‏اند، و آنچه آمدنى نيست دور است. و حاكم (103/1) از ابن مسعود روايت نموده، كه گفت:  ميانه روى در سنت از اجتهاد در بدعت بهتر است. حاكم مي‏گويد: اين حديث از اسناد صحيح برخوردار است، ولى بخارى و مسلم آن را روايت نكرده‏ اند، و ذهبى هم با او موافقت نموده است، طبرانى هم اين را در الكبير، چنانكه در المجمع (173/1) آمده، روايت نموده است.
 
ترغيب عمران بن حصين (رضى‏ اللَّه  عنهما) در اين باره
احمد از عمران بن حصين (رضى‏ اللَّه  عنهما) روايت نموده است، كه گفت: قرآن نازل گرديد، و رسول خدا ص سنت هايى را به جا گذاشت، بعد از آن گفت: از ما پيروى كنيد به خدا سوگند، اگر چنين ننماييد، گمراه مي‏شويد. هيثمى (173/1) مي‏گويد: در اين على بن زيدبن جدعان آمده، و ضعيف مي‏باشد، و ابن عبدالبر در جامع بيان العلم (191/2) از عمران بن حصين روايت نموده است، كه وى به مردى گفت: تو شخص احمقى هستى!! آيا اين را در كتاب خدا ديده‏اى كه ظهر چهار ركعت است، و قرائت در آن به جهر خوانده نمى‏شود؟ بعد نماز را براى او و زكات و مانند اين را برشمرد، سپس گفت: آيا در كتاب خدا مفسرى  مي‏يابى؟ كتاب خدا اين را مبهم گذاشته، و سنت آن را تفسير و تشريح مي ‏كند.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:2252.txt">ترغيب ابن مسعود (رض)  در مورد پيروى از اصحاب پيامبر ص</a><a class="text" href="w:text:2253.txt">حذيفه و ترغيب قاريان در مورد اتخاذ روش كسانى كه قبل از ايشان بودند</a><a class="text" href="w:text:2254.txt">قول سعد بن ابى وقاص به پسرش: ما امامانى هستيم كه به ما اقتدا مي‏شود</a><a class="text" href="w:text:2255.txt">قول ابن مسعود: پيروى كنيد و بدعت ايجاد ننماييد، و قولش درباره حب ابوبكر و عمر (رضى‏ اللَّه  عنهما)</a><a class="text" href="w:text:2256.txt">نهى على (رض) از اقتدا به اشخاص</a><a class="text" href="w:text:2257.txt">انكار ابن مسعود بر گروهى كه خلاف نموده و در ذكر تغييرات آوردند</a><a class="text" href="w:text:2258.txt">قول ابن زبير به پسرش هنگامى كه  با گروهى نشست كه خدا را ياد مي‏نمودند و مي‏لرزيدند</a><a class="text" href="w:text:2259.txt">انكار صله بن حارث و ابن مسعود بر كسى كه در مسجد ايستاده قصه نمايد</a><a class="text" href="w:text:2260.txt">احتراز و خوددارى از پيروى رأى بدون اصل</a><a class="text" href="w:text:2261.txt">اجتهاد اصحاب پيامبر ص    قول معاذ براى پيامبر ص: به رأى خود اجتهاد مي‏كنم، و كوتاهى نمى‏ كنم</a></body></html>ترغيب ابن مسعود (رض)  در مورد پيروى از اصحاب پيامبر ص
ابن عبدالبر در جامع العلم (97/2) از ابن مسعود روايت نموده است، كه گفت: كسى كه از شما مي‏خواهد پيروى نمايد، بايد از اصحاب محمد ص پيروى كند، چون آنان در اين مدت از پاك‏ترين و خوب‏ترين قلب‏ها برخوردار بودند، و از ع ميق‏ترين علم بهره‏مند بودند، و خيلى كم تكلف و مستقيم كردار بودند و حالت شان خيلى خوب بود، قومى بودند، كه خداوند ايشان را به صحبت نبى‏اش و اقامه دينش برگزيد، فضيلت آنان را براى شان بدانيد، در آثارشان از آنان پيروى كنيد، چون آنان بر هدايت راست و مستقيم قرار داشتند. و ابونعيم در الحليه  (305/1) به معناى آن را از ابن  عمر (رضى‏ اللَّه  عنهما) روايت نموده، چنانكه در بخش صفت اصحاب كرام گذشت.
 
حذيفه و ترغيب قاريان در مورد اتخاذ روش كسانى كه قبل از ايشان بودند
ابن عبدالبر در العلم (97/2) از حذيفه (رض) روايت نموده، كه وى مي‏گفت: اى گروه قاريان از خدا بترسيد، و روش كسانى را اتخاذ نماييد كه قبل از شما بودند.به جانم سوگند، اگر آنان را پيروى كنيد، سبقت طولانى نموده‏ايد، و اگر آنان را به طرف راست و چپ گذاشتيد، دچار گمراهى دور و درازى گرديده‏ايد. اين را ابن ابى شيبه و ابن عساكر از حديفه به مثل آن، چنانكه در الكنز (233/5) آمده، روايت كرده‏ اند.
 
قول سعد بن ابى وقاص به پسرش: ما امامانى هستيم كه به ما اقتدا مي‏شود
طبرانى در الكبير از مصعب بن سعد روايت نموده، كه گفت: پدرم وقتى كه در مسجد نماز مي‏گزارد ، آن را مختصر مي‏نمود ركوع و سجده را كامل ادا مي‏كرد، و وقتى در خانه نماز مي‏گزارد، ركوع، سجده و نماز همه را طولانى مي‏نمود، گفتم: اى پدرم، وقتى در مسجد نماز بگزارى، كوتاه مي‏گزارى، و وقتى در خانه نماز بگزارى، طولانى مي‏گزارى؟ گفت: اى پسرم، ما امامانى هستيم كه به ما اقتدا مي‏شود. هيثمى (182/1) مي‏گويد: رجال آن رجال صحيح اند.
 
قول ابن مسعود: پيروى كنيد و بدعت ايجاد ننماييد، و قولش درباره حب ابوبكر و عمر (رضى‏ اللَّه  عنهما)
طبرانى در الكبير از عبداللَّه بن مسعود (رض) روايت نموده، كه گفت: پيروى نماييد، و بدعت ايجاد نكنيد، چون اين عمل از طرف شما انجام شده است.  هيثمى (181/1) مي‏گويد : رجال آن رجال صحيح اند. و نزد ابن عبدالبر در العلم (187/2) از وى روايت است كه گفت: دوست داشتن ابوبكر و عمر (رضى‏ اللَّه  عنهما) و شناخت فضيلت ايشان از سنت است.
 
نهى على (رض) از اقتدا به اشخاص
ابن عبدالبر در العلم (114/2) از على (رض) روايت نموده، كه گفت: شما را از پيروى مردان برحذر مي‏دارم. چون مردى به عمل اهل جنت عمل مي ‏كند، باز نظر به علم خداوند درباره وى بر مي‏گردد، و عمل اهل آتش را انجام مي‏دهد، و در حالى مي‏ ميرد كه از اهل آتش مي‏باشد، و مردى عمل اهل آتش را انجام مي‏دهد، و نظر به علم خداوند (درباره‏اش) بر مي‏گردد، و عمل اهل جنت را انجام مي‏دهد، و در حالى مي‏ ميرد كه از اهل جنت مي‏باشد، اگر به طور حتم بايد اين عمل را انجام دهيد، به مردگان [اقتدا] كنيد و نه به زندگان.
 
انكار ابن مسعود بر گروهى كه خلاف نموده و در ذكر تغييرات آوردند
ابونعيم در الحليه  (381/4) از ابوالبخترى روايت نموده است، كه گفت: مردى به عبداللَّه بن مسعود خبر داد، كه قومى بعد از مغرب در مسجد مي‏نشينند، و در  ميان شان مردى است كه مي‏گويد: خداوند را اينقدر و اينقدر به بزرگى ياد كنيد،  و خداوند را اينقدر و اينقدر به پاكى ياد نماييد،  و خداوند را اينقدر و اينقدر ستايش نماييد،  عبداله، پرسيد: و آنان مي‏گويند؟ گفت: آرى، فرمود: وقتى ايشان را ديدى كه چنين نمودند، نزدم بيا و مرا از مجلس شان خبر كن، بعد وى در حالى نزدشان آمد كه كلاه بلندی  بر سر داشت، نزدشان نشست، هنگامى كه آنچه را مي‏گفتند شنيد، برخاست - وى مرد خشمناكى بود - و گفت: من عبداللَّه بن مسعود هستم، سوگند به خدايى كه جز وى معبودى نيست، بدعتى را از روى ظلم آورده‏ايد، يا اين كه در علم از اصحاب محمد ص فضيلت حاصل نموده‏ايد، معضد گفت : واللَّه كه نه بدعتى را از روى ظلم آورده‏ايم و نه در علم از اصحاب محمد ص فضيلت حاصل نموده ايم، آن گاه عمروبن عتبه گفت: اى ابو عبدالرحمن، از خداوند مغفرت و آمرزش مي‏خواهيم، گفت: بر راه قرار داشته باشيد، و آن را محكم بگيريد، به خدا سوگند،  اگر چنين نماييد، سبقت طولانى حاصل نموده‏ايد، و اگر به راست و چپ دست درازى نموديد، دچار گمراهى دور و درازى خواهيد شد. اين را هم چنان از طريق ابوزعراء روايت نموده، كه گفت: مسيب بن نجبه نزد عبداللَّه آمد و گفت: من قومى را در مسجد پشت سر گذاشتم... و مثل آن را ذكر نمو