د: «عَلَيكُم بِسُنَّتي وَ سُنَّةِ الخُلَفاءِ الرّاشِدينَ المَهدِيِّينَ، عَضُّوا عَلَيها بِالنَّواجِذِ، وَ إيّاكُم وَ الأُمُورَ المُحدَثاتِ»: (به روش من  و روش خلفاي راشدين چنگ بزنيد وآنها را محكم نگه داريد و از امور جديد، بپرهيزيد).[1]

هر كس الله را آن طور كه از جانب او تعالي تبيين نشده است عبادت كند و يا عبادت او از پيامبر صلی الله علیه وسلم و خلفا ثابت نباشد، مبتدع (بوجودآورنده بدعت) است، فرقي نمي‌كند كه اين عبادت به اسما و صفات الله مربوط باشد و يا به ديگر احكام شريعت.

اما امور عادي تابع رسم و عرف است و بدعت در دين نيست، هرچند در لغت بدعت ناميده مي‌شود. چون پيامبر صلی الله علیه وسلم ما را از اين نوع بدعت منع نفرموده است و بايد دانست كه تحت هيچ عنوان در دين بدعت حسنه‌اي وجود ندارد اما سنت حسنه آن است كه مطابق دستور شريعت باشد و اين كارهايي را در بر مي‌گيرد كه انسان سنتي را در جايي شروع كند يا بعد از آن كه ترك شده دوباره زنده كند و يا كاري انجام دهد كه وسيله‌اي براي امري عبادي قرار گيرد و اين به سه چيز اطلاق مي‌شود:

اول- نسبت دادن سنت به كسي كه عمل سنت را شروع كند كه در واقع انگيزه‌ي بيان حديث فوق است، چون پيامبر صلی الله علیه وسلم مردم را تشويق كردند كه براي عده‌اي كه با وضع بسيار بدي به نزد ايشان آمده بودند، صدقه بدهند، پيامبر صلی الله علیه وسلم مردم را تشويق كردند كه صدقه بدهند، مردي از انصار كيسه‌اي نقره آورد كه بر دستش سنگيني مي‌كرد و آن را جلو پيامبر گذاشت. آن جا بود كه پيامبر صلی الله علیه وسلم فرمود:  « مَن سَنَّ في الإسلامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أجرُها وَ أجرَ مَن عَمِلَ بِها »(هر كس در اسلام سنت حسنه اي را ايجاد كند ثواب آن و ثواب كسي كه به آن عمل كند به او مي‌رسد).[2]

اين مرد كاري را آغاز كرد كه شروع عمل آن به وسيله‌ي او بوده است نه اضافه كردن آن بر دين. بنابراين مي توان گفت: اين سنت ابتدائي است نه سنت تشريعي.

دوم- سنتي است كه ترك شده فردي با عمل به آن،آن را زنده كند، به چنين مورد مي‌گويند: سنتي پديد آورد. يعني: آن را زنده كرد. هر چند از جانب خود آن را بوجود نياورد. (باز هم به فرد نسبت داده مي‌شود).

سوم- كاري را انجام دهد كه وسيله‌اي براي امري مشروع باشد مانند: ساختن مدرسه و چاپ كتاب، با اين عمل مستقيماً الله را عبادت نمي‌كند اما چون وسيله‌ي عبادت ديگران مي باشد در حديث پيامبر صلی الله علیه وسلم داخل است كه مي‌فرمايد: «مَن سَنَّ في الإسلامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أجرُها وَ أجرَ مَن عَمِلَ بِها»: (هر كس در اسلام سنت حسنه‌اي را ايجاد كند، ثواب آن و ثواب هر كسي به آن عمل كند به او مي‌رسد). و اين حديث در جاي ديگر با توضيح بيشتري آمده است.

 شيخ ابن عثيمين- مجموع الثمين-(1/29-30)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخريج آن درفتاواي(159)ذكر گرديد
[2] مسلم در الزكاة و العلم (1017) [199] حقيقت بدعت چيست؟

س: بدعت چيست؟

ج: پيامبر صلی الله علیه وسلم در مورد بدعت فرموده است: «إيّاكُم وَ مُحدَثاتِ الأُمورِ؛ فإنَّ كُلَّ مُحدَثَةٍ بِدعَةٌ، و كُلَّ بِدعَةٍ ضَلالَةٌ، وَ كُلَّ ضَلالَةٍ في النّارِ»: (از امور نوپيداي در دين بپرهيزيد كه هر نوپيدايي بدعت است و هربدعت گمراهي. و فرجام هر گمراهي ‌آتش است).[1]

وقتي‌ چنين است پس بدعت، ابتدايي باشد يا استمراري فرقي نمي‌كند در هر صورت انجام ‌دهنده‌ي آن گناهكار مي‌شود، چون همان طور كه پيامبر صلی الله علیه وسلم فرموده است: «في النّارِ»: (فرجام آن آتش دوزخ است). منظور اين است كه اين گمراهي موجب عذاب در دوزخ مي‌شود.

وقتي پيامبر صلی الله علیه وسلم امتش را از بدعت برحذر داشته، اين امر ايجاب مي‌كند كه بدعت فساد محض است، چرا كه پيامبر صلی الله علیه وسلم به صورت عام نه خاص مي‌فرمايد: «كُلَّ بِدعَةٍ ضَلالَةٌ»: (هر بدعتي [چيز جديدي ] گمراهي است).

وانگهي بدعت در حقيقت نوعي انتقاد غير مستقيم از شريعت اسلامي است. چون معنا يا مقتضي آن اين است كه مسايل شريعت هنوز كامل نشده است و بوجودآورنده‌ي بدعت با عبادتي كه پديد آورده آن را كامل كرده است تا به گمان خود به الله نزديك شود و تقرب جويد.

بنابراين مي‌گوييم: تمام بدعت‌ها گمراهي است و هر گمراهي در آتش دوزخ است. پس بايد از تمام بدعت‌ها حذر شود و اين كه انسان الله را عبادت نكند مگر به همان روشي كه الله و رسول مشروع قرار داده است تا در برابرش حقيقت قرار گيرد چرا كه هر كس راه بدعت را در پيش گيرد، مبتدع را براي خود به عنوان امامي غير از رسول الله انتخاب كرده است.

شيخ ابن عثيمين- مجموع الثمين –(1/29/28)
-------------------------------------------------------------------------------
[1] تخريج باب (196)[200] حكم احترام به پرچم در ارتش

س: تعظيم پرچم در ارتش، احترام نظامي به فرمانده و تراشيدن ريش چه حكمي دارد؟

ج: تعظيم پرچم جايز نيست، بلكه بدعت و از امور نو پيداست.

پيامبر صلی الله علیه وسلم مي‌فرمايد: «مَن أحدثَ في أمرِنا هذا ما لَيسَ فيهِ فَهُوَ رَدٌّ»: (هركس در دين ما چيزي پديد آوردكه از آن نيست، مردود است).[1]ولي احترام در برابر فرمانده و او را در مقامي كه دارد، قرار دادن جايز است البته غلو در اين باره چه براي فرمانده و چه غير فرمانده جايز نيست.

و بالله التوفيق. و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه وسلم. 

انجمن دايم پژوهشهاي علمي و افتا (1/150)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخريجش گذشت در باب (197)[7]حکم ناسزا گفتن به الله تعالی و پیامدهای آن

س: بانوی مسلمانی هستم همراه با همسر و سه فرزندم در دانمارک زندگی می کنیم. اسمم به اختصار م. م. م. است. یک بار بر اثر شدت خشم و ناراحتی به ذات پاک الله تعالی ناسزا گفتم. از آن هنگام به بعد همسرم با من صحبت نمی کند و معتقد است من مرتد شده ام و نکاحم با او فسخ شده،  ذبیحه ام برایش حرام است، از او ارث نمی برم، اقامه ی نماز جنازه بر من روا نیست، و حق غسل، تکفین و تدفین ندارم بلکه جسدم در بیابان انداخته شود تا سگها آن را تکه پاره کنند. اموالم متعلق به مسلمین است، در حالی که از این کارم سخت پشیمان هستم و بار اول است که مرتکب چنین اشتباهی می شوم، در مجموع انسانی فهمیده و اهل علم هستم، می دانم که مرتکب اشتباه بزرگی  شده ام، - همسرم از من خواسته تا مسئله ی خود را با شما در میان بگذارم- ، آیا برای من راه بازگشت و توبه ای وجود دارد، آیا می توانم دوباره با همسرم زندگی را آغاز کنم؟ لطفاً مرا راهنمائی کنید.

ج: بدون هیج تردیدی ناسزا گفتن به ذات پاک الله تعالی به اجماع علمای مسلمین، ارتداد و خروج از دین است و اگر گوینده ی این الفاظ توبه نکند باید کشته شود، به دلیل گفته ی پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلّم که فرموده اند:« لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ الثَّيِّبُ الزَّانِي وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ»[1]