وسوسه هايي بر او مسلّط مي شود، و علاجش اين است كه به خدا پناه ببرد و از وسوسه باز بيايد. به برادري كه سؤال را مطرح كرده مي گويم: تا وقتي كه با چنين وسوسه هايي مقاومت مي كني و به خدا پناه مي بري خوشحال باش، و از اين وسوسه ها روي بگردان، ان شاءالله به تو ضرري نخواهند رساند.

الشيخ ابن عثيمين- مجموع دروس فتاوي الحرم المكي، (3/380-382)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاری (3276) و اللفظ له، مسلم (134)، و فی روایة له: «فمن وجَدَ من ذلک شیئاً فلیقل: آمنتُ بالله».
[2] انظر: «مجموع فتاوي شيخ الإسلام» (22/609 )، و «الوابل الصيب»لا بن القيم، ص(41).[143] حكم بلند كردن دستها در دعا

س: آيا بلند كردن دستها در دعا بخصوص در سفر با هواپيما و يا ماشين و يا قطار و غيره ثابت است؟ 

ج: بلند كردن دستها در دعا از اسباب اجابت دعا است در هر جايي كه باشد؛ پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ مي فرمايد: « إِنَّ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى حَيِيٌّ كَرِيمٌ، يَسْتَحْيِي مِنْ عَبْدِهِ إِذَا رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَيْهِ أَنْ يَرُدَّهُمَا صِفْرًا»[1]«پروردگارتان با حيا و بزرگوار است، و وقتي بنده دستهايش را به سوي او بلند مي كند از خالي برگرداندن آن حيا مي كند» 

پیامبر صلی الله علیه وسلم مي فرمايد: « أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا، وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ؛ فَقَالَ: «اي مردم خدا پاك است و جز پاك را نمي پذيرد، و خداوند مؤمنان را به چيزي امر كرده كه پيامبران را به آن فرمان داده است » پیامبر صلی الله علیه وسلم در ادامه صحبتش این دو آیه را تلاوت نمود که خداوند مي فرمايد:{ يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ } [المؤمنون-51]

« ای پیغمبران! از غذاهای حلال بخورید و کارهای شایسته بکنید، بیگمان من از آنچه انجام می دهید بس آگاهم»

 «خداوند مي فرمايد: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ » [البقرة-172] «ای کسانی که ایمان آورده اید! از چیزهای پاکیزه ای بخورید که روزی شما ساخته ایم»

 «ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ، أَشْعَثَ أَغْبَرَ، يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ: يَا رَبِّ يَا رَبِّ، وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ، وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ، وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ، وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ؛ فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ»[2] «سپس پیامبر از مردي سخن به ميان آورد كه به سفري طولاني مي رود، موهايش غبار آلود و ژوليده است، دست هايش را به آسمان دراز مي كند و مي گويد: پروردگارا! پروردگارا! و حال آنكه غذايش حرام است و نوشيدني اش حرام و لباسش حرام است. جسم اش با حرام تغذيه شده است، كجا خداوند دعايش را اجابت مي كند»

 پس يكي از اسباب اجابت دعا، بلند كردن دستها در دعاست، و از اسباب پذيرفته نشدن دعا خوردن حرام و تغذيه شدن به حرام است، بنابراین هرگاه شخصی در هواپيما و یا در قطار يا در ماشين و جایی دیگر وقتي که دستهايش را بلند كند و دعا نمايد، بلند كردن دستها از اسباب اجابت است، مگر در جاهايي كه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ دستهايش را بلند نكرده است، پس ما در آنجا وقتي كه دعا كنيم دست هايمان را بلند نمي كنيم. مانند دعا در خطبه جمعه، كه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ دستهايش را بلند نكرده مگر آنكه در جمعه براي طلب باران دعا كند كه دستهايش را بلند كند. همچنين دعا در بين دو سجده و دعا قبل از سلام در آخر تشهد كه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ دعا مي كرد اما دستهايش را بلند نمي كرد، پس ما در اين جاهايي كه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ دعا كرده و دست هايش را بلند نكرده دست ها را به هنگام دعا بلند نمي كنيم، چون عمل پیامبر برای ما حجت است. 

همچنين بعد از سلام در نمازهاي پنجگانه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ اذكار را مي خواند و دست هايش را بلند نمي كرد، پس ما در اينجا با اقتدا به پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ دست هايمان را بلند نمي كنيم، اما جاهايي كه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ دست هايش را بلند كرده سنّت اين است كه با تأسي از ايشان دست ها بلند شوند، چون بلند كردن دستها در دعا از اسباب اجابت است، و همچنين جاهايي كه مسلمان دعا مي كند و در آن جا بلند كردن و بلند نكردن دستهااز پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ثابت نيست دست ها را بلند مي كنيم بر اساس احاديثي كه بر اين دلالت مي كند كه بلند كردن دستها از اسباب اجابت است.

الشيخ ابن باز- مجموع فتاوي و مقالات متنوعة، (6/124 ،125)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] أحمد (5/438)، و أبو داود (1488)، و الترمذي (3556) و قال: «حسن غريب رواه بعضهم و لم يرفعه» ، و ابن ماجه (3865) ، و الحاكم1/497 (1830) باختلافٍ يسير، و صححه ووافقه الذهبي. و معني (صفراً) : أي خاليتين.
[2] مسلم (1015). [144] حكم گفتن (ان شاءالله ) بعد از دعا

س: اگر كسي در دعايش بگويد: (ان شاءالله) حكم آن چيست؟

ج: نبايد انسان وقتي که انسان به پیشگاه پروردگارش دعا می كند نباید ان شاءالله بگوید، بلكه با قاطعيت دعا کند. باید دانست که هیچ فردی نمی تواند امری را بر خداوند اجبار کند. الله تعالي مي فرمايد: «ادْعُونِي أَسْتَجِب لَكُمْ »[غافر-60] «مرا به فریاد خوانید تا بپذیرم» 

پس خداوند وعده داده كه دعا را مي پذيرد، بنابراين نيازي نيست كه گفته شود(ان شاءالله)؛ چون خداوند وقتي که به بنده ای توفيق دعا بدهد دعايش را اجابت مي كند يا خواسته اش را بر آورده مي سازد، يا شرّي را از او دور مي كند، يا دعايش را براي روز قيامت ذخيره مي كند.

 از پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ثابت است كه فرمود: « لَا يَقُلْ أَحَدُكُمْ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ اللهم ارْحَمْنِي إِنْ شِئْتَ؛ ليَعْزِمْ المَسْأَلَة وَلِيُعَظِّمِ الرَّغبَة؛ فإنَّ الله تعالي لَا مُكْرِهُ لَهُ »[1] «هيچ كسي از شما نگويد خدايا اگر مي خواهي مرا بيامرز، خدايا اگر مي خواهي بر من رحم بفرما، بلكه با قاطعيت بخواهد، چون خداوند را كسي اجبار نمي كند»

 اگر كسي بگويد: آيا مگر از پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ثابت نيست كه هر گاه به عيادت بيمار مي رفت مي گفت: لا بأس «مشكلي نيست» ان شاءالله خوب مي شوي؟! 

مي گوئيم: بله، اما اين از باب دعا نيست بلكه اين خبر و اميد است، بنابراين از آداب دعا اين است كه فرد با قاطعيت دعا كند.

الشيخ ابن عثيمين- مجلة الجندي المسلم(72/87) 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] البخاري(6339،7477)، و مسلم(2679).[145] آويزان كردن دعا بر درب منازل و غيره

س: بعضي از 