د شرک است و معبود مشرکین علاوه بر اینکه به ایشان نفعی ندارد موجب خسارت و ضرر ایشان است چنانکه در جملة: فَمَا أَغْنَتْ عَنْهُمْ  تا آخر بیان شده است. و روز قیامت را «يوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ» و «يوْمٌ مَشْهُودٌ» خوانده‌اند زیرا در آنجا همه جمع شوند و همه از اعمال یکدیگر باخبر خواهند شد. نعوذ بالله.آیه 105 الی 108
متن آیه:
يوْمَ يأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَمِنْهُمْ شَقِي وَسَعِيدٌ(هود/105) فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ(هود/106) خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِمَا يرِيدُ(هود/107) وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيرَ مَجْذُوذٍ(هود/108)
ترجمه: روزی بیاید که هیچکس جز با اذن او سخن نگوید، پس بعضی از ایشان شقی و بعضی سعیدند(105) و أما آنانکه شقی شدند پس در آتشند ایشان را است در آن فریاد سخت و نالة زار(106) در آن بمانند مادامی که آسمانها و زمین است مگر آنچه پروردگارت خواسته باشد براستی که پروردگارت آنچه بخواهد بجا آورنده است(107) و أما آنانکه سعید وخوشبخت شده‌اند در بهشتند در حالیکه در آن ماندنی باشند مادامی که آسمانها و زمین باشد مگر آنچه پروردگارت خواسته باشد، عطائی است قطع‌نشدنی.(108)
نکات: عبارات: شَقُوا  و سُعِدُوا دلالت دارد بر اینکه سعادت و شقاوت عارضی است نه ذاتی. و أما خلود در جهنم و یا بهشت مورد اشکال شده که: چگونه کسی که مثلا هفتاد سال یاغی و یا عاصی بوده باید دائم در آتش بسوزد؟ از این اشکال جواب‌ها داده‌اند که خالی از ایراد نبوده است. می‌توان گفت: اولا: طبق این آیه که خدا فرموده: إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ ، برای اهل دوزخ حق‌تعالی خلود ایشان را استثناء زده به إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ ، که خدا حق وتو دارد زیرا فرموده: إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِمَا يرِيدُ. و می‌تواند از اهل دوزخ عفو کند و خلف وعده اگر قبیح باشد خلف وعید در مورد عفو قبیح نیست. و أما اهل بهشت اگر دائم در آن بمانند به فضل إلهی، عقلا اشکالی ندارد. و می‌توان گفت به همین مناسبت در مورد اهل بهشت پس از آنکه فرموده «إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ » در آخر آیه حق‌تعالی فرموده: عَطَاءً غَيرَ مَجْذُوذٍ. یعنی اگرچه خدا به علت وجود حاکمیت دائمش حقّ وتو دارد و می‌تواند بهشت را خاتمه دهد و نابود کند، ولی به فضل و عطای خود آنرا قطع نمی‌کند و اهل بهشت در آن همیشه ماندگارند. و می‌توان گفت: اهل توحید عذاب دائم ندارند زیرا رسول خدا(ص) فرموده: التوحید ثمنه الجنة. و بالأخره موحد به بهشت می‌رود یعنی هر کفری موجب خلود نیست و شرک موجب خلود است. آن هم برای اینکه مشرک حق بی‌نهایت را که حق خالق باشد انکار کرده و باید بی‌نهایت عذاب شود، و همچنین مانند مشرک است کافری که منکر وجود خدا باشد. و لذا در سورة بقره آیة 62 فرموده: 
(إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيهِمْ وَلَا هُمْ يحْزَنُونَ)(البقرة/62)
که طبق این آیه تمام کفار اگر خدا و قیامت را بپذیرند و معاند نباشند نزد خدا مأجور و خوف و حزن مهمی بر ایشان نیست و اگر معذّب شوند موقت است البته در صورتیکه اسلام حقیقی به ایشان نرسیده باشد زیرا کسی که واقعا مؤمن به خدا باشد نسبت به خدا لجوج نیست و اگر اسلام حقیقی به او برسد و آنرا بفهمد انکار نمی‌کند. (برای توضیح بیشتر به آیة مذکور مراجعه شود).آیه 109 الی 112
متن آیه:
فَلَا تَكُ فِي مِرْيةٍ مِمَّا يعْبُدُ هَؤُلَاءِ مَا يعْبُدُونَ إِلَّا كَمَا يعْبُدُ آبَاؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيرَ مَنْقُوصٍ(هود/109) وَلَقَدْ آتَينَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِي بَينَهُمْ وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ(هود/110) وَإِنَّ كُلًّا لَمَّا لَيوَفِّينَّهُمْ رَبُّكَ أَعْمَالَهُمْ إِنَّهُ بِمَا يعْمَلُونَ خَبِيرٌ(هود/111) فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ(هود/112)
ترجمه: پس در شک مباش از آنچه اینان می‌پرستند، نمی‌پرستند مگر چنانکه پدرانشان از پیش می‌پرستیدند و محققا ما بهرة ایشان را به تمام بدون کمی خواهیم داد(109) و به تحقیق موسی را کتاب دادیم پس در آن اختلاف شد، و اگر نبود سخنی که از پروردگارت پیشی یافته محققا بین ایشان قضاوتی شده بود. و براستی که ایشان در شکند از این قرآن شکی که موجب بدگمانی است(110) و براستی که کارهای هر یک را البته البته پروردگارت جزای تمام می‌دهد زیرا او به آنچه می‌کنند آگاه است(111) پس استقامت کن و ثابت باش چنانکه بدان امر شده‌ای و کسی که با تو توبه کرده و طغیان نکنید زیرا او به آنچه می‌کنید بیناست.(112)
نکات: جملة: فَلَا تَكُ... دلالت دارد که دین مشرکین تحقیقی نیست بلکه تقلیدی از پدران است وچنین عقاید را نباید توجه کرد و اعتماد نمود و برای کسی نباید موجب تردید گردد، وخصوصا برای مانند توئی که مأمور خدائی. و جملة فَاسْتَقِمْ... خطاب به رسول(ص) و هر کسی است که ایمان دارد که باید در راه خدا ثبات قدم داشته باشد و نلغزد، چنانچه انسان در خطی راه رود که آن خط فاصلة بین نور و سایه باشد مشکل است پیدا کردن عین خط چه برسد به فاصلة بین تشبیه و تعطیل در توحید و فاصلة بین افراط و تفریط و فاصلة بین قوة عاقله و غضبیه و بین غضبیه و شهویه و هکذا. پس باقی‌ماندن بر حد وسط و عمل به آن کار مشکلی است چنانکه رسول خدا(ص) فرمود: شیبتني سورة هود و أخواتها. کسی آن حضرت(ص) را در خواب دید و عرض کرد از شما روایت شده: شیبتني سورة هود، فرمود: بلی. عرض کردند: به کدام آیه‌اش؟ فرمود: بقوله: فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ.آیه 113 الی 116
متن آیه:
وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِياءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ(هود/113) وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَي النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يذْهِبْنَ السَّيئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ(هود/114) وَاصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ(هود/115) فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُولُو بَقِيةٍ ينْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّنْ أَنْجَينَا مِنْهُمْ وَاتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَا أُتْرِفُوا فِيهِ وَكَانُوا مُجْرِمِينَ(هود/116)
ترجمه: و اعتماد مکنید بسوی آنانکه ستمگرند که شما را آت