يد مذهب مرجئه، </a><a class="text" href="w:text:68.txt">اعلاميه ي«انجمن دائمي فتوا و مباحث علمي» در مورد كتاب «حقيقه الايمان بين غلو الخوارج و تفريط  المرجئة»</a><a class="text" href="w:text:69.txt">هشدار در مورد كتاب «ضبط الضوابط»</a><a class="text" href="w:text:70.txt">هشدار در مورد كتاب « التحذير من فتنة التكفير» و كتاب «صيحة نذير»</a><a class="text" href="w:text:71.txt">هشدار در مورد کتاب «إحکام التقریر فی أحکام التکفیر»</a></body></html>[84] جمع کننده دو نماز، اذکار و دعاها را در چه زمانی بخواند

س: در صورت جمع دو نماز در سفر، مانند جمع بین ظهر و عصر، یا مغرب و عشاء، آیا مسافر می تواند تسبیحات و اذکار مسنون را پس از نماز اول انجام دهد و سپس نماز دوم را بخواند؟ یا پس از نماز اول بلافاصله نماز دوم را بخواند و تسبیحات و اذکار نماز از او ساقط می شود؟

ج: در این صورت، پس از سلام متصلاً نماز دوم را بخواند اوراد و اذکار را بعد از اتمام نماز دوم انجام بدهد. اگر مشکل نباشد بعد از نماز دوم اذکار هر دو نماز را بخواند. اگر برایش میسر نباشد می تواند به اذکار یکی از نمازها بسنده کند. چنانچه به سبب سفر و مشاغل آن نتوانست اذکار را انجام دهد معذور به شمارمی رود، لیکن در حد توان باید بر انجام تسبیح، تکبیر و تحلیل، حریص باشد تا بدین وسیله  نیکی ها و ثواب بزرگی در اعمال نامه اش ثبت شود.  

فتوا با امضاي شیخ ابن جبرین در تاریخ2/11/1423هـ ق[85] حکم اذکار بعد از نماز در سفر

س: استحضار دارید که در سفر بجز سنت صبح ترک بقیه ی نمازهاي سنت، سنت است؛ بفرمایید که سنت پیامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در مورد اذکار پس از فرائض در مسافرت چگونه است؟

ج: نمازهاي سنت در سفر به خاطر مشقت از انسان ساقط شده اند، ولی آنچه که انسان را به مشقت می اندازد، اتمام نماز و انجام نوافل است. در صورتی که مشقت منتفی بشود، انجام نوافل و همچنین اتمام نماز بلامانع است. مواظبت بر اوراد و اذکار مسنون پس از فرائض مستحب است، چون درباره ي فضیلت این اوراد، احادیث و آثار زیادی وارد شده است و در مواظبت بر آنها هیچ مشقتی وجود ندارد. 

 الله تعالی فرموده است:[ فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِكُمْ] [نساء: ١٠٣]

« هرگاه نماز را به پایان بردید، الله را ایستاده و نشسته و بر پهلوهایتان(در همه احوال ) یاد کنید»

نماز گزار می تواند اوراد را، سواره و پیاده و خوابیده به انجام برساند؛ بنابراین نباید خود را از خیر و برکت آن محروم کند.

فتوا با امضاي شیخ ابن جبرین در تاریخ:29/4/1423[86] رخصت های سفر

س: رخصت های سفر چیست؟

ج: چهار چیز در سفر رخصت است:

1- نمازهای چهار رکعتی دو رکعت است.

2-  جواز خوردن روزه در رمضان وقضای آن پس از رمضان

3- مسح بر موزه 

4- ساقط شدن سنت های ظهر، مغرب و عشاء. ولی سنت صبح و بقیه ي نوافل بر مشروعیت و استحباب خود باقی هستند.

بنابراین، مسافر می تواند نماز تهجد، سنت فجر، نماز چاشت، نماز وضو، تحية المسجد و نماز قدوم از سفر را بخواند، زیرا سنت است هرگاه انسان از سفر بر می گردد، قبل از آن که به خانه اش برود به مسجد برود و در آنجا دو رکعت نماز بخواند.[1]

همچنین خواندن نمازهاي نفلي دیگر براي مسافر جايز است بجز آن چه ذكر شد، یعنی سنت ظهر، سنت مغرب و عشاء، زیرا رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ سنت های نماز های سه گانه را در سفر نمی خواند. 

  شیخ ابن عثیمین- مجموعه فتاوا و رسائل(15/400)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] این موضوع در حدیث توبه کعب بن مالک که حدیثی طولانی است وارد شده و الفاظ آن چنین است:«پیامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ هرگاه از مسافرت برمی گشت ابتدا به مسجد می رفت ودو رکعت نماز در آنجا می خواند»    (روایت بخاری- 4418-ومسلم-2769).<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:614.txt">کار و حرفه نمی توان عذری برای ترک نماز جمعه باشد.</a><a class="text" href="w:text:615.txt">حکم غسل روز جمعه</a><a class="text" href="w:text:616.txt">غسل روز جمعه چه حکمی دارد؟</a><a class="text" href="w:text:617.txt">عدد مطلوب برای صحت نماز جمعه</a><a class="text" href="w:text:618.txt">موضوعات خطبه جمعه چگونه باشد؟ </a><a class="text" href="w:text:619.txt">حکم مصافحه(دست دادن)در اثنای خطبه</a><a class="text" href="w:text:620.txt">لحظه اجابت دعا در روز جمعه</a><a class="text" href="w:text:621.txt">حکم نماز جمعه در کشتی</a></body></html>[87]  کار و حرفه نمی توان عذری برای ترک نماز جمعه باشد.

س: از نماز جمعه برایم بگویید، آیا فرض است یا واجب؟ من در کارخانه ی یکی از کفار کار می کنم و برای ادای نماز جمعه به من اجازه داده نمی شود من دچار ناراحتي و پریشانی هستم، از جهت این که الله تعالی فرموده است:[ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ] [جمعه: ٩]

« هنگامی که روز جمعه برای نماز جمعه اذان گفته شد، به سوی ذکر و عبادت الله بشتابید و از داد و ستد، دست بکشید»

رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است: [صلاةُ الجُمُعة واجبةٌ علي كُلِّ مسلم ] 

« نماز جمعه برای هر مسلمان واجب است».

خواهشمندم در این مورد توضیح بفرمایید؟

ج: نماز جمعه بر هر مرد که مکلف و مقیم باشد به دلیل آیه ای که در سؤال یاد آور شدید فرض است. جائز نیست که به بهانه کاری از آن تخلف بورزد، چون رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است: [لَا طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي مَعْصِيَةِ الْخَالِقِ] [1] 

(هیچ مخلوقی در برابر نافرمانی الله قابل اطاعت نیست) 

اما گفتار شما  [صلاةُ الجُمُعة واجبةٌ علي كُلِّ مسلم ] حدیث پیامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ نمی باشد.

  و بالله التوفيق، وصلي الله علي نبينا محمد وآله و صحبه وسلم

فتوای انجمن دايم پژوهشهاي علمي و افتا(8/185)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخریج این حدیث در فتوای شماره(161) در باب عقیده گذشت.[88]  حکم غسل روز جمعه ( گفتاري از شیخ ابن باز)

س: شخصی قبل از نماز فجر، غسل واجب می کند. آیا این غسل برای جمعه نیز کافی است، یا برای جمعه، بار ديگر غسل بکند؟

ج: سنت این است که در روز جمعه به هنگام آمادگی برای نماز جمعه غسل کرده شود، افضل این است هنگامی که شخص می خواهد به مسجد برود غسل کند؛ زیرا رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است:[ إِذَا رَاحَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ ][1]

(هرگاه یکی  از شما به نماز جمعه برود باید غسل کند ).

اگر کسی در ابتدای روز جمعه غسل کند جائز است، زیرا غسل روز جمعه سنت مؤکده می باشد. البته برخی از علما قائل به وجوب آن هستند. بنابراین شایسته است که در روز جمعه بر غسل نماز جمعه محافظت شود. بهتر این است  که به هنگام رفتن به سوی نماز غسل انجام شود. چون این کار برای نظافت و زدودن بدبويي، بهتر است. استفاده از بوهای خوش و پوشیدن 