 در نامه‭ای به ابوموسی اشعری والی علی در کوفه نوشت: شما از قتل عثمان و کیفیت آن با خبر هستید. من برای ایجاد اصلاح در میان مردم خارج شدهام. پس به مردمی‏که نزدیک تو هستند اعلام کن که در خانههای خود بمانند و به عافیت خشنود باشند تا اینکه خبر خوشحال کننده‭ایجاد صلح و سازش در میان مسلمانان به آنان برسد.(15)  وقتی که علی قعقاع بن عمرو را نزد عائشه و همراهانش فرستاد تا در مورد سبب آمدنشان از آنان سوال نماید، قعقاع نزد عائشه رفت و به او سلام کرد و گفت: مادرجان، چه چیزی شما را به‭این شهر کشانده است؟ عائشه گفت: پسرم، اصلاح در میان مردم.(16) 
بعد از پایان نبرد جمل، علی نزد عائشه آمد و به عائشه گفت: خداوند تو را بیامرزد. عائشه گفت: خداوند تو را نیز بیامرزد، من فقط قصد اصلاحگری داشتم.(17)  پس عائشه اعلام کرد که فقط برای ایجاد اصلاح و سازش در میان مردم خارج شده است. این جوابی است به شیعه و روافض که عائشه را مورد طعنه قرار می دهند و مي گويند: او از خانه اش خارج شد حال آنكه خداوند به وي دستور داده بود كه در ان استقرار يابد، در اين آيه كه مي فرمايد: (وَقَرْنَ فِي بُيُوتِکُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى)(احزاب/33)
(و در خانه‌هاي خود بمانيد (و جز براي كارهائي كه خدا بيرون رفتن براي انجام آنها را اجازه داده است، از خانه‌ها بيرون نرويد) و همچون جاهليّت پيشين در ميان مردم ظاهر نشويد و خودنمائي نكنيد) زیرا به اجماع سفری که در اطاعت از خدای متعال انجام شود با قرار گرفتن در خانه و عدم خروج از آن منافات ندارد و این همان چیزی بود که ام المؤمنین در مورد خروج خود برای اصلاح در میان مسلمانان به آن اعتقاد داشت و در در این سفر محرم وی یعنی خواهر زاده‭اش عبدالله بن زبیر نیز همراه وی بود.(18) 
ابن تیمیه در جواب رافضیه در این مسأله می‭گوید: وی همچون جاهلیت پیشین دست به خودنمایی نکرد و امر به ماندن در خانه با خروج برای انجام یک مصلحت که در مورد آن امر وجود دارد منافاتی ندارد، آنچنان که اگر زن برای حج و عمره خارج شود، یا اینکه همراه با شوهرش به سفری برود. این آیه در زمان حیات رسول خدا نازل شد و رسول خدا بعد از نزول این آیه، زنانش را با خود به سفر می‏برد، آنچنان که در حجه الوداع و مواردی دیگر عائشه را با خود به سفر برد و پیامبر عائشه را همراه با برادرش عبدالرحمن بن أبی بکر روانه کرد و عبدالرحمن عائشه را بر ترک خود سوار کرد و عائشه- بعد از اتمام حج- از تنعیم محرم به عمره شد- زیرا در ابتدای ورود به مکه عمره نگذاشت- و حجة الوداع حداقل سه ماه قبل از وفات پیامبر و بعد از نزول این آیه انجام شد. به همین دلیل زنان رسول خدا به مانند زمانی که با رسول خدا حج می‭کردند بعد از وفات ایشان و در زمان خلافت عمر بن خطاب و بعد از آن هم به حج می‏رفتند و عمر، عثمان یا عبدالرحمن بن عوف را مسئول هدایت شتران آنان می‭کرد و اگر سفر آنان برای مصلحتی باشد جائز است. پس عائشه اعتقاد داشت که آن سفر به مصلحت مسلمانان است. پس وی در این باره تأویل- اجتهاد- داشت.(19) 
ابن العربی می‭گوید: در مورد رفتن وی به جنگ جمل باید گفت که وی برای جنگ به آنجا نرفت، بلکه مردم دستاویز به وی شدند و در مورد فتنه و اغتشاش بزرگی که گریبانگیر مردم شده بود نزد وی شکایت کردند و امیدوار بودند که به برکت وی میان مردم سازش برقرار شود و امید آن را داشتند که چون عائشه در مقابل مردم بایستد مردم از وی شرم کنند و عائشه خود هم همین اعتقاد را داشت و به همین دلیل با اقتدا به خداوند در آیه:
(لاَّ خَيْرَ فِي کَثِيرٍ مِّن نَّجْوَاهُمْ إِلاَّ مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَيْنَ النَّاسِ ) النساء: ١١٤ 
شد، زیرا همه مردم چه زن و چه مرد و چه آزاد و چه برده مخاطب امر به اصلاح- در آیه- هستند.(20) 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) تاریخ طبری5/469.
2) همان5/485.
3) سیر أعلام النبلاء1/34.
4) تاریخ طبری5/487.
5) تاریخ طبری5/487؛ دراسات فی عهد النبوة و الخلافة الراشدة، شجاع، ص417.
6) تاریخ طبری5/476؛ دراسات فی عهد النبوة، ص418.
7) تاریخ طبری5/489.
8) دراسات فی عهد النبوة، ص419.
9) تاریخ طبری5/487.
10) دراسات فی عهد النبوة، ص419.
11) مقدمه ابن خلدون، ص191.
12) دور المرأة السیاسی، ص391
13) همان394.
14) تاریخ طبری5/489.
15) الثقات، ابن حبان2/282.
16) تاریخ طبری5/520.
17) شذرات الذهب1/42.
18) الإنتصار للصحب و الآل، ص444.
19) منهاج السنة4/317-570.
20) أحکام القرآن4/317.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:436.txt">1- آیا عائشه(رض) برای خروج مورد اکراه کسی واقع شد؟</a><a class="text" href="w:text:437.txt">2- آیا عائشه(رض) بر همراهان خود سلطه داشت؟</a><a class="text" href="w:text:438.txt">3- موضع زنان رسول خدا(ص) نسبت به مسأله خروج برای خونخواهی عثمان</a><a class="text" href="w:text:439.txt">4- گذر حضرت عائشه(رض) بر آب حوأب</a><a class="text" href="w:text:440.txt">5- اقدامات آنان در بصره</a><a class="text" href="w:text:441.txt">6- کشته شدن حکیم بن جبله و اوباش همراه او</a><a class="text" href="w:text:442.txt">7- نامه‏های ام المؤمنین عائشه(رض) به دیگر شهرها</a><a class="text" href="w:text:443.txt">8- اختلاف بین عثمان بن حنیف و سپاه عائشه و زبیر و طلحه(رض)</a></body></html>یعقوبی اظهار داشته که زبیر بن عوام ام المؤمنین عائشه را وادار به خروج کرده است.(1)  نویسنده کتاب «الإمامة و السیاسة»(2)  و ابن أبی الحدید(3)  و دینوری(4)  هم چنین چیزی را بیان کرده‭اند. روایتی که ذهبی بیان کرده است به‭این اشاره دارد که عبدالله بن زبیر- دختر اسماء خواهر عائشه- بر او تسلط داشته است(5)  و بسیاری از پژوهشگران چون محمد سید وکیل(6)  - وی اظهار داشته زبیر و طلحه عائشه را بر خروج تشویق و ترغیب نمودند- و زاهیة قدوره(7)  و افرادی دیگر بر اساس همین روایت حرکت کرده‭اند، اما این صحیح نیست، زیرا عائشه از همان لحظه‭ای که از قتل عثمان اطلاع یافت و قبل از رسیدن زبیر و طلحه و دیگر بزرگان صحابه به مکه اقدام به خونخواهی عثمان کرد، زیرا روایت شده که وقتی وی به مکه بازگشت عبدالله بن عامر حضرمی‏نزد وی آمد و گفت: ای ام المؤمنین، چه چیزی شما را به مکه برگردانده است؟ عائشه گفت: علت برگشتن من این است که عثمان مظلومانه کشته شده است و تا وقتی که‭این اوباش عهده دار امور باشند، اوضاع سر و سامان نمی‏یابد. پس تقاص خون عثمان را درخواست کنید و اسلام را عزیز دارید و عبدالله اولین کسی بود که درخواست وی را اجابت کرد(8)  و در آن هنگام هنوز طلحه و زبیر از مدینه خارج نشده بودند، بلکه آنان بعد از گذشت چهارماه از قتل عثمان از مدینه خارج شدند.(9) 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) تاریخ الیعقوبی2/180-209.
2) الإمامة و السیاسة1/58-69.
3) شرح نهج البلاغة9/18.
4) الأخبار الطوال، ص145.
5) سیر أعلام النبلاء2/193.
6) جولة تأریخیة فی عصر الخلفاء الراشدین، ص526.
7) عائشة ام المؤمنین، ص184.
8) تاریخ طبری5/475.
9) دور المرأة السیاسی، ص383؛ تاریخ طبری5/469.در میان کسانی که همراه با عائش