. الله تعالی آدم و نوح و سایر پيامبران را مبعوث كرد تا از طريق مساجد و منابر، دستورات الهي را ابلاغ کنند. حال فرقی ندارد که منبر در مسجد باشد یا جای دیگر و يا حتی متحرك باشد. 

گاهی از پشت شتر، اسب و دیگر چهار پایانی که قابل سواریند نیز به عنوان منبر استفاده شده است و گاهي منبر مکان بلندی است که پیام های آسمانی را ابلاغ کنند و دین حق را که هدف بعثت پیامبران است به مردم برسانند. 

این وظيفه‌ ي بزرگي است كه به عهده ي علما و معلمان امّت است كه باید به آن توجه نمایند و آن را به حال اولش باز گردانند. از طريق مسجد به مردم امور دين را بیاموزند. زيرا مسجد محل تجمع مسلمانان در جمعه‌ها و ديگر مناسبت ها است. وظیفه ي علما است كه از طريق امكانات موجود، مانند راديو، تلويزيون، روزنامه، سخنراني در اجتماعات و مجالس، نوشتن كتاب و...دستورات الهی را به مردم برسانند؛ پيروان پيامبران و جانشينان آنان از علما و اهل ايمان، مسئوليت دارند، تا پيامها و دستورات شريعت را به مردم برسانند. تا كوچك و بزرگ، مرد و زن، مخالف و موافق آگاهي يابند و حقایق آشکار شود و هيچ بهانه‌اي باقي نماند.

حکام، حق ندارند منابر را محدود کنند مگر در صورتی که دعوت به باطل باشد. يا دعوتگر صلاحيت دعوت را نداشته باشد كه در اين حالت هر جا باشد باید جلوی آن گرفته شود. امّا كسي كه به سوي حق هدايت  مي‌كند و صلاحيت آن را داراست بايد به او ميدان داد و كمكش كرد تا راه دعوت به دستورات و شريعت الله برايش آسان شود.

  الله تعالی مي‌فرمايد:[ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلا تَعَاوَنُوا عَلَى الإثْمِ] «مائده/2»  

(و (همواره)  در راه نيكي و پرهيزگاري با هم تعاون كنيد و (هرگز) در راه گناه و تعدي همكاري نكنيد). 

 مي‌فرمايد:[ وَالْعَصْرِ (١)إِنَّ الإنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ (٢)إِلا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ (٣)]

(به عصر سوگند كه انسانها همه در زيانند مگر آناني كه ايمان آورده‌اند و اعمال صالح انجام داده‌اند. و يكديگررا به حق سفارش كرده و به استقامت توصيه نموده‌اند). «عصر/1-3» 

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  می  فرماید: [الدِّينُ النَّصِيحَةُ ] (دين خيرخواهي است)

گفته شد براي چه كساني اي رسول‌الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ؟ فرمود:[ لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ] [1]

(براي الله و كتاب و پيامبرش و براي ائمه ي مسلمانان و عموم آنها).

 بر همه ی علما و حاملان كتاب و سنت؛ در همه جا لازم است، که به اندازه ي توانایي خود به دعوت وآموزش و امر به معروف و نهي از منكر  بپردازند. 

 الله تعالی مي‌فرمايد:[ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ] (پس تقواي الهي پيشه كنيد هر قدر كه بتوانيد). «تغابن/16» 

علما موظف هستند دستورات الله را در همه جا  اعم از مسجد، خانه، جاده، ماشين، هواپيما، قطار يا هر مكان ديگري تبليغ كنند. چرا كه براي دعوت جاي خاصي وجود ندارد. بلكه تبليغ در هر مكان، براساس توانايي فرد لازم است.

 الله  مي‌فرمايد:[ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلا الْبَلاغُ الْمُبِينُ] (آيا پيامبران وظيفه‌اي جز ابلاغ آشكار دارند). «نحل/ 35» 

مي‌فرمايد:[ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ] 

(اي رسول الله، آن چه از طرف پروردگارت، بر تو، نازل شده است. كاملاً (به مردم) برسان). «مائده/67» 

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد:[ بَلِّغُوا عَنِّي وَلَوْ آيَةً ] (از من برسانيد اگر چه يك آیه باشد).[2] 

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد:[ نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا شَيْئًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَ فَرُبَّ مُبَلِّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ] [3]

(الله شاداب و خنده رو سازد، شخصي را كه از ما چيزي بشنود و آن را همان گونه كه شنيده است، به ديگران برساند. و چه بسا شنونده ی غير مستقيمي كه از شنونده ي مستقيم توانايي حفظ بيشتري دارد). 

هرگاه پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  خطبه مي‌خواند، مي‌فرمود:[ فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ ] (بايد حاضران به غایبان برسانند). 

وقتي كه پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  در حجة‌الوداع، ميان گروه بسياري از صحابه در عرفات سخنرانی مي‌كرد، در پايان سخنانش در حالي که بر شترش سوار بود، فرمود:[ فَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ] 

(بايد حاضران به غایبان برسانند. چه بسا شنونده ی غير مستقيمي كه توانایي حفظ بيشتري نسبت به شنونده ی  مستقيم دارد). 

پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  فرمود:[ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ؟ قَالُوا: نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ، فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ: اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ. ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ] [4]

 «در مورد شما از من سئوال مي‌شود. چه مي‌گويید؟ گفتند: گواهي مي‌دهيم كه دعوت را رساندي و حق آن را ادا كردي و در اين راه خيرخواه بودي؛ سپس در حالي كه پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  انگشت را به آسمان بلند ‌كرد و به سوي مردم اشاره مي‌كرد فرمود: اي الله گواه باش. تا سه مرتبه اين جمله را فرمود).

وقتي كه پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  علي رضی الله عنه را براي دعوت يهوديان، يا جنگ با آنان  در صورت عدم قبول دعوت به خيبر فرستاد، فرمود:[ ادْعُهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا وَاحِدًا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ] [5]

 (آنان را به اسلام دعوت بده، و از حقوقي را كه الله تعالي بر آنان واجب فرموده، به اطلاعشان برسان، به الله سو گند اگر  الله يك نفر را بوسيله ي تو هدايت كند برايت از شتران سرخ مو بهتر است). در صحت اين حديث از طريق سهل بن‌سعد اتفاق نظر است.

 در صحيح مسلم به روایت ابومسعود انصاري رضی الله عنه، از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  روایت است:[ مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ] [6] 

(هركس به كار خيري راهنمایي كند، اجرش با اجر انجام دهنده ي آن برابر است) 

 در مورد دعوت الي‌الله و راهنمایي مردم به خير و امر به معروف و نهي از منكر آيات و احاديث بسياري وارد شده است.

 لذا بر تمام علما و مومنان، اعم از مسئولین و غير مسئولين، در كشورهاي اسلامي و غيراسلامي واجب است که دين الله را، با نرمي و حكمت، 