ت(9) .
8- اخلاق خوب گنجینه روزی‌هاست (10) .
9- نیکی یکی از بهترین گنج‌هاست (11) .
جمعی نزد امیرالمؤمنین گرد هم آمدند و به بحث در مورد نیکی پرداختند، امام (رض) فرصت را غنیمت شمرد و آنان را به انجام نیکی تشویق کرد و گفت: نیکی کردن بهترین گنج است و بهترین زراعت و کشت است و نباید ناسپاسی و قدر نشناسی افراد شما را بر آن دارد که خوبی نکنید، زیرا کسی که‌از تو سپاس و تقدیر می‌کند(یعنی خدا) بسی برتر و بالاتر از کسی است که تو با او نیکی کرده‌ای و در مقابل تو ناسپاسی کرده، نیکی فقط با سه خصلت کامل می‌گردد که عبارتند از اینکه: آن را کوچک به حساب آوری، آن را پنهان انجام دهی و برای انجام آن و عجله کنی، چون وقتی تو آن را ناچیز و کوچک قرار دهدی در واقع آن را بزرگ کرده‌ای و هرگاه ‌آن را پنهان نمودی، در حقیقت آن را کامل نموده‌ای و وقتی آن را زود انجام دهی آن را زیبا نموده‌ای(12) .
10- بی ادبی افتخار نیست. (13) 
11- کسی که حسادت می‌ورزد و بدخواه دیگران است، آرامش نمی‌یابد(14) .
12- کسی که حسادت می‌ورزد بر کسی خشمگین است که مرتکب گناهی نشده‌است(15) .
13- وای برآنان که ‌از احکم الحاکمین قهر کرده و یاغی شده‌اند(16) .
14- هر کس شمشیرتجاوزگری برکشید، روزی با آن کشته خواهد شد.(17) 
15- ستمگر متجاوز فردا انگشت حسرت به دندان می‌گیرد(18) .
این هشدار برگرفته شده‌ از فرموده‌ الهی است که می‌فرماید :
(وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ) (الفرقان/27)
 در آن روز ستمكار (كفرپيشه) هر دو دست خويش را (از شدّت حسرت و ندامت) به دندان مي‌گزد.
16- پنهان کردن سختی‌ها نشان جوانمردی است. (19) 
17- با کسی که بد می‌کند نیکی کن اینگونه ‌او را باز می‌داری.(20) 
18- نیکی کردن دهان را می‌بندد (21) .
19- هرکس زبانش شیرین باشد، برادرانش زیاد خواهند بود. (22) .
20- هر کس صداقتش کم باشد دوستان او نیز کم خواهند بود.(23) 
21- زبانت را هر طور که عادت دهی همان طور می‌چرخد.(24) 
22- هر کسی که به دنبال چیزهای بی‌فائده باشد، چیزهای مفید را از دست می‌دهد.(25) 
23- کسی که با خوبان است، از شروران در امان است(26) .
24- همنشین خوب، غنیمت است(27) .
25- همراهی با انسان احمق سبب نقص و زیان در دنیا و حسرت در آخرت می‌شود (28) .
26- آنچه برای دیگران نمی‌پسندی، برای ادب کردن خودت کفایت می‌کند(29) .
27- نگاه نکن به گوینده، بلکه به گفتار بنگر(30) .
28- بهترین مردم کسی است که برای مردم سودمند باشد.(31) 
29- انسان زیر زبانش پنهان است(32) .
30- زبان معیار است، پرت و پلاگویی آن نشانه جهالت و درست گویی آن نشانه‌ی خرد است(33) .
31- برادرت کسی است که در سختی با تو همدردی می‌کند (34) .
32- ارزش هر فردی در چیزی است که‌ آن را خوب می‌داند. 
33- از یورش سخاوتمند در وقت گرسنگی و از پرخاشگری بخیل در وقت سیری بر حذر باش. 
34- نفس آنچه را که با هوای آن سازگار است ترجیح می‌دهد و آسانی را برمی‌گزیند، به سوی سرگرمی‌و لهو می‌رود و انسان را به کارهای بد فرمان می‌دهد، به فساد فرا می‌خواند، راحت طلب است و از کار می‌گریزد، اگر از آن اجبار کنی خسته و رنجورش کرده‌ای واگر رهایش کنی خوار و ذلیلش نموده‌ای.(35) 
35- ناتوانی آفت و صبر شجاعت و زُهد ثروت و پرهیزگاری سپر است.
36- برده‌ی دیگران مباش، زیرا خدا تو را آزاد آفریده‌ است. 
37- هرگز به آرزوها تکیه مکن، چون اعتماد به خیالات و آرزوها سرمایه و کالای افراد احمق است.
38- مردم در خواب ب سر می‌برند، وقتی بمیرند بیدار می‌شوند. 
39- مردم دشمن چیزهایی هستند که نمی‌دانند. 
40- کسی که قدر خود را بداند، هرگز هلاک و گمراه نمی‌شود.
41- چه بسا که سخنی نعمتی را از دست می‌گیرد 
42- آداب لباس‌های نو و اندیشه‌ آئینه صافی است 
43- فقر انسان هوشیار را چنان لال می‌کند که دلیلش را نمی‌تواند ارائه دهد و فقیر در شهر و دیار خود غریبه است. 
44- هر گاه دنیا به کسی روی آورد، خوبی‌های دیگران را به او عاریه می‌دهد و هرگاه به او پشت کند خوبی‌های خودش را از او می‌گیرد.(36) 
45- دلهایتان را جمع کنید و آن را به سوی حکمت سوق دهید، زیرا دل هم مانند بدن‌ها خسته می‌شوند.(37) 
46- باز بودن چهره و خوشرویی بهره‌ای دیگر است (38) 
47- عفو و بخشیدن با وجود قدرت، شکر توانایی است(39) .
48- تکرار معذرت خواهی یادآوری گناه‌ است(40) .
49- بهترین و رساترین پند و موعظه نگاه کردن به مرده‌هاست(41) .
50- یادآوری مرگ به دلها صفا می‌بخشد(42) .
اینها بخشی از سخنان حکمت آمیز علی بن ابی طالب رضی الله عنه بود که میان مردم پخش شده‌اند، او در حقیقت بسیاری از تجربه های زندگی خود را در قالب جمله‌های مختصر و پر معنی ارائه داده‌است و این سخنان او در جامعه‌ی او و در جوامع بعدی تا به امروز تاثیر به سزایی داشته‌اند. خلاصه ‌اینکه سخنان حکمت آمیز و سخنرانی‌ها و اشعار و مواعظ از وسیله‌هایی بودند که‌امیر المومنین علی (رض) در توجیه و راهنایی و تعلیم جامعه‌ اسلامی‌از آن استفاده می‌کرد.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) منهج علی بن ابی طالب فی الدعوة الی الله ص 275
2) نثر اللآلی نسخه خطی به نقل از منهج علی بن ابی طالب ص 376.
3) منهج علی بن ابی طالب ص 276.
4) منهج علی بن ابی طالب... ص 276
5) منهج علی بن ابی طالب ص 277.
6) منبع سابق.
7) منهج علی بن ابی طالب ص 277.
8) الاعجاز و الایجاز ثعالبی ص 30 به نقل از منهج علی بن ابی طالب ص 226.
9) نثر الآلی، نسخه خطی به نقل از منهج علی ص 228.
10) منبع سابق.
11) تاریخ الیعقوبی 2/210 منهج علی بن ابی طالب ص 230
12) منبع سابق.
13) الاعجاز و الایجاز ثعالبی ص 28.
14) مطلوب کل طالب من کلمات علی بن ابی طالب، نسخه خطی به نقل از منهج علی ص 226.
15) الاعجاز و الایجاز ثعالبی ص 29 منهج علی ص 235
16) منبع سابق.
17) منهج علی بن ابی طالب فی الدعوه‌الی الله ص 235.
18) منهج علی بن ابی طالب ص 236.
19) منهج علی بن ابی طالب ص 243
20) نشر الائی من کلام علی بند ابی طالب به نقل از منهج علی ص 245.
21) الاعجاز و الایجاز ثالبی ص 29 منبع گذشته ص 249.
22) به نقل از منهج علی ص 247.
23) منبع سابق.
24) همان منبع.
25) الاعجاز و الایجاز ثالبی ص 29 منبع گذشته ص 249.
26) نثر اللآلی فی کلام علی بن ابی طالب و منبع گذشته ص 249.
27) منبع سابق.
28) نثر اللآلی فی کلام علی بن ابی طالب و منبع گذشته ص 249
29) نثر الالی عن کلام علی بن ابی طالب و منبع گذشته ص 250
30) منبع گذشته ص 250.
31) منبع گذشته ص 251.
32) منبع گذشته ص 252.
33) ادب الدنیا و الدین ص 265.
34) منهج علی فی الدعوة الی الله ص.253.
35) المرتضی ندوی ص 201.
36) المرتضی ندوی ص 202.
37) المرتضی ندوی ص 201.
38) نثر اللآلی فی کلام علی بن ابی طالب به نقل از منهج علی ص 238.
39) مطلوب کل طالب به نقل از منهج علی 239.
40) الاعجاز والایجاز ص 29 به نقل از علی بن ابی طالب ص 239.
41) نثر اللآلی به نقل از منهج علی ص 148.
42) منهج علی بن ابی طالب ص 149.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:275.txt">1- صفات بندگان منتخب</a><a class="text" href="w:text:276.txt">2- پاسخ او در مورد سؤال از نماز نفل رسول خدا (ص)</a><a class="text" href="w:text:277.txt">3- وصف صحابه‏ی کرام از زبان علی(رض)</a><a class="text" href="w: