 مي گرداند، و خانواده و فرزندان و مال و ياوران عوارض و صفات زايل، و حالاتي گذرا بيش نيستند. 
بنابراين فرمود:« وَلَقَدْ جِئْتُمُونَا فُرَادَى كَمَا خَلَقْنَاكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُم مَّا خَوَّلْنَاكُمْ وَرَاء ظُهُورِكُمْ» و مشا تنها پيش ما آمده ايد، همانگونه که روز نخست شما را آفريديم. و آنچه را که به شما بخشيديم و بر شما  انعام کرديم پشت سر خود بر جاي گذاشتيد، و سودي را به شما نمي رساند، « وَمَا نَرَى مَعَكُمْ شُفَعَاءكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاء» و از ميانجيگران و شفاعت کنندگان کسي را با شما نمي بينم؛ کساني که ادعا مي کرديد شريک خدا هستند.
مشرکان براي خدا شريک مي گيرند و همراه با خدا، فرشتگان و پيامبران و صالحان و ديگران را عبادت مي کنند. حال آنکه همه آنها مخلوق خدا هستند. و براي اين مخلوقات بهره اي قرار مي دهد و آنان را در عبادت هايشان شريک مي گردانند. و اين ادعا، ستمي است که مرتکب مي شوند، زيرا همه بندگان خدا هستند، و خداوند مالک آنها است، و فقط او سزاوار پرستش است.
پس شرک ورزيدن آنها در عبادت، و پرستش برخي از بندگان، قرار دادن آن بندگان به جاي خداوند آفريننده و مالک است. بنابراين در روز قيامت سرزنش شده و به آنها گفته مي شود:« وَمَا نَرَى مَعَكُمْ شُفَعَاءكُمُ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكَاء لَقَد تَّقَطَّعَ بَيْنَكُمْ» پيوند ميانجيگري و شفاعتي که بين شما و مشرکان بود از هم گسيخته است. پس هيچ فايده اي به شما نمي رسانند. « وَضَلَّ عَنكُم مَّا كُنتُمْ تَزْعُمُونَ» و فايده و امنيت و خوشبختي و نجاتي که ادعا مي کرديد ، و شيطان آن را برايتان مي آراست، و در دلهايتان زيبا و خوب جلوه مي داد، و بر زبانتان جاري مي ساخت از دست شما رفته است. شما فريبِ خيال باطلي را خورده بوديد که حقيقتي نداشت، زيرا ثابت و آشکار شد که خود و خانواده و مالهايتان را تباه  کرده ايد.إِنَّ اللّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ذَلِكُمُ اللّهُ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ؛ خداست  که  دانه  و هسته  را مي  شکافد ، و زنده  را از مرده  بيرون  مي  آورد  و، مرده  را از زنده  بيرون  مي  آورد  اين  است  خداي  يکتا  پس  ، از کجا  بازمي  گردانندتان  ?
فَالِقُ الإِصْبَاحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ؛ شکوفنده  صبحگاهان  است  و شب  را براي  آرامش  قرار داد و خورشيد و ماه   را براي  حساب  کردن  اوقات   اين  است  تقدير خداي  پيروزمند دانا.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُواْ بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ؛ اوست  خدايي  که  ستارگان  را پديد آورد تا به  آنها در تاريکيهاي  خشکي  و، ودريا ، راه  خويش  را بيابيد  آيات  را براي  آنان  که  مي  دانند به  تفصيل   بيان  کرده  ايم.
وَهُوَ الَّذِيَ أَنشَأَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ؛ و اوست  خداوندي  که  شما را از يک  تن  بيافريد  سپس  شما را قرارگاهي   است  و وديعت  جايي  است   آيات  را براي  آنان  که  مي  فهمند ، به  تفصيل  بيان کرده  ايم.
خداوند از کمال و عظمت و فرمانروايي و اقتدار و گستردگي رحمت و بخشندگي عام خود، و از شدت عنايت خويش به آفريده هايش خبر داده ومي فرمايد:« إِنَّ اللّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَى» خداوند شکافنده دانه و هسته است. اين، همه دانه هايي را که مردم مي کارند و دانه هايي را که آنان نمي کارند پراکنده مي سازد شامل مي شود. پس او دانه و حبوبات را از  کشتزارها و گياهاني که داراي انواع و اشکال و منافع مختلف هستند بيرون مي آورد. همچنانکه از درخت خرما و ميوه و ديگر درختان، هسته بيرون مي آورد. که انسان ها و چهارپايان و حيوانات از آن استفاده مي برند. و از دانه و هسته هاي شکافته شده بهره مند شده و در آن مي چرند، و از آن براي خود، روزي و بهره هايي که خداوند در آن قرار داده است، مي برند.
و خداوند از احسان و بخشش خود چيزهايي به آنان نشان مي دهد که عقلها را متحير و دانشمندان را سرگشته مي نمايد. و از آفرينش شگفت انگيز و حکمت فائقه اش چيزهايي را به آنان نشان مي دهد که از اين طريق او را مي شناسند و او را يگانه مي دانند و در مي يابند که او حق است و پرستش غير او باطل مي باشد.
« يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ» زنده را از مرده بيرون مي آورد، همان طور که از مني، موجودِ زنده اي را پديد مي آورد، و از تخم مرغ جوجه بيرون مي آورد، و از  دانه و هسته ، کشتزار و درخت مي روياند. « وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ» و مرده را از زنده بيرون مي آورد. مرده چيزي است که رشد و يا روح ندارد. همان طور که از درختان و کشترازها هسته و دانه بيرون مي آورد، و از پرنده، تخم  مرغ  خارج مي کند. « ذَلِكُمُ» کسي که چنين کرده و اين چيزها را تنها آفريده و به تدبير آن پرداخته است. « اللَّهُ» خداند، پروردگار شما است. او پروردگار همه جهانيان است، وهمه بايد  او را بپرستند. و اوست که همه جهانيان را با نعمت هايش پرورش داده، و به وسيله  کرم و بخشش خويش تغذيه نموده است. « فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ» پس چگونه منحرف مي شويد، و چگونه از پرستش خدايي که اينگونه است امتناع مي ورزيد؟ و چرا به عبادت کسي مي پردازيد که نمي تواند براي خود سود و زياني بياورد، و مالک مرگ و زندگي و حشر و نشري نيست؟!
پس از آنکه خداوند متعال از ماده ي تشکيل دهنده ي روزي ها سخن به ميان آورد، به خاطر تهيه مساکن و همه آنچه که بندگان از نور و تاريکي به آن نياز دارند، و منافع و مصالحي که نور و تاريکي به دنبال دارند، بر آنان منت نهاد و فرمود:« فَالِقُ الإِصْبَاحِ» همانطور که او شکافنده دانه و هسته است، همچنين او ظلمت و تاريکي شب سياه را که تمامي زمين را با سياهي خود مي پوشاند، بوسيله روشنايي صبح و سپيده دم آرام آرام مي شکافد تا اينکه تاريکي به طور کامل از ميان مي رود، و روشني و نورِ فراگير که مردم در تهيه و تامين مصالح و منافع ديني و دنيوي خود از آن استفاده مي  کنند جاي آن را مي گيرد.
و از آنجا که مردم به آرامش و استراحت نياز دارند، و استراحت جز با پايان يافتن روشنائي روز کامل نمي گردد، « وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَنًا» خداوند شب را مايه آرامش قرار داده، و انسانها در طي شب در خانه هاي خود به خواب فرو رفته و استراحت مي کنند، و چهارپايان در جايگاه خود و پرندگان در لانه هايشان استراحت مي نمايند. سپس خداوند شب را بوسيله روشنايي دور مي کند و دوباره روز مي شود، و اين روند تا روز قيامت  ادامه خواهد داشت.
« وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا» و خداوند متعال خورشيد و ماه را بوسيله حساب قرار د