 و ما را بیامرز، و به ما رحم کن، توئی مولای ما، پس مارا یاری ده بر قوم کافران.(286)
نکات: مقصود از جملة: وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ، شرک و نفاق و سوء‌ظن بالله و امثال اینهاست که از أفعال جوانح می‌باشد که اگر اظهار بکند و یا نکند مسئولیت ومحاسبه و مؤاخذه دارد، زیرا نیتی که راجع به اعمال جوارح باشد، و به عمل نیاید مؤاخذه و محاسبه ندارد. و ممکن است بگوئیم مطلق است یعنی نیّت هر گناهی حساب دارد، ولی نیتی که راجع به اعمال جوارح باشد عقاب ندارد. و جملة: آمَنَ الرَّسُولُ... دلالت دارد که رسول خدا(ص) مانند سایرین باید ایمان داشته باشد به آنچه نازل شده و خودش پیروی آن کند. و جملة: وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ ... تا آخر دلالت دارد که مسلمان و مؤمن باید بچه چیز معتقد باشد، و اصول دین او که بایدبه آنها ایمان داشته باشد چند چیز است، و آنچه را در آیه ذکر شده اگر بپذیرد مؤمن است، و زیاده بر آن به چیز دیگر لازم نیست ایمان آورد، و خدا کسی راکه ایمان به خدا و ملائکه و کتب آسمانی و رسولان خدا و روز قیامت داشته باشد، مؤمن دانسته. با بودن چنین آیاتی در قرآن تعجب است از کسانیکه مؤمن به خدا و رسول و کتب و ملائکه را مؤمن نمی‌دانند، و می‌گویند مؤمن و مسلمان کسی است که ایمان به امام داشته باشد! حال باید پرسید کجای قرآن ایمان به امام را از اصول دین شمرده، آیا اصول دین اسلام را خدا باید بیان کند و یا زید و عمرو؟! بنابر این آیه ایمان به آنچه ذکر شده در آیه لازم و ایمان به غیر آن لازم نیست. دینی که خدا بیان کرده این است، ولی باید دانست ما منکر وجود امام نیستیم. هر کس مردم را به راه هدایت راهنما باشد امام است، و علی(ع) نیز راهنمای مردم بوده، و وجود امام در بیان حلال و حرام‌ شکی نیست. اشکال در ایمان به امام است که این ایمان از کجا از اصول دین شده. بنابراین چیزهائی که ایمان به آن در صدر اسلام نبوده از اصول دین شمرده نشده، و خود علی(ع) خود را مؤمن به آن ندانسته زمانیکه اسلام آورده. باید دید اسلام او چه بوده و چه گونه بوده، آیا غیر از اسلام مذهبی داشته یا خیر. وامام تابع دین است نه اصل دین و نه فرع آن است. و لایخفی ایمان به قیامت از آیات قرآن استفاده می‌شود، و در این آیه جملة:وَإِلَيكَ الْمَصِيرُ  اشاره به قیامت است. و جملة:رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا ... تا آخر، دلالت دارد که نسیان و خطا مؤاخذة اخروی ندارد، و نیز دلالت دارد که رسول خدا(ص) نیز ممکن است مبتلا به نسیان و خطا گردد، چه برسد بدیگران.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:207.xml">جزء 3 (آیه 1 الي 92)</a><a class="folder" href="w:html:243.xml">جزء 4 (آیه 93 الي 200)</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:208.txt">آیه 4-1 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:209.txt">آیه 7-5 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:210.txt">آیه 9-8 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:211.txt">آیه 12-10 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:212.txt">آیه 13 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:213.txt">آیه 17-14 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:214.txt">آیه 19-18 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:215.txt">آیه 20 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:216.txt">آیه 25-21 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:217.txt">آیه 27-26 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:218.txt">آیه 28 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:219.txt">آیه 29 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:220.txt">آیه 32-30 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:221.txt">آیه 34-33 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:222.txt">آیه 37-35 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:223.txt">آیه 41-38 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:224.txt">آیه 44-42 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:225.txt">آیه 47-45 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:226.txt">آيه 49-48 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:227.txt">آيه 54-50 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:228.txt">آيه 56-55 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:229.txt">آيه 61-57 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:230.txt">آيه 63-62 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:231.txt">آيه 64 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:232.txt">آيه 68-65 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:233.txt">آيه 74-69 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:234.txt">آيه 76-75 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:235.txt">آيه 77 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:236.txt">آيه 78 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:237.txt">آيه 80-79 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:238.txt">آيه 82-81 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:239.txt">آيه 83 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:240.txt">آيه 85-84 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:241.txt">آيه 89-86 (آل عمران)</a><a class="text" href="w:text:242.txt">آيه 92-90 (آل عمران)</a></body></html>سورة آل عمران مدنی و دارای دویست آیه می‌باشد.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
آيه 1 الي 4
متن آيه:
الم(آل عمران/1) اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَي الْقَيومُ(آل عمران/2) نَزَّلَ عَلَيكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَينَ يدَيهِ وَأَنْزَلَ التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ(آل عمران/3) مِنْ قَبْلُ هُدًى لِلنَّاسِ وَأَنْزَلَ الْفُرْقَانَ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَاللَّهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ(آل عمران/4)
ترجمه: بنام خدای کامل‌الذات و الصفات رحمن رحیم. الف، لام، میم(1) خدای کامل‌الذات و الصفاتی که نیست که معبودی جز او که زنده و پاینده است(2) نازل نمود بر تو این کتاب را به حق که تصدیق‌کنندة آن چیزی است که جلو آن بوده، و فرو فرستاد تورات و انجیل را(3) از پیش برای هدایت مردم و نازل نمود فرقان را، براستی آنانکه به آیات خدا کافر شدند برای ایشان عذاب سختی است، و خدا صاحب عزت و صاحب انتقام است.(4)
نکات: در آیة 3 کلمة نَزَّلَ بتشدید و أَنْزَلَ با همزه آمده، و گفته شده فرق این دو این است که نَزَّلَ نزول دفعی است و أنزل نزول تدریجی است، ولی چون به موارد استعمال آنها رجوع شد، معلوم شد فرقی نیست. این آیه دلالت دارد که تورات و انجیل و قرآن هر سه مفید هدایت، و برای هدایت مردم است، و چنانکه تورات و انجیل زمان موسی و عیسی(ع) مدون بود، قرآن نیز زمان محمد(ص) و بدست آن حضرت تدوین گردیده، و در زمان حیات او همین کتاب بوده است.آيه 5 الي 7
متن آيه:
إِنَّ اللَّهَ لَا يخْفَى عَلَيهِ شَيءٌ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ(آل عمران/5) هُوَ الَّذِي يصَوِّرُكُمْ فِي الْأَرْحَامِ كَيفَ يشَاءُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ(آل عمران/6) هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيغٌ فَيتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ(آل عمران/7)
ترجمه: محققا بر خدا مخفی نیست چیزی در زمین و نه در آسمان(5) اوست که صورت شما را در رحم‌ها هر گونه بخواهد می‌کشد، نیست معبود و ملجأی جز ا