د و نابود مي کند، و کسي که آن را به حرکت در آورده است از حرکت باز مي دارد. و انسانها را به سرايي غير از جهان منتقل مي کند که در آنجا پاداش و سزاي اعمالشان را به طور کامل مي يابند و [فرد هوشيار] متوجه مي شود که مقصود از اين جهان آن است که مزرعه اي براي آخرت باشد، نيز متوجه مي شود که اين دنيا سراي سفر است نه محل اقامت.مدني و 18 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 4-1:
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ خدا را تسبيح  مي  گويند هر چه  در آسمانها، و هر چه  در زمين  است   فرمانروايي  از آن  اوست  و حمد سزاوار اوست  و او بر هر چيزي  تواناست.
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنكُمْ كَافِرٌ وَمِنكُم مُّؤْمِنٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ اوست  که  شما را بيافريد  بعضي  از شما کافر ، و بعضي  مؤمنند و  کارهايي  را که  مي  کنيد مي  بيند.
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ آسمانها و زمين  را به  حق  بيافريد و شما را تصوير کرد و نيکو تصوير کرد  و سرانجام  همه  به  سوي  اوست.
يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ هر چه  را در آسمانها و زمين  است  مي  داند و به  آنچه  پنهان  مي  داريد يا، آشکار مي  سازيد آگاه  است  ، و خدا به  هر چه  در دلها مي  گذرد عالم  است.
در اين آيات کريمه شمار زيادي از اوصاف خداوند بزرگ بيان شده است. پس خداوند کمال الوّهيت خويش و گستردگي توانگري اش و نيازمندي همه آفريده ها به او را و اين که همه آن چه در آسمان ها و زمين است ستايش پروردگارشان را مي گويند بيان کرده و فرموده است: فرمانروايي همه از آن خداوند است و هيچ آفريده اي از گستره فرمانروايي او بيرون نمي رود، پس همه ي ستايش از آن اوست و به خاطر صفت هاي کمالي که دارد و نيز به خاطر چيزهايي که آفريده و احکامي که مقّرر داشته و نعمت هايي که ارزاني کرده است مورد ستايش است. و قدرت و توانمندي او فراگير است و هيچ  موجودي از گستره توانايي اش بيرون نمي رود و او هر کاري را که بخواهد در انجام آن ناتوان نمي ماند.
خداوند مي فرمايد او بندگان را آفريده است و برخي از آن ها را مومن و برخي را کافر قرار داده است، پس ايمان آوردن و کفر ورزيدن آن ها طبق تقدير و قضاي الهي است و او  اين را از آن ها خواسته است به اين صورت که به آن ها قدرت و اراده داده که هر آن چه را از امر و نهي بخواهند  انجام دهند. « وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ» و خداوند به آن چه مي کنيد بيناست.
وقتي آفرينش انسان را که مورد امر و نهي قرار گرفته است بيان کرد آفرينش ديگر مخلوقات را نيز بيان کرد و فرمود:« خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ» آسمان ها و زم ين و همه ي آن چه را که در آن هاست آفريده است و آن ها را بسيار خوب آفرينش بخشيده است. « بِالْحَقِّ» با حکمت و با هدف.
« وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ» و شما را شکل و صورت بخشيده است و خوب شما را صورتگري کرده است همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« لَقَد خَلَقنَا الإِنَسنَ فِي أَحسَنِ تَقوِِيمِ» به راستي که انسان را در بهترين سيما و قوام آفريديم. پس انسان از همه مخلوقات صورتي بهتر و منظره اي زيباتر دارد. 
« وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ»  در روز قيامت بازگشت به سوي خداست. آن گاه شما که بنابر کفر و ايمانتان سزا و جزا خواهد داد و از نعمت هايي که به شما ارزاني کرده است خواهد پرسيد که آيا سپاس آن را به جاي آورده ايد يا نه؟ سپس اين را بيان کرد که آگاهي او فراگير است و فرمود: « يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» پنهان و بيدار را در آسمانها و زمين مي داند. « وَيَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ» و آن چه را که پنهان مي داريد و آن چه را که آشکار مي سازيد مي داند و خداوند به راز دل ها آگاه است. يعني به اسرار پاکي که در دل هاست و نيت هاي صالح و خوب و اهداف فاسد و بدي که در دل هاست آگاه است.
پس وقتي که خداوند به راز دل ها آگاه است فرد عاقل و با بصيرت بايد در حفظ درون خود از اخلاق زشت بکوشد و تلاش کند درون خود را با اخلاق زيبا مزِين نمايد.أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن قَبْلُ فَذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ آيا شما را خبر کساني  که  از اين  پيش  کافر شده  بودند نرسيده  است  ?  عقوبت  عملشان  را چشيدند و ايشان  راست  عذابي  دردآور.
ذَلِكَ بِأَنَّهُ كَانَت تَّأْتِيهِمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَقَالُوا أَبَشَرٌ يَهْدُونَنَا فَكَفَرُوا وَتَوَلَّوا وَّاسْتَغْنَى اللَّهُ وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٌ اين  به  کيفر آن  بود که  پيامبرانشان  با دليلهاي  روشن  بر آنان  مبعوث   شدند و آنها گفتند : آيا آدميان  ما را هدايت  مي  کنند ? پس  انکار  کردند ورويگردان  گشتند و خدا بي  نياز است  ، که  توانگر و در خور ستايش   است.
وقتي خداوند برخي از اوصاف کامل و بزرگ خود را بيان کرد که با اين صفت ها شناخته مي شود و پرستش مي گردد و موجب مي شوند آدمي در راه جلب او کوشش نمايد و از ناخشنودي هايش پرهيز کند، از آن چه امت هاي گذشته کرده اند خبر داد؛ امت هايي که همواره ملّت هاي پس از آنان داستان هايشان را بازگو مي نمايند. آن ها وقتي پيغمبرانشان به همراه حقّ نزدشان آمدند پيامبران خود را تکذيب کردند و با آن ها به مخالفت برخاستند.
« فَذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ» پس آن ها عقوبت کارشان را در دنيا چشيدند و خداوند آن ها را در همين دنيا خوار گرداند. « وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ» و آنان در سراي آخرت عذاب دردناکي در پيش دارند. بنابراين سبب اين عقوبت و عذاب را بيان کرد و فرمود:« ذَلِكَ بِأَنَّهُ كَانَت تَّأْتِيهِمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ اين بدان خاطر بود که پيغمبرانشان آيات روشني را برايشان آوردند که حق را از باطل جدا مي ساخت، اما آنان مشمئز شدند و بر پيامبرانشان تکبر ورزيدند، پس گفتند:« أَبَشَرٌ يَهْدُونَنَا» آيا بشري ما را هدايت مي کند؟ يعني آنان هيچ فضلي بر ما ندارند، و چرا خداوند آنان را به اين موضوع اختصاص داده است نه ما را؟ همانگونه که در آيه اي ديگر مي فرمايد:« قَالَت لَهُم رُسُلُهُم إِن نَّحنُ إِلَّا بَشَرُ مِّثلُکُم وَلَکِنَّ اللَّهِ يمُنُّ عَلَي مَن يشَآءُ مِن عِبَادِهِ» پيامبرانشان به آنان گفتند ما جز شري همچون شما نيستيم، ولي خداوند بر هرکس از بندگانش که بخواهد منت مي نهد. 
پس آن ها نپذيرفتند که خداوند بر پيغمبرانش منت گذاشته و به آن ها لطف نموده است و آنان را براي هدايت مردم فرستاده است. بنابراين به پرستش درختان و سنگ ها و امثال آن ها گرفتار آمدند. « فَكَفَرُوا وَتَوَلَّوا» پس آن ها به خدا کفر ورزيده ا