2 روایت ضعیف است
5) المغنی 8/4141 موسوعة علی ص 273
6) المغنی 8/123
7) المغنی 8/123، فتح الباری 2/268
8) مصنف ابن ابی شیبه 1/144
9) مصنف عبدالرزاق 8/395
10) المحلی ابن حزم8/395
11) موسوعة فقه علی ص 275
12) منهج علی بن ابی طالب ص 275
13) بخاری ش 6878
14) مجموع الفتاوی 20/102الف- داستان یک مورد سنگسار
 شعبی می‌گوید: شراحه زن شوهر داری بود و شوهرش در شام بود و با او فاصله داشت، شراحه حامله شده بود، آقایش او را نزد امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب (رض) آورد و گفت: این زن زنا کار است و به زنا اعتراف کرده ‌است، آنگاه علی او را روز پنجشنبه صد ضربه شلاق زد و روز جمعه سنگسارش کرد و برای او چاله‌ای زد که تا ناف در آن قرار گرفت و من حضور داشتم، سپس گفت: سنگسار کردن سنّتی است که پیامبر (ص) بنیان گذار آن است. اگر کسی علیه ‌این زن گواهی می‌داد اولین کسی که به سوی او سنگ می‌انداخت شاهد بود با شهادتی که علیه ‌او داده بود، ولی این زن اعتراف کرده‌ است، پس من اوّلین کسی هستم که به سوی او سنگ پرتاب می‌کنم، آنگاه سنگی به او زد و سپس مردم سنگ زدن را شروع کردند و من هم یکی از آنها بودم، سوگند به خدا من یکی از کسانی بودم که ‌او را کشتند.
 در لفظ احمد و بخاری آمده که علی گفت: بر اساس کتاب خدا او را شلاق زدم و بنا بر سنّت و روش پیامبر(ص) او را سنگسار کردم، (1)  این حکم قضایی اجتهاد علی(رض) است و فقها در این مورد اختلاف نظر دارند و جمهور می‌گویند که هر دو مجازات شلاق و سنگسار جمع نمی‌شوند، (2)  در روایتی دیگر آمده ‌است: در بازار برای آن زن چاله‌ای حفر کرد و مردم اطراف آن حلقه زدند، آنگاه علی(رض) با شلاق آنها را زد و گفت: اینطور نه، اگر اینچنین کنید یکدیگر را زخمی‌ می‌کنید، صف بایستید همان طور که در نماز به صف می‌ایستید، سپس گفت: ای مردم اگر زناکار اعتراف کرده باشد اوّلین کسی که‌ او را سنگسار می‌کند امّام است و اگر چهار گواه به زنا گواهی دهند، اولین کسی که سنگ می‌زند شاهد‌ها هستند، سپس امام سنگ می‌زند و سپس عموم مردم، آنگاه سنگی به آن زن زد و تکبیر گفت و سپس به صف اوّل دستور داد و گفت: بزنید و سپس گفت: برگردید و سپس صف بعدی تا اینکه زن را کشتند.(3) 
ب- به تاخیر انداختن سنگسار کردن زن حامله
از دیدگاه علی (رض) (4)  اگر زنای زن حامله ثابت شود، تا وقتی که وضع حمل کند مجازاتش به تأخیر می‌افتد و از او (رض) روایت است که گفت: پیامبر(ص) خدمتگذاری داشت که مرتکب کار زشت شده بود، ایشان (ص) به من دستور داد که حد و مجازات را بر او اجرا کنم، دیدم که تازه زایمان کرده، نزد پیامبر (ص) آمدم و ماجرا را با او درمیان گذاشتم، فرمود: وقتی خونش بند آمد حد و مجازات را بر او اجرا کن، بر کنیزان و بردگان خود مجازات را اقامه کنید.(5) 
ج- زنی که به زنا مجبور شده ‌است
 زنی که به زور زنا شده ‌از دیدگاه علی(رض) مجازات نمی‌شود و در مقابل مهریه به او می‌رسد، (6)  علی(رض) می‌گوید: دوشیزه‌ای که به زنا مجبور شده‌است به اندازه مهریه‌ یکی از خویشاوندانش از زناکار گرفته می‌شود و بیوه‌ای که به زور با او زنا شده‌است مقدار مهریه بیوه‌ای مثل خودش به او تعلق می‌گیرد.(7) 
د- زنی که‌از روی ناچاری مرتکب زنا می‌شود
 اگر زنی به خاطر نجات دادن خود از مرگ به ناچار مرتکب زنا گردید، از دیدگاه علی مجازات نمی‌شود و در روایتی آمده‌ است: زنی نزد عمر(رض) آمد و گفت: من زنا کرده‌ام مرا سنگسار کن، عمر او را برگرداند تا آن که تا چهار بار به زنا گواهی داد، آنگاه عمر(رض) فرمان داد او را سنگسار کنند، در آنموقع علی(رض) گفت: ای امیرالمؤمنین او را بازگردان و از او بپرس چرا زنا کرده‌ای، شاید عذری داشته‌است؟ عمر(رض) او را باز گرداند و گفت: چگونه زنا کردی؟ زن گفت: خانواده‌ام شترانی داشتند، به دنبال شتران خانواده‌ام رفتم ما شریکی داشتیم، او نیز به دنبال شتر‌های خود بیرون آمده بود، من با خود آب همراه آورده بودم و شترانم شیر نداشتند و شریک ما هم آب همراه داشت و هم شترانش شیر داشتند، آب من تمام شد، از او درخواست آب کردک، امّا او نپذیرفت و گفت آب نمی‌دهم مگر اینکه خود را در اختیارم بگذاری، من نپذیرفتم تا اینکه نزدیک بود بمیرم، آن وقت به خواسته‌اش تن دادم، آنگاه علی(رض) گفت: الله‌اکبر، ولي آن كس كه مجبور شود در صورتي كه علاقه‌مند نباشد و از حد نگذرد، به نظر من معذور است (8)  در روایتی دیگر آمده‌است که عمر(رض) به او چیزی داد و رهایش کرد و فقها این حادثه را در ضمن موضوع اجبار به زنا ذکر کرده‌اند و در ساقط شدن مجارات کسی که به اجبار با او زنا شد اختلافی ندارند، امّا به زور انجام دادن غیر از مجبور شدن است چون کسی که مجبور است و چاره‌ای ندارد با اختیار خودش کار را انجام می‌دهد، امّا در انجام کار با اکراه فرد را به زور به انجام کار وادار می‌کنند، به دلیل اینکه خداوند متعال اکراه را جدا از مجبور شدن ذکر کرده‌است، چنان که می‌فرماید:
(إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِيمَانِ) (نحل/ 106)
 (جز آنانی که وادار به اظهار کفر می‌شوند و در همان حال دلهایشان ثابت بر ایمان است). می‌فرماید: 
(وَلَا تُکْرِهُوا فَتَيَاتِکُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ) (نور/33)
 (کنیزان خود را وادار به زنا نکنید). می‌فرماید: 
( فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلاَ عَادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ) (البقره /173)
 (هر کس مجبور شود در حالی که‌از حد فراتر نرود و تجاوز نکند گناهی بر او نیست). علی(رض) از آیه‌ی اخیر استدلال کرد، چون مجبور شدن به انجام گناهی به خاطر نجات زندگی مجازات اخروی را از کسی که مجبور است دور می‌نماید، پس مجازات دنیوی را نیزکه‌از حقوق خدا باشد به طریق اولی ساقط می‌نماید و از این مسئله‌ استنباط می‌شود که علی (رض) به این قاعده که ضرورت‌ها امور ممنوع را مباح می‌گردانند، عمل کرده‌است.(9) 
ه- - دفع حدود با شبهات
از دیدگاه علی(رض) حدودات شرعی با شُبهه ساقط می‌شوند، ضحاک بن مزاحم از علی(رض) روایت می‌کند که گفت: وقتی در حدود و مجازات‌ها شاید و غیره مطرح شد مجازات اجرا نمی‌شود (10)  و از علی(رض) روایت است که زنی نزد او آمد و گفت: من زنا کرده‌ام، علی(رض) گفت: شاید در رختخواب خود خواب بودی که کسی این کار را با تو کرد، یا به زور به این امر وادار شده‌ای؟ زن گفت: با اختیار خود بی آن که وادار شوم آن را انجام دادم، گفت: شاید بر خودت خشم گرفته‌ای گفت: خشم نکرده‌ام، آنگاه‌او را نگاه داشت و زندانی کرد و او را شلاق زد چون آن هنوز ازدواج نکرده بود (11)  از این رو او را شلاق زد.
و- زنای زن مسیحی
از دیدگاه علی(رض) اگر یک زن مسیحی زنا کند مجازات نمی‌شود، بلکه به اهل دینش سپرده می‌شود تا آنها بر اساس مقررات دین خود او را مجازات کنند، (12)  قابوس بن مخارق روایت می‌کند که محمد بن ابی بکر نامه‌ای به علی (رض) نوشت و از او در مورد مسلمانی پرسید که با زنی مسیحی زنا کرده‌است، علی در جواب به او نوشت: مسلمان را با اقامه حد بر او مجازات کن و زن مسیحی را ب