ه بايد همراه با عمل صاحب دعوت باشد. اين مطلب از بررسي شيوة عمل مسلمانان در عُمرة حُديبيه به خوبي به دست مي‌آيد. در آنجا، عُروه‌بن مسعود ثقفي مشاهده کرده بود که هرگاه پيامبراکرم -صلى الله عليه وسلم- آب دهان مي‌اندازند، مسلمانان براي گرفتن آن با دستهايشان از يکديگر سبقت مي‌گيرند، و مشاهده کرده بود که براي گرفتن آب وضوي آنحضرت چگونه پيشدستي مي‌کنند، تا جايي که ممکن است در مقام زدو خورد با يکديگر نيز برآيند! آري، همين مسلماناني که به هنگام بيعت کردن با رسول‌خدا -صلى الله عليه وسلم- براي جانفشاني و جانبازي در ميدان نبرد يا مقاومت در برابر دشمن، از يکديگر سبقت مي‌گرفتند، و افرادي همچون ابوبکر و عمر در ميان آنان بودند، وقتي حضرت رسول‌اکرم -صلى الله عليه وسلم- به همين صحابة جان برکف نهاده در راه خدا- پس از انعقاد صلح حديبيه- فرمان دادند که قرباني‌هايشان را نَحر کنند، هيچيک از آنان براي امتثال امر پيغمبراکرم -صلى الله عليه وسلم- از جاي برنخاست، و اين نحوة عکس‌العمل موجبات نگراني و پريشاني آنحضرت را فراهم آورد. امّا، وقتي که اُمّ‌سلمه در مقام مشورت به آنحضرت پيشنهاد کرد که خود آنحضرت از جاي برخيزند و قرباني خود را نَحر کنند و با هيچکس سخن نگويند، و آنحضرت چنان کردند، صحابه بي‌درنگ به عمل آنحضرت اقتدا کردند، و براي کشتن قرباني‌هايشان از يکديگر سبقت گرفتند. از اين رويداد، مي‌توان تفاوت اثرگذاري قول و فعل را در راستاي ويرانسازي يک آيين جا افتاده به وضوح دريافت.

منافقان پيرامون اين ازدواج پيامبر اسلام، کارشکني‌هاي بسيار کردند، و تبليغات دروغين گسترده‌اي را بر عليه آنحضرت به راه انداختند که بعضاً در افکار و اذهان مسلمانان سست ايمان تأثيرگذار بود، به خصوص اينکه زينب پنجمين همسر رسول‌خدا -صلى الله عليه وسلم- مي‌شد، و مسلمانان چنان دريافته بودند که ازدواج يک مرد با بيش از چهار زن روا نيست. از طرف ديگر، زيد فرزند نبي‌اکرم -صلى الله عليه وسلم- شناخته مي‌شد، و ازدواج کردن کسي با همسر پسرش ناهنجارترين فحشاء به حساب مي‌آمد. خداوند متعال نيز در سورة احزاب، در ارتباط با اين دو موضوع تفصيل و بيان کافي و شافي ارائه فرمود، و صحابه دانستند که فرزندخواندگي در اسلام جايي ندارد و هيچ اثري بر آن مترتّب نيست. همچنين، دانستند که خداوند متعال بخاطر تأمين و تضمين اهداف و آرمانهاي برتر رسول‌خدا -صلى الله عليه وسلم- براي ايشان توسعه‌اي قائل شده است که براي ديگران قائل نگرديده است.
 --------------------------------------------------------------------------------
[1]- سوره احزاب، آيه 37.
[2]- سوره احزاب، آيه 37.
[3]- سوره احزاب، آيه 5.
[4]- سوره احزاب، آيه 40.رفتار پيامبر با همسرانشان
زندگاني و معاشرت رسول‌خدا -صلى الله عليه وسلم- با اُمّهات مؤمنين در نهايت بزرگ‌منشي و نجابت و بلند طبعي بود، همانگونه که همسران ايشان نيز از بالاترين درجات شرافت و قناعت و شکيبايي و تواضع و خدمتگزاري و رعايت حدود و شوهرداري برخوردار بودند، با آنکه پيامبراکرم -صلى الله عليه وسلم- آنچنان در تنگدستي و سختي معيشت بسر مي‌بردند که احدي تاب تحمل آن را نداشت.

اَنس گويد: فکر نمي‌کنم نبي‌اکرم -صلى الله عليه وسلم- قرص نان نرمي را هرگز مشاهده کرده باشند، تا وقتي که به خداوند پيوستند؛ يا اينکه برة برياني را هرگز با چشمان خودشان ديده باشند، تاوقتي که به حق پيوستند. [1]  عايشه گويد: بسياري اوقات، دو ماه مي‌گذشت و ما سه بار هلال ماه را در آسمان مشاهده مي‌کرديم، و در طول آن مدت حتي يکبار در خانه‌هاي همسران پيامبراکرم -صلى الله عليه وسلم- آتشي روشن نشده بود! عروه پرسيد: در آن صورت با چه چيز تغذيه مي‌کرديد!؟ گفت: با اَسوَدان، يعني با آب و خرما! اخبار و روايات در اين ارتباط بسيارند.

در عين حال، با وجود آن تنگدستي و سختي معيشت، از همسران پيامبراکرم -صلى الله عليه وسلم- هيچگونه عملي که آنان را مستوجب سرزنش و عتاب گرداند، سر نزد، مگر يک مورد که آن نيز مقتضاي بشريت بود، و از سوي ديگر موجب گرديد که مقررات و قوانيني چند از احکام شريعت اسلام تبيين گردد، و خداوند در آن ارتباط آية تخيير را نازل فرمود:

﴿يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِّأَزْوَاجِكَ إِن كُنتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا فَتَعَالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَأُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحاً جَمِيلاً * وَإِن كُنتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِنَاتِ مِنكُنَّ أَجْراً عَظِيماً﴾[2]. «هان، اي پيامبر، بگو به همسرانت: اگر چنانچه شما طالب زندگاني دنيا و زر و زيور آن هستيد، هم اينک بياييد تا دستمايه‌اي از دارايي دنيا به شما بدهم و به زيبايي دست از سر شما بردارم و راه خود پيش بگيريد. واگر چنانچه طالب خدا و رسول‌خدا و سراي آخرت هستيد، البته خداوند براي آن عدّه از شماها که اهل احسان باشيد اجر عظيم محفوظ داشته است!»

در باب شرافت و کرامت و عظمت مقام همسران پيامبراکرم -صلى الله عليه وسلم- همين بس که حتي يکي از آنان به گزينش دنيا تمايل پيدا نکرد، و همگي آنان خدا و رسول‌خدا -صلى الله عليه وسلم- را برگزيدند.

همچنين، مواردي که معمولاً فيمابين هَووها پيش مي‌آيد، با وجود آنکه شمار همسران نبي‌اکرم -صلى الله عليه وسلم- زياد بوده است، فيمابين آنان بسيار به ندرت رخ داده است که آنهم مقتضاي بشر بودن است، و همينکه خداوند ايشان را مورد عتاب قرار داد، ديگر تکرار نکردند. آن مورد نادر نيز همان است که در سورة تحريم خداوند فرمود:

﴿يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ...﴾ [3].

«هان، اي پيامبر، چرا بر خويشتن حرام مي‌گرداني چيزي را که خداوند براي تو حلال گردانيده است؟!...»

در خاتمة اين مبحث، به نظر مي‌رسد چندان نياز نباشد که به گفتگو در باب اصل تعدُّد زوجات بپردازيم. هرکس به دقت در زندگاني مردم اروپا- که به شدت اين اصل را انکار مي‌کنند و نمي‌پذيرند- بنگرد، و آن رنج‌ها و بدبختي‌ها و تلخکامي‌هايي را که آنان از اين بابت به جان خويش مي‌خرند، مورد بررسي قرار بدهد، و رسوايي‌ها و جنايت‌هاي هولناکي را که به خاطر انحرافشان از اين اصل مرتکب مي‌شوند، و گرفتاري‌ها و نابساماني‌هايي را که از اين بابت دامنگير آنان است درنظر بگيرد؛ ديگر نيازي به دليل و برهان و بحث و گفتگو نخواهد داشت؛ زيرا، زندگاني منکران اين اصل، خود گواه بر عادلانه بودن اين اصل اسلامي است؛ ﴿إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لَّأُوْلِي الأَبْصَارِ﴾!
--------------------------------------------------------------------------------
[1]- صحيح البخاري، ج 2، ص 956.
[2] سوره احزاب، آيه 27- 28.
[3]- سوره تحريم، آيات 1 تا 5.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:450.txt">وَ اِنَّک لَعَلي خُلُقٍ عظيم</a><a class="text" href="w:text:451.txt">شمايل زيباي پيامبر</a><a class="text" href="w:text:452.txt">کمالات نفساني پيامبر</