َفُواْ وَاسْتَكْبَرُواْ»  و اما کساني که از عبادت خدا ابا ورزيده و دچار خود بزرگ بيني شده اند ، « فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلُيمًا» عذابي دردناک به آنان خواهد داد، و آن خشم و غضب خدا و آتش بر افروخته اي است که در دلها نفوذ مي کند.
« وَلاَ يَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ اللّهِ وَلِيًّا وَلاَ نَصِيرًا» و هيچ کسي را نمي يابند که آنان را سرپرستي و حمايت کند، و به سر منزل مقصود برساند. و هيچ کسي را نمي يابند که آنان را ياري کند و عواقب ناگوار و  اعمال پليدشان و خطرات آتش جهنم را از آنها دور کند، بلکه  مهربانترين مهربانان، آنان را رها کرده و در عذاب جاودانه شان ترک مي نمايد. و هيچ کس نمي تواند حکم الهي را رد کند و قضاوت او را در مورد آنان تغيير دهد .يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا؛ اي  مردم  ، از جانب  پروردگارتان  بر شما حجتي  آمد و براي  شما نوري   آشکارنازل  کرده  ايم.
فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ بِاللّهِ وَاعْتَصَمُواْ بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا؛ اما آنان  را که  به  خدا ايمان  آورده  اند و به  او توسل  جسته  اند به   آستان فضل  و رحمت  خويش  درآورد و به  راهي  راست  هدايت  کند.
خداوند به خاطر ارائه دلايل قطعي به مردم و بر افروختن چراغهاي درخشان براي آنان، واتمام حجت برايشان و نماياندن راه به آنان، بر آنها منت مي  نهد، پس فرمود:« يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ» اي مردم! براستي دلايلي که قاطعانه بر حق دلالت نموده،و آن را بيان و روشن مي گردانند، و ناحق را بازگو مي کنند، از جانب پروردگارتان پيش شما آمده است. و اين شامل دلايل عقلي و نقلي و نشانه هاي موجود در جهان آفرينش و در وجود خود  انسانها است: «سَنُرِيهِم ءَايتِنَا فِي الأَفَاقِ وَفِي أَنفُسِهِ حَتَّي يتَبَينَ لَهُم أَنَّهُ الحَقُّ» ما نشانه هايمان را در جهان هستي و در وجود خودشان به آنان نشان مي دهيم، تا حق برايشان روشن گردد.
« مّنِ رَّبِکُم» از جانب پروردگارتان ، اين بر شرافت و عظمت اين دليل و برهان دلالت مي نمايد، زيرا اين دليل از جانب پروردگارتان است و امور ديني و دنيوي شما را به رشد و تکامل مي رساند. و از جمله پرورش و تربيت الهي که بايد به خاطر آن خدا را ستايش نمود اين است که دلايلي را به شما ارائه نموده است تا در پرتو آن به راه راست هدايت يافته و به بهشت برسيد. 
« وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا» و نور آشکاري را به سوي شما فرستاده ايم، و آن نور اين قرآن بزرگ است که علوم گذشتگان و آيندگان و  اخبار راستين و مفيد، و دستور به دادگري و نيکوکاري و خير، و نهي از ستم و بدي، در آن وجود دارد. پس مردم اگر در پرتو روشنايي و انوار قرآن راهشان را نيابند، در تاريکي و بدبختي بزرگي  غوطه ور خواهند شد. و اگر از آن براي خود اندکي نور برنگيرند، در تاريکي جهل و ناداني خواهند ماند. اما مردم برحسب ايماني که به قرآن دارند و بهره اي که از آن مي برند به دو دسته تقسيم مي شوند:
« فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ بِاللّهِ» پس کساني که به خدا ايمان آورده اند، يعني به وجود او، و متصف بودن وي به تمامي صفات کمال، و پاک بودنش از هر نقص و عيبي ايمان دارند، « وَاعْتَصَمُواْ بِهِ» و به خدا پناه برده و به او تکيه و توکل مي کنند، و به توانايي و قدرت خود مغرور نشده و از خدايشان ياري مي جويند، « فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍ» ايشان را به رحمت ويژه خود در خواهد آورد، در نتيجه آنان را بر انجام خوبي ها توفيق مي دهد و به آنان پاداش فراوان مي بخشد، و بلاها را از آنان دور مي نمايد.
« وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا» و آنان را بر کسب علم و آگاهي و عمل به آن، و شناخت حق و عمل به آن توفيق مي دهد. و هرکس که به خدا ايمان نياورد و به دين او چنگ نزند و به کتابش تمسک نجويد، خداوند او را از رحمت و فضل خود محروم مي گرداند، و او را به خودش واگذار مي کند، در نتيجه هدايت نخواهد شد، بلکه به گمراهي آشکاري گرفتار خواهد آمد. و اين سزاي سخت به خاطر ايمان نياوردن آنان است. در نتيجه چنين کساني دچار ناکامي و زيان فراواني مي گردند. از خداوند مي خواهيم ما را عفو کند، و سلامت و عافيت خود را از او مي جوييم.يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلاَلَةِ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَهُوَ يَرِثُهَآ إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ فَإِن كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَإِن كَانُواْ إِخْوَةً رِّجَالاً وَنِسَاء فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنثَيَيْنِ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّواْ وَاللّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ؛ از تو فتوي  مي  خواهند ، بگوي  که  خدا در باره  کلاله  برايتان  فتوي  مي  دهد، : هر گاه  مردي  که  فرزندي  نداشته  باشد بميرد و او را خواهري  باشد ، به  آن  خواهر نصف  ميراث  او مي  رسد  اگر خواهر را نيز فرزندي  نباشد ، برادر  از او ارث  مي  برد  اگر آن  خواهران  دو تن  بودند ، دو ثلث  دارايي  را به   ارث  مي  برند و اگر چند برادر و خواهر بودند ، هر مرد برابر دو زن  مي   برد خدا براي  شما بيان  مي  کند تا گمراه  نشويد ، و او از هر چيزي  آگاه   است.
 خداوند متعال خبر مي دهد که مردم در مورد کلاله از پيامبر (ص) پرسيدند، به دليل فرموده ي خداوند « قُلِ اللّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلاَلَةِ» و آن مُرده اي است که فرزند صُلبي، فرزند پسر، پدر و پدر بزرگ ندارد . بنابراين فرمود:« إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ» اگر شخصي بميرد و پسر و دختر و فرزند صلبي و فرزند پسر، و همچنين پدر نداشته باشد. به دليل اينکه برادران و خواهران را وارث قرار داده است، زيرا به اجماع در صورت وجود پدر، برادران و خواهران ارث نمي برند، پس هرگاه چنين فردي بميرد و فرزند و پدر نداشته باشد، « وَلَهُ أُخْتٌ» و خواهري تني يا خواهري از پدر داشته باشد، نه خواهري که فقط از مادر باشد، زيرا حکم خواهر مادري قبلا گذشت.
« فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ» نصف ترکه برادر از قبيل وجوه نقدي و زمين و کالا و غيره به او مي رسد. و اين پس از پرداخت وام و قرضهايش، و انجام دادن وصيت اوست.
« وَهُوَ» و برادر تني يا برادري که از پدر مي باشد، « يَرِثُهَآ إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ» از خواهر ارث مي برد اگر خواهر فرزندي نداشته باشد. و سهميه او را از ارث خواهر معين نکرد، زيرا برادر جزو عصبه ها مي باشد و تمام مالِ بر جاي مانده، از آنِ اوست، اگر صاحبِ سهم، يا  عصبه اي وجود نداشته باشد که با او در ترکه شريک گردد، و يا آنچه از سهام باقي مي ماند از آن اوست.
« فَإِن كَانَتَا اثْنَتَيْنِ» پس اگر دو خواهر و يا بيشتر بودند، « فَلَهُمَا الث