ت است که سه نفر را که‌ یک نفر را کشته بودند قصاص کرد. (1) 
ب- کسی که برده‌اش را دستور به قتل بدهد
از دیدگاه علی(رض) اگر کسی برده‌اش را دستور دهد که کسی را به قتل برساند، صاحب برده قصاص می‌شود و برده زندانی می‌گردد، ابن مندر و غیره‌این را نقل کرده‌اند(2)  خلاس از علی(رض) روایت می‌کند که ‌ایشان در مورد مردی که برده‌اش را به قتل کسی دستور داده بود، گفت: برده به منزله‌ی شلاق یا شمشیر اوست(3)  و در روایتی دیگر آمده ‌است: هرگاه کسی برده‌اش را دستور دهد که کسی را به قتل برساند، برده به منزله‌ی شمشیر و یا شلاق او است و صاحب برده کشته می‌شود و برده زندانی می‌گردد.(4)  
ج- کسی که در ازدحام کشته شود
 از دیدگاه علی(رض) دیه کسی که در شلوغی کشته شود و قاتلش مشخص نباشد بر عهده بیت المال است (5)  و از یزید بن مذکور همدانی روایت است: مردی در روز جمعه به سبب ازدحام جمعیّت در مسجد کشته شد، علی(رض) دیه‌ی او را به عهده بیت المال گذاشت.(6)  
د- جنایت راننده و پیشرو و سوار
در این مسئله‌از علی(رض) دو روایت است: اوّل اینکه کسی که حیوان را به جلو می‌راند، یا در جلو و حیوان پشت سر او باشد و یا کسی که سوار بر حیوان است، اگر حیوانی چیزی را له کند یا با پایش کسی یا چیزی را لگد بزند، اینها ضامن هستند و باید خسارت را بپردازند، چون در هدایت حیوان کوتاهی ورزیده و دقت نکرده‌اند، (7)  خلاس از علی روایت می‌کند که ‌او کسی را که حیوان را پیش می‌راند، یا در جلوی حیوان حرکت می‌کند یا سوار آن است اگر حیوان چیزی را له کند یا تلف نماید اینها ضامن هستند و دلیلش این است کسی که سوار است گویا قتل را مستقیماً خود انجام می‌دهد، چون حیوان مثل وسیله‌ای در دست اوست و کسی که ‌از پشت حیوان را به جلو هدایت می‌کند یا حیوان در پشت سر او حرکت می‌کند سبب جنایت هستند و به خاطر عدم دقت و بی احتیاطی ضامن هستند و باید خسارت را بپردازند، (8)  روایت دوّم این است که ‌از دیدگاه علی(رض) اگر ثابت شود که هدایت کننده‌ی حیوان کوتاهی نکرده ‌است، ضامن پرداخت خسارت نمی‌گردد و از علی (رض) روایت است که گفت: اگر هدایت کننده حیوان گفت: راه را باز کنید و فردی که‌ آنجا بود شنید، ضمانتی بر هدایت کننده حیوان نیست، (9)  از علی(رض) روایت است که گفت: اگر راه گشاده باشد ضمانتی بر هدایت کننده حیوان نیست، (10)  و دلیلش این است که عریض بودن راه و آگاه کردن عابران احتیاط است، پس اگر با وجود گشاده بودن راه عابران توجه نکنند تقصیر خودشان است و اگر مصدوم شوند خود بر خویش جنایت کرده‌اند و هدایت کنندگان حیوانات تضمینی ندارند و این دو روایت تضادی ندارند، چون در روایت اول گفته شده: اگر کوتاهی ورزیدن هدایت کنندگان حیوانات ثابت شود، باید خسارت را بپردازند و در روایت دوّم آمده‌ است که‌اگر کوتاهی ورزیدن هدایت کنندگان حیوانات ثابت نشود و تقصیر عابران ثابت گردد، خسارت را نمی‌پردازند.(11)  
ه- - کسی که بر اثر تجاوز سبب تلف شدن دیگران شود
هر کسی چاهی حفر کند، یا چیزی گذاشت یا در جایی ساخت و ساز انجام دهد که ‌اجازه حفر یا بنا را در آن نداشته باشد و به سبب آن انسانی تلف شد، مثلاً در چاه ‌افتاد یا به سبب آنچه‌ او سر راه گذاشته بود لغزید و مرد، کسی که چاه را حفر یا چیز لغزنده را گذاشته ضامن است، (12)  علی(رض) می‌گوید: هرکسی چاهی حفر کرد یا چوبی را گذاشت و انسانی بر اثر اصابت آن کشته شد، ضامن است.(13)  
و- اشتباه در گواهی دادن
از دیدگاه علی(رض) اگر کسی به اشتباه علیه کسی گواهی داد ضامن است، پس اگر کسی علیه فردی به اشتباه گواهی داد و بر اساس آن گواهی فرد قصاص یا مجازات شد، گواه ضامن است که دیه را بپردازد، (14)  از طرق متعددی از علی(رض) روایت است: که دو مرد علیه کسی گواهی دادند که ‌او دزدی کرده ‌است، آنگاه علی(رض) دستش را قطع کرد، فردای آن روز مرد دیگری را آوردند و گواهان گفتند: ما اشتباه کرده‌ایم و دزد اولی نبوده و همین بعدی است، آنگاه علی(رض) گواهی آنان را علیه ‌آن مرد باطل قرار داد و آنها را ملزم کرد که دیه ‌او را بپردازند، (15)  در روایتی دیگر آمده ‌است که گفت: اگر شما عمداً چنین گواهی را داده بودید دستهایتان را قطع می‌کردم و شهادت آنها را علیه مرد اوّل باطل قرار داد و آنها را ملزم به پرداخت دیه ‌آن مرد نمود، (16)  دلیلش این است که‌ آن دو گواه سبب شده‌اند تا عضو انسانی تلف شود و سبب قرار گرفتن در اتلاف موجب پرداخت خسارت است، مثل کسی که سر راه چاهی حفر کند.(17)  
ز- اگر گروهی گروه دیگری را از روی اشتباه به قتل برسانند
 اگر گروهی در کشتن یکدیگر مشارکت نمایند مسئولیت جنایت بر همه ‌آنها تقسیم می‌شود و هر یک از آنها به اندازه‌ی کاری که‌ از او سر زد، مجازات می‌شود و آنچه مقتول علیه خودش انجام داده به عهده خودش قرار می‌گیرد، (18)  خلاس می‌گوید: مردی چهار نفر کارگر را آورده بود که برایش چاهی حفر کنند، چاه روی آنها سقوط کرد و یکی از آنها مُرد، قضیه را به علی(رض) ارجاع دادند و ایشان سه نفر را مُلزم کرد که سه چهارم دیه را بپردازند و یک چهارم آن را کم کرد.(19)  
ح- کسی که‌ کودک و برده را بدون اجازه ولی و صاحبش به کار گیرد
از دیدگاه علی(رض) اگر کسی بچه‌ای را بدون اجازه سرپرست او، یا برده‌ای را بدون اجازه صاحبش به کار گیرد، یا آن را بر حیوانی سوار کند و بچه ‌یا برده بمیرد، چنین کسی ضامن پرداخت خسارت است، حَکَم روایت می‌کند که علی(رض) گفت: هر کسی برده‌ی قومی‌را خواه برده کوچک باشد یا بزرگ به کار گیرد باید خسارت بپردازد، (20)  و علی(رض) می‌گوید: هر کس از کودک آزاد غیر برده کمک بگیرد، باید خسارت بدهد... هر کس از بزرگی کار بگیرد ضامن نیست.(21)  
ط- جرم معنوی
از دیدگاه علی هر کس از نظر معنوی مرتکب جرم شود، به عنوان مثال کسی را بترساند و ترساندن سبب مرگ یا هلاکت شود، مسئولیت جنایی به او بر می‌گردد و ضامن است، (22)  ابن جریج می‌گوید: به عطا گفتم: مردی کودکی را که بالای دیوار قرار دارد، صدا می‌زند که‌ افتادی و کودک می‌افتد و می‌میرد، آیا مسئول است؟ گفت: از علی روایت می‌کنند که ‌او این فرد را به پرداخت خسارت ملزم می‌نمود و می‌گفت: او را ترسانیده ‌است، (23)  و جمهور علماء به صورت اجمالی همه متفق هستند که مرتکب جرم معنوی مسئول است.(24)
ی- جنایت پزشک
اگر پزشک یا جرّاح کاری بر خلاف شرایط و دستورات معالجه‌انجام داد و به سبب آن انسان یا حیوانی تلف گردید، از دیدگاه علی(رض) مسئول است، (25)  ضحاک بن مزاحم می‌گوید: علی(رض) برای مردم خطبه ایراد نمود و گفت: ای گروه پزشکان و اطباء هر کس از شما به معالجه‌ی انسان یا حیوانی پرداخت از طرف تعهد بگیرد که در صورت هلاکت انسان یا حیوان مورد معالجه مسئول نیست و اگر انسان یا حیوانی را بدون گرفتن تعهد معالجه کند و بیمار تلف شود پزشک ضامن و مسئول است (26) . از مجاهد روایت است که علی(رض) در مورد طبیب گفت: اگر بر روش معالجه خود گواه نگرفت خودش مقصر است، یعنی مسئول است.(27)  
ک- کسی که به سب