شند. چون رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده است:[ وَلْيَخْرُجْنَ تَفِلات ] [2] 

(زنان باید با لباس عادی و معمولی به عیدگاه بروند)

بنابراین بر زنان حرام است که عطر و خوشبويي بزنند و به عیدگاه بروند.

 چهارم: برخی از علما گفته اند: مستحب است که انسان برای نماز عید غسل کند و همین امر از برخی اسلاف و علماي گذشته روایت شده است. پس غسل کردن به خاطر اجتماع مردم همان گونه که برای جمعه ثابت است برای عید نیز مستحب است.

 پنجم: خواندن نماز عید است. مسلمانان به مشروعیت و خواندن نماز عید اجماع نموده اند؛ برخی از آنها آن را سنت، برخی فرض کفایه و برخی دیگر فرض عین دانسته اند و گفته اند که: تارک نماز عيد گناهکار می شود. آنهايی که نماز عید را فرض می دانند استدلال شان به این صورت است که رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ حتی به دختران پرده نشین و جوان دستور داد تا خود را به عیدگاه برسانند و دستور فرمود زنان قاعده در گوشه ای جدا از جمعیت نماز گزاران بنشينند، زیرا زن قاعده نمی تواند در مسجد بماند، هر چند كه عبور كردن از داخل مسجد، بدون درنگ نمودن برایش جائز است. آنچه که از دیدگاه من ترجیح دارد این است که نماز عید فرض است و بر مسلمان مکلّف و مذکر واجب است که جهت ادای نماز به عیدگاه برود؛ مگر شخصی که عذری داشته باشد. شیخ الاسلام ابن تیميه(رحمه الله) همين قول را اختیار کرده است. نماز عید اگر از کسی فوت شود ساقط می گردد. چون نماز عید مانند جمعه است با این تفاوت که در صورت فوت جمعه نماز ظهر خوانده می شود.

برخی از علما گفته اند که قضای نماز عید مسنون است، از دیدگاه این دسته از علما، هرگاه شما به عیدگاه آمدید و امام را در حال ایراد خطبه دیدید، نماز عید را به همان  شکلی که امام خوانده است بخوانید.

امام در رکعت اول سوره ي(اعلی) و در رکعت دوم سوره ي (غاشیه)، را بخواند. یا سوره ي (ق) را در رکعت اول و سوره ي (قمر) را در رکعت دوم بخواند.[3] 

این هر دو مورد از پیامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به اثبات رسیده اند.

ششم: هرگاه جمعه و عید در یک روز با هم جمع شوند، هر دو در وقتشان برگزار می شوند، کما این که ظاهر حدیث نعمان بن بشیر رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ که در صحیح مسلم روایت شده برهمین موضوع دلالت می کند.[4] 

 لیکن کسی كه در نماز عید شرکت کرده است، اگر بخواهد می تواند به نماز جمعه برود و اگر بخواهد مي تواند نماز ظهر را بخواند و در نماز جمعه شركت نكند.

هفتم: یکی دیگر از احکام نماز عید در نزد بسیاری از علما این است که هرگاه انسان قبل از حضور امام به عیدگاه می رود باید بنشیند و از خواندن هر نوع نمازی خودداری کند؛ چون ثابت شده است که رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ نماز عید را دو رکعت خوانده و قبل و بعد از آن هیچ نماز دیگری نخوانده است.[5]

البته بعضی از علما گفته اند که اگر انسان قبل از حضور امام به عیدگاه برود باید دو رکعت نماز بخواند. چون عیدگاه در حکم مسجد است و به همین علت زنان قاعده از حضور در آنجا منع شده اند و از این رهگذر است كه عید گاه نيز شامل اين حدیث داخل است.[ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلَا يَجْلِسْ حَتَّى يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ][6]

«هرگاه یکی از شما به مسجد آمد تا دو رکعت نخوانده است نباید بنشیند» 

اما نماز نخواندن پیامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ قبل و بعد از نماز عید بدان خاطر بوده که ایشان به محض تشریف فرمایی نماز عيد را آغاز می کرد. بنابراين خواندن تحية المسجد در عيدگاه ثابت مي شود. همان گونه كه خواندن آن براي تمام مساجد به اثبات رسیده است. اگر از حدیث مذكور استنباط بکنیم که عیدگاه تحية المسجد ندارد؛ می گويیم پس مسجد جمعه نیز تحية المسجد ندارد، زیرا رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به محض حضور در مسجدِ جمعه، بالای منبر می رفت و خطبه را شروع می نمود و سپس نماز جمعه را بر پا می داشت و آنگاه به خانه تشریف می برد و سنت بعد از جمعه را در آنجا می خواند؛ آیا می توان گفت که رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ قبل و بعد از جمعه هیچ نمازی نخوانده است؟ بنده ترجیحاً می گویم که در عیدگاه باید تحية المسجد خوانده شود، ولی با این وجود در مورد این مسئله، ایرادی از یکدیگر نمی گیریم چون این مسئله، مسئله ای اختلافی است. اصلاً تردیدِ یکدیگر در مسائل اختلافي مناسب نیست، مگر آنکه درآن مسئله دليلي کاملاً روشن موجود باشد، ولی در این جا باید بگویم که اگر کسی در عیدگاه، تحية المسجد بخواند از او ایرادی نمی گیریم و اگر کسی هم نخواند بر او ایرادی نيست.

هشتم:  در روز عید فطر، ادای زکات فطر فرض است. رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ دستور داده که زکات فطر باید قبل از نماز عید داده شود.[7]

 دادن زکات فطر قبل از یک یا دو روز زودتر نیز جائز است، به دلیل حدیث ابن عمر رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ [ و كانوا يُعطُون قبل الفطر بيوم أو يومين ][8] 

« آنها زکات فطر را یک یا دو روز قبل از عید پرداخت می کردند»

اگر کسی زکات فطرش را بعد از نماز عید ادا کند به عنوان زکات فطر قبول نمی شود.

 ابن عباس گفته است:[ مَنْ أَدَّاهَا قَبْلَ الصَّلَاةِ فَهِيَ زَكَاةٌ مَقْبُولَةٌ وَمَنْ أَدَّاهَا بَعْدَ الصَّلَاةِ فَهِيَ صَدَقَةٌ مِنْ الصَّدَقَاتِ ][9]

(...پس هر کس قبل از نماز (عید) آن را بپردازد به عنوان زکات فطر قبول است و هر کس بعد از نماز آن را بدهد صدقه ای همچون سایر صدقات خواهد بود) 

پس بر انسان حرام است که زکات فطر را از نماز عید به تأخیر بيندازد. چنانچه بدون عذر آن را بعد از نماز بپردازد از او به عنوان صدقه ي فطر قبول نمی شود. ولی اگر شخصی بنا بر عذری نتوانست قبل از نماز عید زکات فطرش را بپردازد، مانند کسی که در سفر باشد و در خانه کسی  را نداشته باشد که در غیاب او زکات فطرش را بدهد، به خاطر این تأخیر گناهکار نمی شود، چون معذور است.

نهم: مردم در این روز به یکدیگر تبریک و شاد باش بگویند. متأسفانه امروزه مردم مسائل زیادی را در روز عيد انجام می دهند كه برخلاف شرع است، برخی از مردان که به خانه ي اقوام و دوستانشان می روند، با زنان نامحرم مصافحه می کنند. برخی از مردم را مشاهده می کنیم که از کسانی که از مصافحه با زن نامحرم خودداری می کنند، اظهار انزجار و نفرت می کنند واقعاً اینها ستمگرند نه آن کسی که از مصافحه با زن نامحرم خودداری می کند همین افراد مرتکب قطع صله ي رحم می شوند، نه آن کسی که با زنان نامحرم مصافحه نمي كند.

لیکن چنين افرادي را باید نصیحت کرد و حقیقت را برایشان بیان نمود. همچنین اینها را جهت کسب اطمینان از حرمت این عمل به علمای معتمد راهنمایی کرد. اینها باید تفهیم و ارشاد شوند که صرفاً بخاطر تبعیت از عادات پدران و اجداد بر ديگران اظهار ناراحتي و خشم نكنند. اگر کسی با این عاد