ل و آثار بيشتري از قبيل ساختمان ها و دژهاي محکم و در شکوفا و کشتزارهاي فراوان در زمين بودند. « فَمَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ» ولي چيزهايي که به دست آورده بودند ايشان را از عذاب خدا وقتي که فرمان الهي آنها را فرا گرفت نجات نداد. پس توانايي شان چيزي از عذاب را از آنها دور نکرد و نتوانستند مال هايشان را به عنوان بلاگردان خود بدهند و از عذاب نجات يابند، و نتوانستند در قلعه هاي خود پناه بگيرند.
سپس جنايت و جرم بزرگ آنها را بيان کرد و فرمود:« فَلَمَّا جَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ» وقتي پيامبرانشان با دلايل آشکار از قبيل کتاب هاي الهي و معجزات خارق العاده و علم مفيد و روشنگر و هدايت دهنده از گمراهي و رهنمود کننده به سوي حق به نزد آنها آمدند، « فَرِحُوا بِمَا عِندَهُم مِّنَ الْعِلْمِ»  با دانشي که داشتند و مخالف دين پيامبران بود خوشحال شدند. و معلوم است که شاد شدن آنها بر شدت خشنودي از آن و تمسّک آنها به آن دانش، و دشمني ورزيدنشان با حقّي که پيامبران آورده بودند دلالت مي نمايد. نيز نشانگر آن است که آنها باطل خود را حق قرار داده بودند. و اين عام است و شامل همه علومي مي باشد که به وسيله آن با آنچه پيامبران آورده اند مخالفت ورزيده شود. و آنچه که سزاوار است بيش از ديگر علوم جزو اين دانش ها شمرده شود فلسفه و منطق يوناني است که به وسيله آن به مقابله با بسياري از آيات قرآني پرداخته شده و از جايگاه آن در دلها کاشته شده است. و دلايل يقيني و قاطع قرآن به صورت دلايلي لفظي که مفيد يقين نيست و عقل بي خردان و اهل باطل بر آن مقدّم داشته شده نشان داده شده است. اين بزرگ ترين الحاد در آيات خدا و مخالفت با آن است. « وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُون» و عذابي که آنها آن را به باد تمسخر مي گرفتند آنان را فرو گرفت.
« فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ» پس وقتي که عذاب ما را ديدند اعتراف کردند، اما اقرارشان به آنها سودي نرساند و گفتند : « به خداي يگانه ايمان آورده ايم و به بت ها و انبازهايي که به سبب آن مشرک به شمار مي آمده ايم کفر ورزيده ايم و از هر علم و عملي که با پيامبران مخالف است بيزاري مي جوييم.
« فَلَمْ يَكُ يَنفَعُهُمْ إِيمَانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا» اما ايمانشان به هنگام مشاهده عذاب سخت ما بديشان سودي نرساند. « سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبَادِهِ» اين شيوه الهي است که درباره بندگانش جاري است مبني بر اين که وقتي عذاب و کيفر خدا بر تکذيب کنندگان فرود آيد و آنان در اين هنگام ايما بياورند ايمانشان اعتباري  ندارد و آنها را از عذاب نجات نمي دهد. چون ايمانشان ايمان اضطراري است و مجبور شده اند، و ايماني است که بر اثر مشاهده انجام گرفته است، و تنها ايماني صاحب خود را نجات مي دهد که ايمان اختياري به غيب و قبل از مشاهده قرائت عذاب باشد. « وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُونَ» و به هنگام نابود شدن و چشاندن  عذاب، کافران هنگام نابود شدن و چشاندن  عذاب، کافران در دنيا و آخرتشان زيانبار مي گردند، و زيانمند شدن تنها در اين دنيا کافي نيست بلکه بايد به عذاب سخت و ابدي گرفتار آيند.
پايان تفسير سوره ي غافر<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:548.txt">آيه 8-1</a><a class="text" href="w:text:549.txt">آيه 12-9</a><a class="text" href="w:text:550.txt">آيه 14-13</a><a class="text" href="w:text:551.txt">آيه 16-15</a><a class="text" href="w:text:552.txt">آيه 18-17</a><a class="text" href="w:text:553.txt">آيه 24-19</a><a class="text" href="w:text:554.txt">آيه 25</a><a class="text" href="w:text:555.txt">آيه 29-26</a><a class="text" href="w:text:556.txt">آيه 32-30</a><a class="text" href="w:text:557.txt">آيه 33</a><a class="text" href="w:text:558.txt">آيه 34-35</a><a class="text" href="w:text:559.txt">آيه 39-36</a><a class="text" href="w:text:560.txt">آيه 42-40</a><a class="text" href="w:text:561.txt">آيه 43</a><a class="text" href="w:text:562.txt">آيه 44</a><a class="text" href="w:text:563.txt">آيه 46-45</a><a class="text" href="w:text:564.txt">آيه 48-47</a><a class="text" href="w:text:565.txt">آيه 51-49</a><a class="text" href="w:text:566.txt">آيه 54-52</a></body></html>مکي و 54 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 8-1:
حم؛ حا ، ميم
تَنزِيلٌ مِّنَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ؛ کتابي  است  که  از جانب  آن ، بخشاينده  مهربان  نازل  شده  است.
كِتَابٌ فُصِّلَتْ آيَاتُهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَعْلَمُونَ؛ کتابي  است  که  آيه  هايش  به  وضوح  بيان  شده  ، قرآني  است  به  زبان  عربي.
بَشِيرًا وَنَذِيرًا فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ؛ هم  مژده  دهنده  است  و هم  بيم  دهنده   بيشترشان  از آن  اعراض  کرده  اند  وسخن  نمي  شنوند.
وَقَالُوا قُلُوبُنَا فِي أَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ وَفِي آذَانِنَا وَقْرٌ وَمِن بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ إِنَّنَا عَامِلُونَ؛ گفتند : دلهاي  ما از آنچه  ما را بدان  دعوت  مي  کني  در پرده  است  و، گوشهامان  سنگين  است  و ميان  ما و تو حجابي  است   تو به  کار خود پرداز و  ما نيز به  کار خود مي  پردازيم.
قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَاسْتَقِيمُوا إِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوهُ وَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِينَ؛ بگو : من  انساني  هستم  همانند شما  به  من  وحي  شده  که  خدايتان  خدايي   است يکتا  پس  بدو روي  آوريد و از او آمرزش  بخواهيد  و واي  بر مشرکان   :
الَّذِينَ لَا يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُم بِالْآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ؛ آنهايي  که  زکات  نمي  دهند و به  آخرت  ايمان  ندارند.
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ؛ آنان  را که  ايمان  آورده  اند و کارهاي  شايسته  مي  کنند ، پاداشي  است ، تمام ناشدني.
خداوند متعال به بندگانش خبر مي دهد که اين کتاب در بزرگ و قرآن زيبا « تَنزِيلٌ مِّنَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» از سوي خداوند بخشاينده مهربان نازل شده؛ خداوندي که رحمت او همه چيز را در بر گرفته است که يکي از بزرگترين رحمت هاي او فرو فرستادن اين کتاب مي باشد که به وسيله آن چنان علم و هدايت و نور و شفا و رحمت و خير فراواني حاصل شده است که بزرگ ترين نعمت هاي او بر بندگان است ، يگانه راه خوشبختي در هر دو جهان مي باشد. سپس کتاب را ستود و بيان کرد که کاملا روشنگر است. پس فرمود:« فُصِّلَتْ آيَاتُهُ» هر چيز را جداگانه تفصيل داده و تبيين نموده است و اين مستلزم بيان و روشنگري کامل و جدا کردن هر چيز از ديگري و مشخّص کردن حقايق است. « قُرْآنًا عَرَبِيًّا» به زبان شيواي عربي که کامل ترينِ زبان ها است آيات آن تفصيل و تبيين شده است. « لِّقَوْمٍ يَعْلَمُونَ» براي قومي که مي دانند. يعني تا معني اش برايشان روشن گردد و همان طور که کلمات و الفاظ آن روشن است، هدايت را نيز برايشان از گمراهي مشخص گرداند. امّا جاهلاني که هدايت و رهنمود ، چيزي جز گمراهي به آنها نمي افزايد و روشنگري جز کوري و نابينايي به آنان 