الامام علی 1/347
11) فقه‌الامام علی 1/347
12) جمع الجوامع 2/95، فقه‌الامام علی 1/348
13) مصنف عبدالرزاق 7188، فقه‌الامام علی 1/348
14) فقه‌الامام علی 1/345
15) جمع الجوامع 2/157، فقه‌الامام علی 1/345
16) فقه‌الامام علی 1/352 نقل از سنن بیهقی
17) فقه‌الامام علی 1/352 نقل از سنن بیهقی
18) سنن بیهقی نقل از فقه‌الامام علی 1/355
19) فقه‌الامام علی 1/3551- حلول رمضان با شهادت یک شخص عادل ثابت می‌شود
از دیدگاه ‌امیرالمؤمنین علی (رض) اگر یک نفر درستکار و عادل هلال ماه رمضان را ببیند حلول ماه رمضان ثابت می‌شود و مردم باید روزه بگیرند. از فاطمه بنت حسین (رض) روایت است که مردی پیش علی بن ابی طالب (رض) گواهی داد که هلال ماه رمضان را رؤیت کرده، در فردای آن روز علی روزه گرفت و به مردم دستور داد روزه بگیرند(1)  و این کلمه بر اساس حدیثی است که ‌از پیامبر خدا (ص) روایت شده که فرمود: «صوموا لرؤیته و أفطروا لرؤیته، فإن غُمَّ علیکم فأکملوا عدّة شعبان ثلاثین یوماً»: (با دیدن هلال ماه رمضان روزه بگیرید و با دیدن هلال شوال عید فطر بگیرید» اگر ماه را ندیدید، سی روز شعبان را کامل کنید (2)  نَوَوی می‌گوید: منظور این است که ‌اگر بخشی از مسلمین ماه را دیدند رویت ثابت می‌گردد و شرط نیست که همه ‌افراد ماه را ببیند، بلکه‌اگر دو نفر عادل و درستکار آن را دیدند کافی است و بر اساس صحیح ترین قول اگر یک نفر عادل و درستکار هلال را ببیند حلول ماه رمضان ثابت می‌شود. امّا در مورد هلال ماه شوال از دیدگاه علماء رؤیت یک نفر کافی نیست و فقط اباثور گفته ‌است رؤیت یک نفر عادل کافی است.(3) 
2- روزه گرفتن فرد جنب
فرد با جنابت می‌تواند روزه بگیرد، یعنی می‌تواند غسل را تا صبح به تأخیر بیندازد و صبح غسل کند و ابن قُدامه همین قول را از علی نقل کرده و حارث از علی روایت می‌کند که فرمود: اگر فرد صبح کرد در حالی که جُنُب بود، اگر خواست می‌تواند روزه بگیرد، (4)  و دلیلش حدیثی است که عایشه و ام سلمه روایت کرده‌اند که صبح می‌شد و پیامبر (ص) جنب بود و آنگاه غسل می‌کرد و روزه می‌گرفت.(5) 
3- روزه نگرفتن افراد پیر و سالخورده
امیرالمؤمنین علی (رض) (وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْکِينٍ) (البقره/ 184): (و آنان که توانایی روزه گرفتن را ندارند روزانه خوراک یک مستمند را بپردازند.)
 می‌گوید: پیرمردی که نمی‌تواند روزه بگیرد، روزه نگیرد و به جای هر روز به یک بینوا و نیازمند غذا بدهد(6) .
4- محل اعتکاف
ابی عبدالرّحمن سلّمی‌از علی روایت می‌کند که گفت: اعتکاف فقط در مسجدی که در آن نماز جماعت خوانده می‌شود، جایز نیست (7)  و در عبارتی دیگر آمده‌ است فقط در شهر اعتکاف جایز است (8)  شاید منظورش این بود که برای اعتکاف فقط در مسجد جامع شهر که در آن نماز جمعه خوانده می‌شود، باید نشست(9) .
5- آنچه برای معتکف جایز است
 علی (رض) می‌گوید: هر گاه فرد به اعتکاف نشست باید در نماز جمعه حاضر شود و به عیادت بیمار برود و در نمازه جنازه شرکت کند و پیش خانواده رفته و در حال ایستاده کارش را به آنها بگوید.(10) 
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) المجموع 6/215، المغنی 3/90، موسوعه فقه‌الامام علی ص 420
2) مسلم 2/759
3) شرح صحیح مسلم 7/190
4) مصنف ابن ابی شیبه 3/81، المغنی 1/137
5) بخاری 2/232
6) تفسیر طبری 2/81
7) مصنف اب