ان وفور نعمت و در اختیار داشتن مال و ثروت.

خرج مال و ثروت در خوردني‌ها و نوشیدني‌ها به صورت صحیح، از اقتصاد و میانه روی است که نه اسرافی در کار باشد و نه بر اهل و عیال سخت بگیرد و مایحتاج لازم را برای آنان تهیه نکند.

الله تعالی از همه ي این موارد نهی نموده است، مي‌فرماید: [وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَحْسُورًا (29)] [اسراء:69] 

«دست خود را برگردن خویش بسته مدار (و از کمک به دیگران خودداری مکن و بخیل مباش)، و آن را یکسره گشاده مساز که سبب شود از کار بمانی و مورد ملامت قرار گیری و غمناک گردی».

الله تعالی از تضییع اموال نهی نموده و مي‌فرماید:[ وَلا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا] 

« اموال خود را، كه خداوند وسيله قوام زندگى شما قرار داده، به دست سفيهان نسپاريد» [نساء: 5]

باری تعالی از در اختیار قرار دادن مال و ثروت به دست نابخردان و نادانان نهی فرموده است، زیرا آنان ارزش مال و ثروت را نمي‌دانند و آن را در موارد صحیح مصرف نمي‌کنند، از این مسئله فهمیده مي‌شود که مصرف مال و ثروت در غیر موارد صحیح امری است که از آن نهی شده است.

الله تعالی مي‌فرماید:[ يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ (٣١)][اعراف: 31]

[اى فرزندان آدم! زينت خود را به هنگام رفتن به مسجد، با خود برداريد! و (از نعمتهاى الهى) بخوريد و بياشاميد، ولى اسراف نكنيد كه خداوند مسرفان را دوست نمى‏دارد! ]

الله تعالی مي‌فرماید:[ وَلا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا (٢٦)إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ] [اسراء: 26-27]

«و در خرج کردن مال زیاده روی مکن. همانا کسانی که در خرج نمودن اموال زیاده روی مي‌کنند برادران شیطان‌اند».

اسراف یعنی چه؟ اسراف یعنی زیاده روی؛ اسراف یعنی: بیش از حدّ نیاز خرج کردن. 

تبذیر یعنی چه؟ تبذیر یعنی: استفاده‌ی نابجا؛ 

امروزه مردم در خوردني‌ها و نوشیدني‌ها با هم رقابت مي‌کنند به ویژه در عروسي‌ها و مراسم جشن و سرور؛ بیش از حد نیاز خرج مي‌کنند، و مرتکب اسراف و تبذیر مي‌شوند، بسیاری از مردم غذای باقیمانده، از مراسم را در زباله دان و بر سر راهها مي‌ریزند؛ این کفران نعمت است و باعث از دست دادن نعمت مي‌شود. انسان فهمیده به اندازه‌ي نیاز خرج مي‌کند. و چیزی از مقدار نیاز اضافه شد، موارد اضافی را جمع آوری نموده و به کسانی بدهند که نیاز دارند (از جمله فقرا و مساکین) اگر این مسئله امکان پذیر نبود غذاهای باقیمانده را در محلی بگذارند که بی حرمتی رزق نشود و در زباله دان ریخته نشوند و یا زیر دست و پا قرار نگیرند؛ بلکه در جایی دور بگذارند تا حیوانات و مخلوقات دیگر آن را بخورند و از آن استفاده کنند. 

مسلمان موظف است معصیت پروردگار را انجام ندهد و از مواردی که در شریعت از آن نهی شده است باز آید. 

در هزینه‌های زندگی حکیمانه خرج کند و درصدد باشد تا بنده‌اي شکرگزار بوده و در پی جلب خوشنودی و رضایت الله تعالی باشد. 

مواظب باشد تا درست مصرف کند و از بی حرمتی به رزق جلوگیری شود.

 الله تعالی مي‌فرماید:[ وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ (٧)] [ابراهیم: 7] «(و ای بنی اسرائیل! به یادآورید) آن زمان را که پروردگارتان مؤکدانه اعلام کرد که اگر سپاسگزاری کردید، حتماً برایتان افزایش مي‌دهم و اگر ناسپاس شدید بی گمان عذاب من بسیار سخت است». 

الله تعالی مي‌فرماید:[ فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا لِي وَلا تَكْفُرُونِ (١٥٢)] [بقره: 152] 

«پس مرا یاد کنید تا من نیز شما را یاد کنم و از من سپاسگزاری کنید و از من ناسپاسی نکنید».

الله تعالی به ما مي‌آموزد که شکر، فقط مورد زبانی نیست؛ بلکه باید در عمل شکرگزار بود، الله تعالی مي‌فرماید: [اعْمَلُوا آلَ دَاوُدَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ (١٣)] [سباء: 13]

«ای خاندان داود! سپاسگزاری بکنید و اندکی از بندگانم سپاسگزارند». 

شکر دارای سه درجه است: 
1-  شکر قلبی 
2- شکر زبانی 
3-  شکر عملی 

کسی که همه ي موارد شکر را انجام دهد پروردگار از فضل خویش به او بیشتر مي‌دهد و عاقبت و انجامش را نیکو مي‌گرداند.

کسی که کفران نعمت کند و مال و ثروت خویش را در راه صحیح خرج نکند، آینده‌اش خطرناک است و الله تعالی او را به عذابی سخت وعید داده است. 

از پروردگار مي‌خواهیم اوضاع و احوال مسلمانان را سامان بخشد و فهم دین نصیب کند. 

همه ما را توفیق دهد تا بندگانی شکرگزار باشیم،

از پروردگار مي‌خواهیم به ما توفیق اطاعت و بندگی دهد و خیرخواه دیگران باشیم. 

و صلی الله علی نبینا محمد و آله و صحبه وسلم 

شیخ ابن باز – مجموع فتاوی و مقالات متنوعة (4/37)[63] حکم اسراف در مراسم ازدواج و مراسم جشن و سرور (گفتاري از شيخ ابن عثيمين)

س: در مراسم عروسی برای مردان و زنان انجام چه اموری جایز است؟ 

با کسانی که در مراسم جشن و شادی مبالغ زیادی هزینه مي‌کنند چه سخنی دارید؛ کسانی که هتلهایی را اجاره مي‌کنند که برای یک شب ده هزار ريال(پول رايج عربستان) پرداخت مي‌کنند و خوردني‌ها و نوشیدني‌های زیادی را تدارک مي‌بینند و برای خرید لباس عروسی بیش از هفده هزار ريال پرداخت مي‌کنند...؟

ج: مراسم عروسی و برگزاری جشن سرور و شادی و یا هر مناسبتی دیگر جزء کارهایی است که انسان همواره انجام مي‌دهد؛ هر زمان کاری که انسان انجام مي‌دهد مطابق با موازین و قوانین شرعی باشد، انجام دادن آن اشکالی ندارد و هرگاه عملی که انسان انجام مي‌دهد مخالف با قوانین شرعی باشد انجام دادن آن حرام است.

الله تعالی در قرآن قاعده‌اي کلی بیان فرموده:[ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا] [اعراف: 31] «بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید». 

بنابراین هر کاری که در آن اسراف باشد و از حد اعتدال خارج باشد در شریعت از آن نهی شده است. 

الله تعالی در مدح مؤمنین مي‌فرماید:[ وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا (٦٧)] 

«و کسانی هستند که به هنگام خرج کردن نه زیاده روی مي‌کنند و نه سختگیری، و بلکه در میان این دو (بین اسراف و بخل) میانه روی و اعتدال را رعایت مي‌کنند». [فرقان:67]

به همه ي برادران توصیه مي‌کنم که در مراسم عروسی حد اعتدال را رعایت کنند. ولیمه‌اي را تدارک ببینند که در آن اسراف نباشد، عروسی را در مکانی مناسب برگزار کنند و در انتخاب لباس اسراف نکنند؛ زیرا بهترین و با برکت ترین عروسی همان است که ساده تر برگزار شود و مخارج آن کمتر باشد. 

این مخارج هنگفت و سرسام آور باید از یک جایی تأمین شود؛ و بدیهی است که پرداخت این هزینه‌ها بر عهده ي شوهر است. 

شیخ ابن عثيمین – م