ي از مسلمانان در نظر گرفته شده است.

 شيخ ابن باز- فتاواي مهم و متعلق به نماز ص (19-20)[16] حكم تأخير نماز صبح از وقت آن

س: جواني علاقه‌مند به نماز هستم، ولي شب‌ها دير مي‌خوابم و ساعت را روي هفت صبح (كه آفتاب طلوع نموده) كوك مي‌كنم، سپس نماز خوانده و براي تدريس و سخنراني علمي بيرون مي‌روم و احياناً در روزهاي پنج‌شنبه و جمعه خيلي دير يعني يكي دو ساعت قبل از نماز ظهر از خواب بيدار مي‌شوم و نماز فجر را مي‌خوانم. با علم به اين‌كه اغلب اوقات نماز را در منزلم مي‌خوانم، در حالي كه مسجد جامع نزديك منزلم است. يكي از دوستانم مرا آگاه ساخته كه اين كار جايز نيست، اميدوارم كه حكم مسئله‌ي ياد شده را توضيح دهيد. الله تعالي به شما پاداش نيكو دهد!

ج: هر كس عمداً ساعت را براي بعد از طلوع آفتاب كوك كند تا براي نماز صبح بيدار نشود و آن را در وقت خودش نخواند در حقيقت به طور عمد نمازش را ترك كرده است، و با اين كار از ديدگاه جمعي از علما، شخص با ترك عمدي نماز كافر مي‌گردد. 

همين است حكم كسي كه نماز صبح را عملاً تا نزديكي نماز ظهر به تأخير انداخته و در وقت ظهر مي‌خواند. اما كسي كه به علت غلبه‌ي خواب و يا فراموشي وقت نماز را از دست مي‌دهد گناهي متوجه او نمي‌شود و بايد به محض اين‌كه بيدار شد يا به يادش آمد نماز فوت شده‌اش را بخواند.

اما كسي كه از روي عمد نماز را ترك دهد و يا ساعتش را براي بعد از وقت نماز كوك كند تا در وقت معين بيدار نشود، اين كار نوعي تعمد در ترك نماز محسوب مي‌شود، و اين شخص با اين كارش مرتكب منكري عظيم مي‌شود؛ ولي آيا كافر مي‌شود يا نه؟

علما در اين مسئله اختلاف نظر دارند، عده‌اي مي‌گويند كه كافر (به كفر اكبر) مي‌شود اگر چه وجوب نماز را انكار نكند؛ جمهور علما مي‌گويند: كه اين كار موجب كفر اكبر نيست مگر اين‌كه وجوب آن را انكار كند. ولي همان‌طوري كه گفتيم جمعي از علما اين عمل را موجب كفر اكبر مي‌دانند و همين امر از صحابه‌ي كرام رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُم منقول است. 

رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است: «إنَّ بَيْنَ الرّجُلِ و بين الشِّرْكِ وَالكُفِر تَرْكُ الصّلَاةِ»[1]

«فاصله‌ي بين انسان و كفر و شرك ترك نماز است».

«اَلْعَهْدُ الّذي بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ الصّلاةُ، فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ»[2]

«وجه شناخت ما و آنان (مشركين و كفار) نماز است؛ پس هر كسي كه آن را ترك دهد كافر مي‌گردد».

همچنين ترك نماز جماعت امري منكر و ناجايز است. بر مكلف واجب است كه نمازش را در مسجد بخواند، به دليل روايت عبدالله بن ام‌مكتوم رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كه مردي نابينا بود و خدمت پيامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ آمد و گفت: اي پيامبر! من نابينا هستم و كسي را ندارم كه مرا به مسجد بياورد، آيا نمازم را در خانه بخوانم؟ رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در ابتداي امر به او اجازه داد و سپس صدايش كرد و فرمود:[ هَلْ تَسْمَعُ النِّدَاءَ بِالصَّلَاةِ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: فَأَجِبْ] [3]

«آيا اذان را مي‌شنوي؟» گفت: بله، پيامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمود: «پس نداي مؤذن را اجابت كن – يعني براي نماز به مسجد بيا-»

ببينيد، نابيناي معذور با وجود اين‌كه كسي را نداشت كه او را به مسجد بياورد ولي باز هم رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به او امر كرد كه براي نماز به مسجد بيايد، پس شخص سالم و بينا چگونه مي‌تواند در خانه نماز بخواند؟ منظور اين است كه بر مسلمان واجب است كه در مسجد نماز بخواند و براي او جايز نيست كه با وجود نزديك بودن مسجد در خانه، نماز بخواند و در امر نماز جماعت سهل‌انگاري كند.

از جمله، احاديثي كه در اين مورد وارد شده است حديث: «مَنْ سَمِعَ النِّداءَ فَلَمْ يَاْتِهِ؛ فَلا صَلاة لَهُ الاّ مِنْ عُذْرٍ» است.[4]

«هر كس اذان را بشنود و (براي خواندن نماز به مسجد) نرود، نمازش قبول نمي‌شود؛ مگر اين‌كه عذري داشته باشد».

از ابن عباس رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُما پرسيدند: عذري كه شركت در جماعت را ساقط مي‌كند چيست؟گفت: ترس است يا بيماري. 

در صحيح مسلم از عبدالله بن مسعود رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت شده است:[لقد رأيتنا في عهد رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ و ما يتخلف عن الصلاة في الجماعة إلا منافق أو مريض] 

«در زمان رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ هيچ كس از نماز جماعت باز نمي‌ماند؛ مگر فرد منافقي يا بيماري»[5]

شيخ ابن باز- مجموعه فتاوا و مقالات متنوعه (10/347)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. تخريج اين حديث در همين باب در فتواي شماره‌ي (6) گذشت.
[2]. تخريج اين حديث در همين باب در فتواي شماره‌ي (6) گذشت.
[3]. مسلم (653)
[4]. ابن ماجه (793)، دارقطني (1/420، 421)، ابن حبان (2064)، حاكم (1/245، 246، (893-896). از ابن عباس رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُما با اسناد شرايط مسلم. به «أرواء الغليل شيخ آلباني رحمة الله عليه مراجعه كنيد. ج2 شماره‌ي (551).
[5]. مسلم (654).[17] حكم كسي كه به بهانه‌ي سخت بودن كارش نماز فجر را در وقت آن نمي‌خواند.

س: جوان متعهدي كه به علت سخت بودن كارش بسيار خسته و كوفته مي‌شود، تا جايي كه نمي‌تواند نماز فجر ار در وقت آن بخواند؛ از نظر شما حكم شريعت اسلامي درمورد شخصي كه چنين وضعيتي دارد چيست؟

 چه نصيحتي به اين جوان داريد؟ الله تعالي به شما پاداش نيكو دهد!

ج: بر او ضروري است كه كاري را كه سبب تأخير نماز او مي‌شود ترك كند، براي اين‌كه وسايل، حكم مقاصد را دارند؛ بنابراين اگر اين شخص مي‌داند كه در صورت ترك اين كار طاقت فرسا، خواندن نماز فجر برايش ممكن مي‌شود، بر او واجب است كه خود را در رنج و تكليف نيندازد تا بتواند نماز فجر را در وقت مقررش و با جماعت بخواند.

شيخ ابن عثيمين – فتوا با امضاي ايشان<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:539.txt">فرضيت نماز جماعت</a><a class="text" href="w:text:540.txt">تحريم منع رانندگان و... از شركت در نماز جماعت توسط كارفرمايان</a><a class="text" href="w:text:541.txt">حكم راست كردن صف‌هاي نماز</a><a class="text" href="w:text:542.txt">چگونگي پيروي از امام، سبقت گرفتن از او و حكم اين دو مسئله</a><a class="text" href="w:text:543.txt">نماز خواندن منفرد پشت صف چه حكمي دارد؟ (از شيخ ابن جبرين)</a><a class="text" href="w:text:544.txt">حكم نماز منفرد پشت صف (از شيخ ابن عثيمين)</a><a class="text" href="w:text:545.txt">صف از كجا شروع مي‌شود؟</a><a class="text" href="w:text:546.txt">حكم متابعت از امام در ساختماني كه از مسجد منفصل و جدا است.</a><a class="text" href="w:text:547.txt">امام در تشهد اخير است، آيا مسبوق به او اقتدا كند؟</a><a class="text" href="w:text:548.txt">تكبير تحريمه بر مسبوق واجب است</a><a class="text" href="w:text:549.txt">تحريم عبور و مرور در جلوي مسبوق</a></body></html>[18] فرضيت نماز جماعت

از طرف شيخ عبدالعزيز بن عبدالله بن باز رحمة الله عليه به تمامي مسلمانان، الله تعالي مسلمان را 